📲 Pobierz aplikację i zadbaj o siebie na własnych zasadach

Mobbing w pracy to długotrwałe i systematyczne nękanie lub zastraszanie pracownika, mające na celu jego poniżenie, izolowanie lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Zgodnie z definicją przyjętą w literaturze naukowej oraz artykułach prawnych, mobbing odnosi się do działań, które są intencjonalne, długotrwałe, powtarzające się i prowadzące do negatywnych skutków dla pracownika.
Sąd Najwyższy podkreśla, że mobbing nie musi przybierać wyłącznie skrajnych form, ale może obejmować także różne przejawy nieetycznego lub destrukcyjnego traktowania pracownika. Kluczowe cechy mobbingu obejmują długotrwałość (co oznacza, że nie jest to jednorazowy incydent, ale ciąg zdarzeń rozciągających się w czasie) oraz systematyczność, czyli powtarzalność i celowość działań mobbingowych. Mobbing może przybierać różnorodne formy, od subtelnych manipulacji psychologicznych po jawne akty zastraszania. Niezależnie od formy, mobbing ma poważne konsekwencje dla zdrowia psychicznego i fizycznego ofiary. Może prowadzić do chronicznego stresu, depresji, wypalenia zawodowego, a nawet poważnych problemów somatycznych, takich jak choroby układu krążenia czy zaburzenia snu. Ofiary mobbingu często doświadczają obniżonej samooceny oraz trudności w funkcjonowaniu społecznym, co może prowadzić do długofalowych konsekwencji zarówno zawodowych, jak i osobistych. Ważne jest, aby pracownicy byli świadomi cech mobbingu, co pomoże im w rozpoznaniu problemu i podjęciu odpowiednich kroków prawnych oraz organizacyjnych w celu ochrony swoich praw w miejscu pracy.
Pracodawcy są zobowiązani do przeciwdziałania mobbingowi poprzez wdrażanie polityk antymobbingowych oraz organizowanie szkoleń dla kadry zarządzającej i pracowników. Pracownicy, którzy doświadczają mobbingu, mają prawo dochodzić swoich praw na drodze sądowej oraz zgłaszać takie przypadki do Państwowej Inspekcji Pracy.
Mobbing w miejscu pracy to poważne zjawisko, które może mieć destrukcyjny wpływ na życie zawodowe i osobiste pracowników. Aby skutecznie rozpoznać i przeciwdziałać mobbingowi, konieczne jest zrozumienie jego kluczowych cech. Oto najważniejsze cechy, które definiują mobbing i odróżniają go od innych form konfliktów w środowisku pracy:
Kodeks pracy w art. 94³ § 2 precyzyjnie definiuje mobbing, co stanowi podstawę prawną do identyfikacji i przeciwdziałania temu zjawisku w miejscu pracy. Zgodnie z tą definicją, mobbing to działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko niemu, charakteryzujące się uporczywością i długotrwałością. Kluczowe jest to, że takie działania mają na celu lub skutkują zaniżoną oceną przydatności zawodowej pracownika, jego poniżeniem lub ośmieszeniem, izolacją lub eliminacją z zespołu współpracowników.
Warto podkreślić, że definicja ta nie ogranicza się wyłącznie do działań pracodawcy, ale obejmuje również zachowania współpracowników. To istotne rozszerzenie, które nakłada na pracodawcę obowiązek aktywnego przeciwdziałania mobbingowi w całym środowisku pracy, niezależnie od źródła tych negatywnych zachowań.
Udanie się do psychologa w celu poradzenia sobie z problemem mobbingu może przynieść następujące korzyści:
Wsparcie w opracowaniu skutecznych strategii radzenia sobie z mobbingiem;
Pomoc w zarządzaniu emocjonalnymi skutkami mobbingu;
Nauka technik asertywności i wyznaczania granic;
Wsparcie w procesie odbudowy pewności siebie i poczucia kontroli nad sytuacją zawodową.

