Rodzicielstwo

Moje dziecko doświadcza body shamingu. Jak mu pomóc?

Krótka odpowiedź

Najbardziej pomaga spokojne wysłuchanie dziecka bez bagatelizowania i bez natychmiastowych rad dotyczących wyglądu. Pokaż, że problem leży w zachowaniu osób, które komentują, a nie w ciele Twojego dziecka. Ustalcie razem, co zrobić z sytuacją w szkole lub w sieci, i obserwuj, czy nie zmienia się sposób jedzenia i nastrój dziecka albo czy nie zaczyna ono unikać wyjść. Przy takich sygnałach warto szybko porozmawiać z psychologiem i lekarzem.

Córka wraca z basenu i oznajmia, że nie będzie już chodzić na zajęcia. Po kilku dniach okazuje się, że chłopcy z klasy zrobili jej zdjęcie w szatni i podpisali je przezwiskiem. Albo syn od tygodnia nie zdejmuje bluzy z kapturem nawet w upał, a w telefonie widzisz komentarze o jego „cyckach”. Czujesz złość, bezradność i lęk, że coś przegapiłeś_aś.

Komentarze o ciele w okresie dojrzewania trafiają w moment, gdy nastolatek i tak przygląda się sobie bardzo krytycznie. Niżej przeczytasz, dlaczego body shaming tak mocno rani w tym wieku, po czym poznać, że dziecko go doświadcza, i jak mądrze zareagować w domu, w szkole i w sieci.

Dlaczego komentarze o wyglądzie tak bolą w tym wieku

Ciało zmienia się szybciej niż obraz siebie

  • W okresie dojrzewania ciało rośnie, zaokrągla się albo wydłuża w nierównym tempie. Nastolatek dopiero uczy się w nim mieszkać, więc każdy komentarz trafia w miejsce, które i tak budzi niepewność.
  • Dzieci dojrzewające wcześniej albo później niż rówieśnicy szczególnie często stają się celem uwag, bo wyróżniają się na tle klasy.

Grupa jest najważniejszym lustrem

  • Dla nastolatka ocena rówieśników często waży więcej niż zdanie rodziców. Jedno przezwisko powtarzane na korytarzu może zachwiać poczuciem wartości bardziej niż lata zapewnień w domu.
  • Komentarze w sieci zostają na dłużej. Zrzut ekranu czy przerobione zdjęcie krąży po grupach klasowych i wraca, nawet gdy sprawca dawno o nim zapomniał.

Uwagi padają też w domu

  • Body shaming nie zawsze przychodzi z zewnątrz. Żarty wujka przy świątecznym stole, porównania z rodzeństwem czy troskliwe „może byś mniej jadła” utrwalają przekonanie, że ciało jest ciągle oceniane.
  • Dzieci uczą się też, patrząc na dorosłych. Jeśli rodzic krytykuje własne ciało przed lustrem, nastolatek łatwiej uzna, że tak się mówi o wyglądzie.

Nie wiesz, jak wybrać psychologa?

Skorzystaj z naszego formularza, który zaproponuje Ci specjalistów na miarę Twoich potrzeb i możliwości.

Sygnały, że coś się dzieje

  • Nie pójdę na wycieczkę, bo tam będzie basen.
  • Wszyscy się ze mnie śmieją, ale to nic takiego.
  • Mamo, czy ja naprawdę jestem gruba?
  • Usunąłem wszystkie zdjęcia z profilu.

Zmiany w zachowaniu

  • Dziecko nagle unika wuefu, przynosi kolejne zwolnienia albo spóźnia się na lekcje, żeby nie przebierać się razem z innymi w szatni.
  • Zaczyna nosić luźne ubrania niezależnie od pogody, nie chce kupować nowych rzeczy albo godzinami stoi przed lustrem i przebiera się kilka razy.

Jedzenie i ciało

  • Pomija śniadania, je mniej na obiad, a w pokoju znajdujesz opakowania po słodyczach. Zmiany w jedzeniu bywają sposobem radzenia sobie ze wstydem.
  • Nagle intensywnie ćwiczy, waży się codziennie albo pyta, ile kalorii mają kolejne produkty.

