Lekcja 2 z 21Za darmo
ADHD to nie tylko trudność z uwagą
Poznasz ADHD jako zaburzenie neurorozwojowe obejmujące nieuwagę i/lub nadpobudliwość oraz impulsywność.
Które z tych zdań brzmi jak Twoja codzienność?
Zaznacz wszystko, co dotyczy Ciebie
Każde z tych doświadczeń ma neurologiczne wyjaśnienie. Ten kurs pomoże Ci je lepiej rozumieć.
Marta, 32
Marta jest projektantką graficzną. Diagnozę ADHD dostała rok temu, po trzydziestce. Wcześniej myślała, że jest po prostu chaotyczna, roztargniona, leniwa.
W pracy potrafi spędzić 6 godzin na jednym projekcie bez jedzenia, picia i pauzy. Ale nie potrafi zmusić się do odpowiedzi na 3 maile.
Kiedy psychiatra powiedział jej, że to ADHD, zapytała: ale jak? Przecież potrafię się skupić. Odpowiedź zmieniła wszystko.
Możliwość długiego skupienia w wybranych sytuacjach nie wyklucza ADHD. W diagnozie liczy się trwały wzorzec objawów i ich wpływ na funkcjonowanie.
Poniedziałek, 23:15
Sześć godzin robiłam grafikę dla klienta. Zjadłam dwa kęsy kanapki. Nie wypiłam kawy. Nie wstałam z krzesła.
Trzy maile od szefa czekają od rana. Każdy ważny. Otwieram skrzynkę i zamykam ją po 4 sekundach.
Czym naprawdę jest ADHD
Trudności z kontrolą uwagi i działania
ADHD może wiązać się z trudnościami w utrzymywaniu uwagi, rozpoczynaniu i kończeniu zadań, organizowaniu działań, hamowaniu reakcji oraz pamiętaniu o obowiązkach. Określenie „funkcje wykonawcze” jest pomocnym opisem, ale nie stanowi osobnego kryterium diagnostycznego.
Neuroprzekaźniki są częścią złożonego obrazu
Badania wskazują na udział układów dopaminowego i noradrenergicznego w ADHD, ale nie można sprowadzić tego zaburzenia do prostego „niedoboru dopaminy”. Motywacja i uwaga zależą także od kontekstu, snu, emocji, środowiska i innych czynników.
Rozwój mózgu jest zróżnicowany
Badania grupowe pokazują średnie różnice w rozwoju i funkcjonowaniu części sieci mózgowych związanych z kontrolą uwagi i zachowania. Nie oznacza to jednak, że u każdej osoby kora przedczołowa „dojrzewa dokładnie 2–3 lata później”.
ADHD nie wynika z lenistwa ani braku wychowania. Jest zaburzeniem neurorozwojowym, którego obraz i nasilenie różnią się między osobami.
FUNKCJONOWANIE Z ADHD
Sterowanie uwagą i działaniem może być mniej przewidywalne, szczególnie przy zadaniach monotonnych, długich albo pozbawionych szybkiej informacji zwrotnej.
SAMOCHÓD Z LUŹNĄ KIEROWNICĄ
Silnik działa świetnie, ale kierownica reaguje z opóźnieniem. Jedziesz, ale nie zawsze tam gdzie chcesz.
To metafora, nie opis działania każdego mózgu. ADHD nie mówi nic o poziomie inteligencji ani wartości osoby - trudność ze sterowaniem uwagą to nie wada charakteru.
Osoby z ADHD nie potrafią się na niczym skupić.
Zaznacz, czy to fakt, czy mit
Funkcje wykonawcze to określenie procesów pomagających m.in. utrzymywać cel, hamować reakcję, przełączać uwagę, korzystać z pamięci roboczej i planować. U części osób z ADHD te procesy są mniej niezawodne, zwłaszcza pod obciążeniem. Nie oznacza to, że wszystkie działają słabo w każdej sytuacji.
Kliknij pojęcie po lewej, potem pasujący opis po prawej.
Pojęcie
Opis
Mózg z ADHD
ADHD wiąże się z różnicami rozwojowymi i funkcjonalnymi, ale nie da się go opisać jednym mechanizmem ani jednym poziomem dopaminy.
Funkcje wykonawcze działają inaczej
Planowanie, priorytetyzacja, rozpoczynanie i kończenie zadań oraz przełączanie uwagi mogą wymagać więcej wysiłku niż u osób bez ADHD.
Uwaga szuka stymulacji
Uwagę mogą silniej przyciągać zadania nowe, angażujące, pilne lub dające szybką informację zwrotną - a odpuszczać przy monotonnych lub długich. Nasilenie tego wzorca różni się między osobami.
Codzienność staje się trudna
Objawy mogą utrudniać pracę, naukę, relacje i codzienne obowiązki, szczególnie bez dostosowanego wsparcia.
Co zmienia się w Twoim rozumieniu ADHD po tej lekcji?