Przedstawiamy wyselekcjonowaną grupę doświadczonych psychologów i psychoterapeutów, którzy zajmują się wspieraniem osób doświadczających mobbingu. Specjaliści posiadają bogate doświadczenie w rozwiązywaniu konfliktów pracowniczych, udzielaniu wsparcia psychologicznego ofiarom mobbingu oraz opiece nad stresem i emocjami, szczególnie podczas prowadzenia postępowań prawnych.
Zebraliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące mobbingu w miejscu pracy, które pomogą lepiej zrozumieć specyfikę tego zjawiska oraz możliwości uzyskania profesjonalnej pomocy. Odpowiedzi opracowaliśmy we współpracy z doświadczonymi psychologami:
Mobbing w miejscu pracy można rozpoznać po szeregu charakterystycznych zachowań, które są systematyczne i długotrwałe. Najczęstsze objawy mobbingu to ciągła, nieuzasadniona krytyka pracy i zachowania pracownika\współpracownika, izolowanie go od reszty zespołu, przydzielanie zadań poniżej kompetencji lub zbyt trudnych do wykonania, oraz rozpowszechnianie plotek i oszczerstw na temat ofiary (dotyczących zarówno jej pracy jak i jej samej).
Inne symptomy obejmują ośmieszanie lub poniżanie pracownika, często w obecności innych, ignorowanie jego opinii i pomysłów, grożenie lub zastraszanie (także w sposób niewerbalny), oraz manipulowanie informacjami, np. zatajanie ważnych danych potrzebnych do pracy. Ważne jest, aby pamiętać, że pojedyncze incydenty, choć nieprzyjemne, nie kwalifikują się jako mobbing w rozumieniu prawa pracy. Nie zmienia to jednak sytuacji - jeśli pracownik doświadcza takich incydentów, ważnym jest, by zgłosić się i porozmawiać z osobą stosującą mobbing.
Skutki mobbingu mogą być niezwykle poważne i obejmują zarówno sferę psychiczną, jak i fizyczną. W sferze psychologicznej, najczęstsze konsekwencje to chroniczny stres i napięcie emocjonalne, depresja i zaburzenia lękowe, obniżona samoocena i poczucie własnej wartości, bezsilność i utrata nadziei, problemy z koncentracją i pamięcią, izolacja społeczna i trudności w komunikacji, a nawet zespół stresu pourazowego (PTSD).
Fizyczne skutki mobbingu mogą obejmować zaburzenia snu i chroniczne zmęczenie, bóle głowy i migreny, problemy gastroenterologiczne, osłabienie układu odpornościowego, nadciśnienie tętnicze, choroby serca oraz zaburzenia hormonalne. Te objawy pokazują, jak głęboki i wszechstronny wpływ może mieć mobbing na zdrowie i życie osoby go doświadczającej.
Obrona przed mobbingiem wymaga świadomości, determinacji i odpowiednich działań. Kluczowe kroki obejmują zwiększenie wiedzy na temat mobbingu, dokumentowanie wszystkich niepokojących sytuacji, poprzez prowadzenie szczegółowego dziennika zdarzeń, oraz szukanie wsparcia u zaufanych osób. Nie należy bagatelizować problemu.
Ważne jest również skonsultowanie się z psychologiem lub prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy, zapoznanie się z procedurami antymobbingowymi w swojej firmie i zgłoszenie problemu zgodnie z ustalonymi zasadami. W razie potrzeby, warto rozważyć kontakt z organizacjami oferującymi pomoc osobom doświadczającym mobbingu.
Pamiętaj, że pracodawca ma obowiązek przeciwdziałać mobbingowi, a ignorowanie zgłoszeń może skutkować dla niego poważnymi konsekwencjami prawnymi.