Relacje i sieć

  • Przestaje spotykać się z kolegami, wychodzi z grup klasowych albo nerwowo reaguje na dźwięk powiadomień.
  • Opowiada o „żartach” kolegów z jego wyglądu, ale szybko dodaje, że to nic poważnego, i zmienia temat.

Jak wspierać dziecko krok po kroku

  1. 1

    Najpierw wysłuchaj, potem działaj

    Gdy dziecko w końcu coś powie, powstrzymaj odruch, żeby od razu dzwonić do szkoły albo pocieszać. Zapytaj: „Co dokładnie się stało? Jak się z tym czujesz?”. Słuchaj do końca, nie przerywaj. Nastolatek, który czuje, że rodzic panikuje albo przejmuje sprawę, przy następnej okazji może nic nie powiedzieć.

  2. 2

    Nie bagatelizuj i nie poprawiaj wyglądu

    Unikaj zdań „nie przejmuj się, to tylko dzieci” albo „to może faktycznie trochę schudniesz i będzie spokój”. Pierwsze odbiera powagę krzywdzie, drugie potwierdza, że problem leży w ciele. Lepiej powiedzieć: „To, co mówią, jest okrutne. Twoje ciało jest w porządku, a ich zachowanie nie”.

  3. 3

    Rozmawiajcie o tym, co ciało potrafi, a nie jak wygląda

    W domu przenieście akcent z wyglądu na to, do czego ciało służy: biega, pływa, gra na gitarze, przytula. Chwal dziecko za wysiłek, poczucie humoru, odwagę, a nie za szczupłą sylwetkę. Zwróć też uwagę na własne komentarze o ciele, swoim i cudzym, bo nastolatek słyszy więcej, niż się wydaje.

  4. 4

    Zabezpieczcie dowody z sieci

    Jeśli body shaming dzieje się w internecie, poproś dziecko, żeby nie usuwało wiadomości, tylko zrobiło zrzuty ekranu z datą i nazwą konta. Pomóż zablokować i zgłosić sprawców na platformie. Gdy publikowane są zdjęcia bez zgody albo dochodzi do gróźb, możesz skonsultować dalsze kroki z prawnikiem albo zgłosić sprawę na policję.

  5. 5

    Zaangażujcie szkołę razem z dzieckiem

    Ustal z nastolatkiem, kogo i jak informujecie: wychowawcę, pedagoga lub psychologa szkolnego. Możesz napisać: „Chcę porozmawiać o komentarzach, które mój syn słyszy od kolegów na wuefie. Proszę o spotkanie i informację, jak szkoła na to zareaguje”. Działanie za plecami dziecka może zniszczyć jego zaufanie.

  6. 6

    Wzmacniaj to, w czym dziecko czuje się dobrze

    Poczucie wartości rośnie tam, gdzie nastolatek ma swoje sukcesy i ludzi, którzy go lubią. Wspieraj zajęcia i znajomości poza klasą, na przykład drużynę, harcerstwo, warsztaty teatralne, kółko informatyczne. Miejsce, w którym nikt nie ocenia jego wyglądu, daje oddech i przypomina, że szkolna klasa to nie cały świat.

  7. 7

    Skonsultuj się z psychologiem i lekarzem

    Jeśli dziecko unika szkoły, wyraźnie zmienia sposób jedzenia, intensywnie ćwiczy, długo jest przygnębione albo mówi, że nie chce żyć, nie czekaj. Umów konsultację u psychologa dziecięcego lub w poradni psychologiczno-pedagogicznej, a przy zmianach wagi i jedzenia także u lekarza. Gdy pojawia się zagrożenie życia, dzwoń pod 112.

Twoja sytuacja wygląda trochę inaczej?
Asystent AI - anonimowo, bez logowania
Opisz, co się u Ciebie dzieje. Asystent AI odpowie od razu, pomoże uporządkować myśli i podpowie, kiedy warto porozmawiać ze specjalistą.

Możesz zacząć na przykład tak

Asystent AI nie zastępuje psychologa ani pomocy w nagłych wypadkach.

