Lekcja 3 z 7Za darmo
Wspieranie bez wyręczania
Przyjrzysz się temu, jak dzielić odpowiedzialność i wspierać partnera_kę bez przejmowania roli rodzica, opiekuna_ki ani osobistego systemu przypomnień.
Jak zazwyczaj reagujesz, gdy partner_ka zapomina o obowiązku lub nie realizuje ustaleń?
Zaznacz wszystko, co dotyczy Ciebie
Każda z tych reakcji mówi coś ważnego o tym, czego potrzebujesz. To dobry punkt wyjścia do rozmowy - z partnerem_ką albo ze sobą.
Marek
Marek zaczął robić wszystko sam. Jego partnerka Zosia zapominała rachunki, odkładała obowiązki, gubiła klucze. On przejął coraz więcej zadań - z troski, nie z chęci kontroli.
Słyszał siebie, jak mówi: 'Daj, ja to zrobię szybciej' i 'Bez mojego przypominania niczego nie ogarniesz'. Czuł się wyczerpany. Zosia czuła się niekompetentna i coraz bardziej zależna.
Żadne z nich nie było szczęśliwe. Zamiast partnerstwa powstała hierarchia, której żadne z nich nie chciało.
Wyręczanie może utrwalać nierównowagę, ale często rozwija się w odpowiedzi na realne i powtarzające się konsekwencje. Odpowiedzialność za zmianę nie leży wyłącznie po stronie osoby przeciążonej.
Jak wspierać bez przejmowania odpowiedzialności?
Pomoc za zgodą, nie stałe zarządzanie
Możesz zapytać, czy partner_ka chce wsparcia, ale nie musisz regularnie monitorować jego_jej zadań. Osoba z ADHD odpowiada za wybór i stosowanie własnych systemów.
Docenienie bez infantylizowania
Zauważanie wysiłku może być wspierające, jeśli jest naturalne i wzajemne. Dorosła osoba nie powinna być nagradzana za podstawowe obowiązki jak dziecko.
Równowaga obowiązków
Sprawiedliwy podział nie zawsze oznacza identyczne zadania. Powinien jednak uwzględniać czas, trudność, obciążenie i odpowiedzialność obu osób.
Diagnoza nie zastępuje rozliczenia
ADHD może wyjaśniać trudność z wykonaniem zadania - nie zwalnia jednak z odpowiedzialności za ustalenia, ich skutki i szukanie rozwiązań. Możesz rozmawiać o konsekwencjach bez poczucia, że atakujesz partnera_kę.
ADHD może utrudniać wykonanie zadania. Nie odbiera dorosłej osobie odpowiedzialności za szukanie wsparcia, leczenie i naprawianie skutków własnych działań.
KOMUNIKATY KONTROLUJĄCE LUB PONIŻAJĄCE
- Znowu zapomniałeś_aś? Ile razy mam ci powtarzać?
- Daj, ja to zrobię szybciej.
- Bez mojego przypominania niczego nie ogarniesz.
- Nie nadajesz się do tego, żeby to zrobić.
KOMUNIKATY PARTNERSKIE I GRANICE
- Potrzebuję wiedzieć, czy bierzesz odpowiedzialność za to zadanie.
- Czy chcesz wsparcia, czy masz własny plan?
- To zachowanie mnie rani - niezależnie od przyczyny.
- To ustalenie nie zostało zrealizowane. Co zrobisz teraz?
Partnerski komunikat może zawierać zarówno wsparcie, jak i jasną informację o odpowiedzialności oraz konsekwencjach.
Kliknij etykietę, potem kategorię.
- Zamiast
Ile razy mam Ci powtarzać?
SpróbujTo zadanie jest po Twojej stronie. Jakie przypomnienie wybierzesz?
- Zamiast
Bez mojego przypominania niczego nie zrobisz.
SpróbujCo zrobisz, żeby następnym razem o tym pamiętać?
- Zamiast
Nie wiem, czy mogę Ci zaufać w tej sprawie.
SpróbujPotrzebuję, żeby to zostało zrobione. Powiedz, jaki masz plan.
Lista zadań z wagą
Przez 3 dni każda osoba zapisuje zadania wykonywane dla domu i relacji, wraz z przybliżonym czasem, obciążeniem i odpowiedzialnością. Następnie porównajcie listy - zaczynając od zauważenia tego, czego wcześniej nie widzieliście u drugiej osoby, nie od udowadniania własnego przeciążenia. Wybierzcie jeden obszar do bardziej sprawiedliwego podziału. Jeśli rozmowa nie jest bezpieczna albo prowadzi do poniżania, nie róbcie ćwiczenia wspólnie.
Lista ma ujawnić niewidzialną pracę obu osób - nie udowodnić, kto jest lepszym partnerem_ką.
Jak teraz oceniasz swoją rolę w codziennym wspieraniu partnera_ki z ADHD?