Lekcja 3 z 7Za darmo
Osiem podstawowych emocji - fundament koła
Dowiedz się, po co Robert Plutchik w ogóle wymyślił koło emocji - i poznaj 8 emocji, które pomagają porządkować wiele stanów emocjonalnych.
Kuba
Kuba ma 35 lat, jest kierowcą dostawczym i ojcem trójki dzieci. Dziś utknął w korku na obwodnicy na czterdzieści minut, spóźniony na kolejną dostawę, i poczuł, jak w piersi rośnie mu napięcie, które dobrze zna.
Godzinę później wszedł do domu, a najmłodsza córka podbiegła do niego z rysunkiem. Napięcie zniknęło w sekundę, zastąpione czymś zupełnie innym, ciepłym i lekkim.
Kuba nigdy się nad tym nie zastanawiał, ale w ciągu jednego popołudnia przeszedł przez kilka zupełnie różnych stanów, z których każdy miał swój powód.
Emocje zmieniają się szybciej, niż nam się wydaje - i każda z nich może nieść jakąś informację.
Robert Plutchik, amerykański psycholog, przez lata zastanawiał się, po co w ogóle mamy emocje. Zauważył, że podobne reakcje pojawiają się nie tylko u ludzi, ale i u zwierząt - i doszedł do wniosku, że to narzędzia, które od dawna wspierają orientowanie się w tym, co ważne lub zagrażające.
Emocje jako narzędzia przetrwania
Plutchik zauważył, że podobne reakcje emocjonalne występują u wielu gatunków - i że każda z nich do czegoś służy, np. strach pomaga uciec przed zagrożeniem.
Emocje w parach przeciwieństw
Ułożył 8 podstawowych emocji w cztery pary przeciwieństw, np. radość i smutek, strach i złość - bo pełnią przeciwne funkcje.
Różna siła tej samej emocji
Zauważył, że każda emocja może być słabsza lub silniejsza, np. irytacja i wściekłość to ta sama emocja w różnym natężeniu.
Koło zamiast listy
Żeby pokazać to wszystko naraz - przeciwieństwa, siłę i możliwość mieszania się emocji - narysował je jako koło, podobne do koła barw.
8 podstawowych emocji według Plutchika
Radość
Sygnalizuje, że coś jest dla Ciebie dobre - warto to powtórzyć.
Zaufanie
Pozwala Ci zbliżyć się do kogoś lub czegoś bez ciągłej czujności.
Strach
Ostrzega przed zagrożeniem i przygotowuje do ucieczki lub obrony.
Zaskoczenie
Zatrzymuje Cię na chwilę, gdy dzieje się coś nieoczekiwanego.
Smutek
Pojawia się po stracie i daje sygnał, żeby zwolnić i się wycofać.
Wstręt
Chroni Cię przed czymś, co może zaszkodzić - nie tylko fizycznie.
Złość
Mobilizuje do działania, gdy coś przekracza Twoją granicę.
Oczekiwanie
Kieruje uwagę w stronę tego, co dopiero nadejdzie.
Żadna z tych emocji nie musi być traktowana jako zła. Każda może mieć swoją funkcję.
Wstręt dotyczy tylko jedzenia.
Zaznacz, czy to fakt, czy mit
8 PODSTAWOWYCH EMOCJI
Ograniczona liczba stanów, z których powstają wszystkie bardziej złożone uczucia.
KOLORY PODSTAWOWE
Kilka barw, z których miesza się tysiące odcieni.
Tak jak z kilku kolorów powstaje cała paleta, tak z 8 emocji mogą powstawać bardziej złożone stany, o których będzie mowa w kolejnej lekcji.
Kliknij pojęcie po lewej, potem pasujący opis po prawej.
Pojęcie
Opis
Która z poniższych NIE należy do 8 podstawowych emocji Plutchika?
Które z tych emocji rozpoznajesz u siebie najczęściej w ostatnich dniach?
Zaznacz wszystko, co dotyczy Ciebie