Lekcja 2 z 9Za darmo
Wzajemność - darmowa próbka, która czegoś kosztuje
Dowiesz się, dlaczego trudno nam nie odwzajemnić przysługi - i kiedy ta reguła działa przeciwko nam.
Co czujesz, gdy ktoś zrobi Ci przysługę, a potem poprosi o coś w zamian?
Zaznacz wszystko, co dotyczy Ciebie
Poczucie zobowiązania po otrzymaniu czegoś to bardzo powszechna reakcja. To właśnie reguła wzajemności w działaniu.
Tomek
Tomek wpadł do drogerii po żel pod prysznic. Przy wejściu pani przy stoisku zapytała, czy może pokazać mu nowy krem do twarzy. Dała mu próbkę - za darmo, bez zobowiązań. Tomek wziął, bo czemu nie.
Chwilę później pani spytała o adres e-mail - żeby Tomek był na bieżąco z promocjami. Tomek nie lubi newsletterów. Ale ona była taka miła. I ten krem naprawdę ładnie pachniał. I dała mu coś za darmo. Głupio było odmówić.
Tomek wyszedł z drogerią z żelem, próbką, adresem e-mail wpisanym w formularz i cichym poczuciem, że dał się wciągnąć w coś, czego nie planował.
Darmowa próbka nie była za darmo. Była inwestycją w poczucie zobowiązania Tomka.
Jak działa reguła wzajemności?
Dostajemy coś - czujemy dług
Kiedy ktoś nam coś daje - prezent, przysługę, uwagę, próbkę - często pojawia się wewnętrzny impuls do odwzajemnienia. To głęboko zakorzeniony mechanizm społeczny, który pomaga budować relacje.
Dług bywa nieproporcjonalny
Problem pojawia się wtedy, gdy to, o co prosimy w zamian, jest warte znacznie więcej niż to, co dano. Mała próbka, duże zobowiązanie. Drobna przysługa, poważna prośba.
Stosowane celowo w marketingu
Darmowe próbki, bezpłatne próbne okresy, upominki przy kasie - często nie są wyrazem hojności, lecz narzędziem uruchamiającym poczucie zobowiązania.
Zastanawiaj się nie tylko 'czy chcę się odwzajemnić', ale też 'czy naprawdę chcę tego, o co mnie proszą'. Jeśli chcesz - to świadomie możesz się zgodzić. Jeśli nie - możesz odmówić.
Jeśli ktoś nam coś dał, mamy obowiązek się odwzajemnić.
Zaznacz, czy to fakt, czy mit
Kliknij głos, aby zobaczyć, co mógłby powiedzieć.
„Dała mi próbkę za darmo. Muszę coś w zamian. Jak nie podam e-maila, to wyjdę na niewdzięcznika_czkę. Ona była taka miła.”
- Zamiast
Dała mi coś za darmo, muszę się zgodzić na jej prośbę.
SpróbujDziękuję za próbkę. Newsletterów nie zapisuję, ale jeśli zainteresuje mnie produkt, sama_sam do was wrócę.
- Zamiast
Głupio mi odmówić, skoro tyle dla mnie zrobił_a.
SpróbujDoceniam to, co zrobił_a. I chcę odpowiedzieć na tę konkretną prośbę tak, jak naprawdę chcę - nie z poczucia długu.
Wzajemność w relacjach nie jest czymś złym. Wiele osób wyraża np. miłość poprzez podarunki czy przysługi i nie oczekuje niczego w zamian. To, że mimo zapewnień o bezinteresowności, czujesz zobowiązanie, też jest czymś naturalnym. Poczucie wzajemności jest w nas bardzo głęboko zakorzenione i wiele osób czuje się podobnie w tego typu sytuacjach. Warto być tego świadomym.
Sygnał: 'Głupio mi odmówić, skoro tyle dla mnie zrobił_a' lub 'Dostałem_am coś za darmo, muszę się odwdzięczyć'.
Przypomnij sobie sytuację, gdy zrobiłeś_aś coś z poczucia zobowiązania, nie z prawdziwej chęci. Co wtedy poczułeś_aś?