Twoja reakcja buduje odporność dziecka

Nie masz pełnego wpływu na to, co rówieśnicy mówią Twojemu dziecku. Masz jednak wpływ na to, co usłyszy w domu i czy będzie wiedziało, że może z tym przyjść. Spokojna, poważna rozmowa bywa ważniejsza niż najlepsza interwencja w szkole.

Nastolatek nie zawsze od razu przyjmie wsparcie. Może się złościć, zamykać w pokoju albo powtarzać, że nic się nie stało. Daj mu czas, wracaj do tematu delikatnie, pokazuj, że jesteś obok. Czasem najlepsze rozmowy zdarzają się przy wspólnym gotowaniu albo w samochodzie.

Jeśli widzisz, że dziecko coraz bardziej zamyka się w sobie, a Ty nie wiesz, jak do niego dotrzeć, porozmawiaj z psychologiem. Wsparcie specjalisty przyda się i nastolatkowi, i Tobie, bo patrzenie na krzywdę dziecka też jest trudnym doświadczeniem.

Najczęstsze pytania

Czym jest body shaming?

Body shaming to zawstydzanie kogoś z powodu wyglądu ciała: wagi, wzrostu, kształtu, cery, owłosienia czy sposobu, w jaki dojrzewa. Może przybierać formę przezwisk, żartów, komentarzy w sieci, przerabiania zdjęć albo z pozoru troskliwych uwag. U nastolatków często łączy się z wykluczaniem z grupy. Niezależnie od formy przekazuje ten sam komunikat: „z twoim ciałem jest coś nie tak i trzeba się go wstydzić”.

Jak rozmawiać z nastolatkiem, który nie chce mówić o problemie?

Nie naciskaj na szczegóły, ale daj jasno do zrozumienia, że jesteś gotowy_a słuchać. Możesz powiedzieć: „Widzę, że ostatnio coś cię gryzie. Nie musisz teraz mówić, ale jestem, kiedy zechcesz”. Pomagają rozmowy przy okazji, na przykład w samochodzie czy na spacerze, gdzie nie trzeba patrzeć sobie w oczy. Czasem nastolatkowi łatwiej zwierzyć się innemu dorosłemu, któremu ufa, na przykład cioci albo trenerowi.

Czy body shaming może prowadzić do zaburzeń odżywiania?

Zawstydzanie z powodu wyglądu może być jednym z czynników, które zwiększają ryzyko problemów z jedzeniem i obrazem ciała, choć zwykle nie jest jedyną przyczyną. Dlatego warto obserwować, czy dziecko nie zaczyna pomijać posiłków, ukrywać jedzenia, kompulsywnie ćwiczyć albo bardzo krytycznie mówić o swoim ciele. Przy takich sygnałach nie czekaj. Skonsultuj się z lekarzem i psychologiem, bo wczesne wsparcie ma duże znaczenie.

Co zrobić, gdy szkoła nie reaguje na zgłoszenie?

Zapisuj daty rozmów i zgłaszaj sprawę na piśmie, najpierw do wychowawcy, potem do dyrektora. Poproś o konkretne informacje, jakie działania szkoła podjęła i kiedy. Jeśli to nie pomaga, możesz zwrócić się do organu prowadzącego szkołę albo do kuratorium oświaty. Przy groźbach, publikowaniu zdjęć bez zgody czy przemocy fizycznej warto skonsultować się z prawnikiem albo zgłosić sprawę na policję.

Aplikacja TwójPsycholog

Więcej odpowiedzi znajdziesz w aplikacji

Tu opisujemy pytania, które wracają najczęściej. W aplikacji jest ich więcej, a do tego asystent AI, testy, kursy i ćwiczenia na trudniejsze dni.

Pobierz aplikację za darmo
pobrań
100 tys.+
App Store
4,8
Google Play
4,8
na podstawie kilkuset opinii

Inne pytania, które mogą Cię dotyczyć

Więcej pytań: Rodzicielstwo

Jesteś w kryzysie, a sytuacja zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu?

Zadzwoń pod jeden z poniższych numerów. Połączenia są bezpłatne.

Gdzie jeszcze szukać pomocy