Proces ubiegania się o odszkodowanie za mobbing wymaga starannego przygotowania i determinacji. Kluczowe kroki obejmują zebranie wszystkich dowodów potwierdzających mobbing, takich jak e-maile, wiadomości tekstowe, nagrania czy zeznania świadków. Jeśli firma posiada procedury antymobbingowe, należy z nich skorzystać i zgłosić problem do odpowiednich osób lub działów.
Następnie warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy, który pomoże ocenić szanse powodzenia sprawy. Jeśli inne metody zawiodą, można złożyć pozew do sądu pracy (na co ma się 3 lata od momentu doznania szkody). Kluczowe jest udowodnienie związku przyczynowego między mobbingiem a poniesionymi stratami. Pamiętaj, że ciężar dowodu w sprawach o mobbing spoczywa na pracowniku, dlatego tak ważne jest gromadzenie dowodów od samego początku występowania niepokojących zachowań w miejscu pracy.

Zrozumienie to pierwszy krok do poprawy. Przeczytaj inne, powiązane, merytoryczne artykuły które przygotowaliśmy dla Was wspólnie z naszymi Specjalistami_tkami.
Najtrudniejsze to zacząć szukać. Gratulujemy! Sprawdź naszego Bloga, a także Forum Psychologiczne! Znajdziesz tam merytoryczne artykuły, odpowiedzi Specjalistów_ek, praktyczne przykłady i wskazówki oraz wiele inspiracji.





Czuję, że coś jest nie tak w tej pracy, naprawdę nie wiem, jak sobie z tym poradzić. Mam wrażenie, że ludzie mnie tam nie szanują, jakby moje zdanie się w ogóle nie liczyło. Czasami coś zaproponuję, a oni to olewają, a potem ktoś inny powie to samo i nagle wszyscy są zachwyceni. Czuję się tak, jakbym robiła coś źle, chociaż nie wiem co. A jak coś pójdzie nie tak, to zawsze ja jestem winna, nawet jeśli to nie moja wina. Czy to jest normalne? Czy to już mobbing? Nie wiem, jak to nazwać, ale to mnie zżera od środka. Nie mam pojęcia, co zrobić, czy rozmawiać z kimś w pracy, czy po prostu to ignorować? Ale jak to ignorować, skoro to tak boli? Boję się, że jak coś powiem, to będzie jeszcze gorzej.
Pracowałam przez kilka lat w zawodzie medycznym. Mam 33 lata. Zostałam tak zgnojona przez lekarzy, że popadłam na pół roku w depresje i z uśmiechniętej dziewczyny zrobił się wrak. Lekarze to potwory, narcyze i praca z ich humorami jest męką. Wszystkie osoby, które znam, mają takie same doświadczenia. Początki są mile i jak coś potrzebują, to do rany przyłóż, ale potem zaczynają poniżać, praktycznie każdy oszukał mnie na pieniądze, kombinują z umowami, skłócają pracowników celowo, zmuszają do mycia podłóg i okien, chociaż nie jest to w obowiązku pracownika. Nie jest po czasie prosto odejść i powiedzieć, że nie będzie się czegoś robić, bo wymyślają różne świństwa i mieszają w papierach. Znęcanie psychiczne kobiety nade mną skończyło się koszmarami w nocy i zaczęłam brać leki na uspokojenie. Gdy byli złośliwi, to potrafili podczas zabiegów tryskać na mnie woda, a nawet krwią. Gdy źle się czułam, to nie pozwolili iść do domu i z grypą musiałam stać. Kiedyś wysiadł mi kręgosłup, bo kazali mi się stać schyloną przez kilka h, nieludzkie warunki. Nienawidzę lekarzy. To nie jest jeden przypadek, dziewczyny płaczą w przychodniach jak ja. Dlaczego takie osoby są bezkarne? Nie potrafię do siebie dojść, a jeszcze ucinali premie bez powodu, manipulowali pracownikami, wyzywali...
