Lekcja 3 z 16Za darmo
Trzy wymiary wypalenia
Poznasz wyczerpanie emocjonalne, cynizm i obniżone poczucie skuteczności - trzy kluczowe komponenty wypalenia według Christiny Maslach.
Co rozpoznajesz u siebie w pracy?
Zaznacz wszystko, co dotyczy Ciebie
Te doświadczenia mogą być częścią różnych wymiarów wypalenia. Zaraz przyjrzysz się każdemu z nich bliżej.
Piotrek
Piotrek pracuje w IT od ośmiu lat. Kiedyś po pracy zostawał, żeby dokończyć projekt - nie dlatego, że musiał, ale dlatego, że chciał. Lubił rozwiązywać trudne problemy. Czuł, że to ma sens.
Teraz wychodzi punktualnie, ale nie dlatego, że nauczył się odpoczywać. Wychodzi, bo nie ma już siły zostać. Zgłoszenia od klientów czyta jednym okiem. Na spotkaniach mówi tyle, ile musi. Myśli: 'I tak nic z tego nie wyniknie'.
Kolega powiedział mu niedawno: 'Piotrek, dawniej byłeś najbardziej zaangażowany w teamie. Teraz jakbyś był gdzie indziej.' Piotrek nie wiedział, co odpowiedzieć. Bo to prawda.
To, co Piotrek przeżywa, może dotykać kilku wymiarów naraz: wyczerpania, dystansu i poczucia mniejszej skuteczności.
Trzy wymiary wypalenia według Maslach
Wyczerpanie emocjonalne
Poczucie, że emocjonalne zasoby są na wyczerpaniu. Przejawia się zmęczeniem, napięciem, drażliwością i brakiem energii do działania - nawet po odpoczynku. To zwykle pierwszy i najsilniej odczuwalny wymiar.
Cynizm i dystans
Dystansowanie się od pracy, współpracowników lub klientów. Może przejawiać się obojętnością, ironią albo poczuciem, że ludzie wokół są kolejnymi zadaniami do obsłużenia. Często jest próbą ochrony resztek zasobów.
Obniżone poczucie skuteczności
Poczucie, że własne działania niewiele zmieniają, kompetencje są niewystarczające albo praca traci znaczenie. Może to obniżać motywację i sprzyjać wycofaniu.
Wypalenie to nie jedno uczucie. To złożony stan, który może dotykać różnych wymiarów w różnym nasileniu.
Cynizm w kontekście wypalenia nie oznacza złego charakteru ani braku empatii jako cechy. Może być sposobem dystansowania się wtedy, gdy zasoby są mocno wyczerpane. Osoba, która zaczyna odsuwać się od pracy lub klientów, często wcześniej długo działała z dużym zaangażowaniem.
Myśli
"To ma sens. Chcę to robić dobrze. Zależy mi."
Ciało
Energia, gotowość do działania, ciekawość.
Zachowanie
Inicjatywa, zaangażowanie, chęć zostawania dłużej.
Cynizm w wypaleniu zawodowym oznacza, że dana osoba jest z natury zimna lub nieczuła.
Zaznacz, czy to fakt, czy mit
Wypalenie
- Nie ustępuje po odpoczynku i weekendzie
- Dotyka poczucia sensu i tożsamości zawodowej
- Narasta stopniowo przez miesiące lub lata
- Może wiązać się z cynizmem i dystansem wobec pracy
Zwykłe zmęczenie
- Zmniejsza się po odpoczynku i śnie
- Dotyczy przede wszystkim poziomu energii
- Ma zwykle konkretną, krótkotrwałą przyczynę
- Nie zmienia fundamentalnego stosunku do pracy
Wypalenie i zmęczenie mogą współwystępować, ale wypalenie to coś więcej niż brak snu czy intensywny projekt.
Który z trzech wymiarów - wyczerpanie, cynizm czy poczucie nieskuteczności - rozpoznajesz u siebie najbardziej? Co to dla Ciebie znaczy?