Odpowiedz jako specjalista
Karolina Suszek-Szpil
Dzień dobry Pani Joanno,
zaciekawił mnie Pani wpis.
Podzieliła się Pani ważnymi obserwacjami - to bardzo duży krok w kierunku zrozumienia problemu i znalezienia rozwiązania.
Objawy, które Pani opisuje, mogą wskazywać na pewne cechy wypalenia zawodowego. Tutaj będzie ważne zareagowanie odpowiednio wcześnie, ponieważ im dłużej trwa sytuacja, tym większych kosztów może doświadczać osoba mierząca się z tym problemem.
Wypalenie dotyczy emocjonalnego, fizycznego i psychicznego wyczerpania, które wynika z długotrwałego doświadczania stresu i przeciążenia w pracy. Wypalenie zawodowe to syndrom wynikający z przewlekłego stresu w miejscu pracy, który nie został skutecznie opanowany.
Obejmuje trzy wymiary:
1) poczucie wyczerpania lub braku energii;
2) zwiększony dystans psychiczny wobec wykonywanej pracy lub poczucie negatywizmu, cynizmu, związane z wykonywaną pracą; oraz
3) poczucie nieskuteczności i braku spełnienia.
Zanim zaproponuję Pani pomysły na radzenie sobie z tymi objawami, chcę zwrócić Pani uwagę na pewną kwestię: zmęczenie zadaniami i obowiązkami może zdarzyć się każdemu z nas. Może się to wydarzyć również w pracy, która jest dla nas źródłem satysfakcji. Wypalenie może dotykać osoby, które są bardzo zaangażowane w pracę. Realizują zadania z dużą sumiennością, gdzie praca stanowi ważny obszar życia.
Co więcej, jeżeli zadań jest bardzo dużo a czasu niewystarczająco - mamy przepis na ryzyko dużego obciążenia pracą, które może prowadzić do wyczerpania. Jeżeli sytuacja trwa przez dłuższy czas, powodując dotkliwe konsekwencje np. silny stres, problemy zdrowotne - mamy ryzyko przejścia do kolejnego etapu, którym jest wypalenie zawodowe. Mamy więc tutaj do czynienia z pewnym postępującym procesem.
Proces ten nasila się kiedy, sytuacje o charakterze stresowym (to, co ma na nas negatywny wpływ np. duża liczba zadań a zbyt mało czasu, trudna atmosfera w zespole) dominują nam naszymi zyskami i możliwościami poradzenia sobie (korzyści finansowe i poza finansowe z wykonywanej pracy).
Zachwianie tej równowagi toruję drogę do wypalenia.
Pani zdecydowała się napisać, co może świadczyć o tym, że obserwuje Pani u siebie pewną zmianę w czasie.
Może to wpływać na to, że Pani stan psychofizyczny będzie przekładał się na efektywność w pracy.
Proszę pamiętać, że ta utrata efektywności może być pewnym objawem, któremu warto się przyjrzeć i zdecydować, w jaki sposób zadbać o siebie.
Wyobrażam sobie jeszcze scenariusz, w którym:
Wykonywanie pracy zdalnej -> powoduje zacieranie się granic między pracą a czasem wolnym -> co powoduje, że jest realnie mniej odpoczynku -> powtarza się uczucie zmęczenia -> co może wtórnie wpływać na mniejszą efektywność w pracy.
W tym scenariuszu warto będzie zainwestować w jakościowy odpoczynek, który pośrednio przełoży się na jakość wykonywanej pracy (w dużym uproszczeniu, bo mam nadzieję, że ten odpoczynek będzie dla Pani bardzo przyjemny sam w sobie ;)).
Profilaktyka wypalenia zawodowego:
- Zorganizowanie przestrzeni do pracy np. inne miejsce do pracy z komputerem niż pomieszczenie, w którym zazwyczaj Pani odpoczywa.
- Ustalenie konkretnych godziny pracy i przerw w ciągu dnia.
- Wyłączanie komputera, powiadomień z maila i komunikatorów po zakończeniu pracy.
- Planowanie czasu na odpoczynek i aktywności, które sprawiają Pani przyjemność. Ważne, aby nie były one związane z pracą. Jeżeli wykonuje Pani pracę przy laptopie - warto zaplanować spacer lub aktywność sportową.
- Planowanie krótkich przerw w ciągu godzin pracy - zajęcie się czymś, co Panią interesuje i relaksuje np. słuchanie muzyki, przeczytanie kilku stron książki, rozmowa z bliskimi.
- Dbanie o sen - stałe godziny kładzenia się spać i wstawania, ograniczanie kontaktu z elektroniką w godzinach poprzedzających zasypianie. Jakościowy sen wspiera nas w radzeniu sobie ze stresem w ciągu dnia.
- Dbanie o zróżnicowaną dietę i nawodnienie oraz regularne pory posiłków. Mając zaspokojone podstawowe potrzeby fizjologiczne, podatność na sytuacje stresowe będzie dużo mniejsza.
- Aktywność fizyczna w ciągu dnia - obniża poziom stresu, wspiera jakościowy sen. Warto rozważyć również stosowanie technik relaksacyjnych lub technik oddechowych np. przed spaniem dla wyciszenia się.
- Planowanie czasu wolnego na odpoczynek np. aktywność w weekend lub urlop po to, aby zregenerować siły.
- Poszukiwanie obszarów, które sprawiają Pani przyjemność w pracy - planowanie zadań tak, aby pojawiały się te, które szczególnie Panią interesują.
- Analiza ilości i jakości zdań, które są Pani powieżone - być może jest szansa na to, aby w rozmowie z osobą przełożoną lub zespołem zastanowić się nad innym sposobem podziału zadań w najbliższych tygodniach tak, aby mogła Pani zregenerować siły.
- Planowanie zadań na dany dzień np. z wykorzystaniem tablicy eisenhowera (podział zadań wg. wg. priorytetów).
- Konsultacja u lekarza internisty celem upewnienia się co do podłoża silnego stresu i zmęczenia.
Mam nadzieję, że w tej odpowiedzi znajdzie Pani propozycje, które okażą się dla Pani pomocne.
Życzę dużo siły do dalszego poszukiwania równowagi.
Wszystkiego dobrego Pani Joanno!