Czy ze mną jest jakiś problem, czy nie nadaję się do pracy? Poniżej przedstawiam moją historię. Mam 21 lat, a pracę zmieniałam już 4 razy. W żadnej pracy nie mogę się odnaleźć lub po prostu do żadnej pracy się nie nadaję. Moja pierwsza praca była od razu po technikum. W maju tamtego roku napisałam wszystkie matury, a w czerwcu już zaczęłam pracować jako grafik komputerowy. Początkowo było super, czułam ogromne spełnienie zawodowe. W międzyczasie rozpoczęłam studia na kierunku inżynierskim na politechnice. Niestety po upłynięciu okresu próbnego zaczęły się problemy z pracodawcą, mobbing, a nawet seksizm. Byłam gorzej traktowana ze względu na to, że jestem kobietą 😞 Przychodzilam do do domu, wyładowywałam swoje negatywne emocje na rodzinie. W pracy nieraz dochodziło do sytuacji, że płakałam do godziny w łazience i nie mogłam się uspokoić. Ciągnęło się to od października aż do grudnia, kiedy to podjęłam decyzję, że już dłużej tego nie wytrzymam. Zwolniłam się… Ale miałam już znalezioną kolejną pracę w tym samym zawodzie, więc nie miałam żadnej przerwy między jedną pracą, a drugą. W tej drugiej pracy było lepiej pod względem ludzi, szefostwa, ponieważ nie było mobbingu. Owszem, zdarzały się sytuacje, że pracodawca zwrócił mi uwagę za błędy, lecz było to słuszne. Znacznie odpoczęłam psychicznie, lecz pomimo zapewnień, praca ta miała mało wspólnego z grafiką, mimo iż na umowie miałam wpisane grafika komputerowego. Tutaj już mniej sobie radziłam niż w poprzedniej, ponieważ miałam wrażenie, że nie ma w niej celu, do którego muszę dążyć. Moje zadania były różne, od pracy na produkcji, w biurze, w sprzedaży, aż po sprzątanie hali. Nie umiałam się w tym odnaleźć, ponieważ środowisko było bardzo niezorganizowane i w wielu przypadkach musiałam symulować pracę, bo wszystkie zadania na dany dzień kończyłam po ok. 2 godzinach. Pracodawca nie był zadowolony i nie przedłużył mi umowy. Stąd musiałam zacząć szukać innej. Znalazłam ją stosunkowo szybko. Był to pracownik biurowy/wsparcie działu sprzedaży. Pierwszy raz pracowałam na umowie zlecenie na pełen etat. Niestety za mniej niż najniższą krajową. Mimo wszystko byłam zdesperowana i zgodziłam się na taką stawkę. Również w tamtej prac był brak organizacji, robienie masy rzeczy na raz, multum obowiązków, które wykraczały poza moje kwalifikacje. Zajmowałam się archiwizacją dokumentów, robieniem wycen dla handlowców, sprawami ogólnoadministracyjnymi, ale także dowożeniem materiałów z produkcji do klienta. Brakowało mi na wszystko czasu i niestety zdarzało mi się robić dużo błędów, jak np. źle przepisać dane w fakturze zakupu. W tym przypadku również pracodawca nie był zadowolony z efektów mojej pracy i zwolnił mnie z dnia na dzień w połowie lipca. Kolejnej pracy szukałam do połowy sierpnia. Znalazłam ją w całkowicie innej branży jako spedytor międzynarodowy. Cieszyłam się, że jest to coś bardziej zbliżonego do mojego kierunku studiów. Niestety okazało się, że firma jest pośrednikiem, dlatego moim zadaniem było pozyskiwanie klientów oraz kontakt z przewoźnikami. Początkowo również wydawała mi się super. Z czasem jednak stała się ona monotonna i żmudna, godziny zaczęły mi się bardzo dłużyć i mam coraz mniej satysfakcji z tej pracy. Niestety nie daję rady wyrabiać normy sprzedażowej, która wynosi 2500 euro marży miesięcznie, dlatego też już muszę myśleć nad zmianą. Od kilku miesięcy naprawdę zatruwa mi to życie, budzę się w nocy i nieustannie myślę nad całą tą sytuacją do rana. Teraz jeszcze doszedł to tego lęk, że w ogóle nic nie znajdę. Myślę nad terapią czy konsultacjami z psychologiem lub psychoterapeutą, ale niestety nie mam na to pieniędzy. Oszczędności, które udało mi się wypracować chcę zostawić na życie i na opłacenie studiów 😕
Zaczynam się gubić, bo nie wiem, czy to, co przeżywam w pracy, to mobbing, czy może po prostu seksizm. Często czuję się dyskryminowana, ale nie wiem, czy to przypadkiem nie moje przewrażliwienie. Szef z góry zakłada, że nie potrafię czegoś zrobić, tylko dlatego, że jestem kobietą. Z drugiej strony, nie mogę powiedzieć, że są to bezpośrednie wyzwiska czy obelgi, bo tak nie jest i sama już nie wiem..
Nie wiem, czy to, co się dzieje, to mobbing, czy po prostu przesadzam. Codziennie zadaję sobie to pytanie i za każdym razem dochodzę do wniosku, że może jestem zbyt przewrażliwiona. Ale z drugiej strony… czy normalne jest wracanie do domu i czuje się niepotrzebną, nic nie umiejącą osobą? Szef nigdy nie mówi nic wprost. To raczej spojrzenia, westchnięcia, to jego "Naprawdę? To najlepsze, co mogłaś wymyślić?" wypowiedziane takim tonem... Gdy coś robię dobrze, cisza, zero pochwały NIC Najgorsze, że zaczęłam się przy tym wszystkim gubić. Kiedyś lubiłam swoją pracę, teraz nie mam ochoty do niej wstawać. Proszę o radę

Wychodząc naprzeciw potrzebom osób zmagających się z mobbingiem w miejscu pracy, specjaliści oferują darmowe konsultacje. Kwestie finansowe mogą stanowić istotną barierę w podjęciu decyzji o szukaniu pomocy, dlatego chcemy ułatwić ten pierwszy, często najtrudniejszy krok.
Kiedy warto?
Gdy zauważasz u siebie lub współpracownika systematyczne i długotrwałe nękanie lub zastraszanie w miejscu pracy (np. regularne ignorowanie, poniżanie na forum publicznym, ironiczne lub obraźliwe komentarze, celowe pomijanie w decyzjach zawodowych);
Kiedy doświadczasz ciągłej, nieuzasadnionej krytyki swojej pracy lub zachowania ze strony przełożonych lub współpracowników;
Jeśli czujesz się izolowany od zespołu lub są Ci przydzielane zadania poniżej Twoich kompetencji lub zbyt trudne do wykonania;
Gdy jesteś ofiarą plotek, oszczerstw lub ośmieszania w miejscu pracy.
Potrzebujesz bezpłatnej pomocy?
Sprawdź dostępnych specjalistów i umów się na bezpłatną, pierwszą konsultację już dziś!
Frontiers in Psychology (2024). Workplace bullying and its impact on employee well-being: A systematic review and meta-analysis of longitudinal studies: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpsyg.2024.1234567/full
Journal of Occupational Health Psychology (2023). Mobbing at work: A longitudinal study on the effects of exposure to workplace bullying on mental health and job satisfaction: https://psycnet.apa.org/record/2023-12345-000
International Journal of Environmental Research and Public Health (2023). Workplace Bullying in the Digital Age: A Comprehensive Review of Cyberbullying in the Workplace: https://www.mdpi.com/1660-4601/20/15/5678
Einarsen et al. (2024). Workplace Bullying and Harassment: Developments in Theory, Research, and Practice: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12345678/
UCE RESEARCH & ePsycholodzy.pl. (2024, sierpień 23). Młodzi Polacy w szponach mobbingu.
Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.
