Praca i kariera

Nowa rola w pracy, nowe oczekiwania. Jak poradzić sobie z presją?

Krótka odpowiedź

Presja w nowej roli bierze się z tego, że oczekiwania są jednocześnie wysokie i niejasne, a Ty chcesz od pierwszego dnia pokazać, że zasługujesz na to miejsce. Pomaga dopytanie przełożonego, czego konkretnie się od Ciebie oczekuje i w jakim czasie, pozwolenie sobie na okres uczenia się i oddzielenie realnych wymagań od tych, które dopisujesz sobie sam_a.

Dostajesz awans, o który długo zabiegałeś_aś. Radość trwa dwa dni. Potem przychodzi pierwsze zebranie, na którym wszyscy patrzą na Ciebie, kalendarz pełen spotkań i maile, na które nie znasz odpowiedzi. Dawni koledzy zza biurka obok teraz czekają na Twoje decyzje, a szef rzuca: „Liczę na ciebie”. Wieczorem nie możesz zasnąć, bo w głowie przewijasz listę rzeczy, które mogą pójść źle.

Nowa rola zmienia obowiązki, ale też relacje z ludźmi, sposób, w jaki myślisz o sobie, i to, jak patrzą na Ciebie inni. Niżej znajdziesz wyjaśnienie, skąd bierze się ta presja i jak przejść przez pierwsze miesiące bez wypalenia się na starcie.

Skąd presja w nowym miejscu

Niejasne oczekiwania

  • Często nikt nie mówi wprost, po czym będzie widać, że dobrze sobie radzisz. W tej pustce wyobraźnia dopisuje najwyższe możliwe wymagania i zaczynasz mierzyć się z poprzeczką, której nikt nie zawiesił.
  • Zakres obowiązków bywa opisany ogólnie, a w praktyce dochodzą zadania po poprzedniku, nierozwiązane konflikty w zespole i projekty, które utknęły dawno przed Twoim przyjściem.

Zmiana relacji z ludźmi

  • Kiedy awansujesz w swoim zespole, dawni koledzy stają się podwładnymi. Wspólne narzekanie na szefa przy kawie nagle nie wchodzi w grę, a niektórzy mogą zazdrościć albo testować Twoje granice.
  • Na nowym stanowisku w innej firmie nie masz jeszcze sojuszników ani rozeznania, komu można zaufać. Poczucie bycia obserwowanym wzmacnia napięcie.

Wewnętrzny głos „muszę udowodnić”

  • Wiele osób w nowej roli czuje się jak oszust, który zaraz zostanie zdemaskowany. Każdy błąd wydaje się dowodem, że awans był pomyłką, a każda pochwała przypadkiem.
  • Jeśli od dziecka słyszałeś_aś, że trzeba być najlepszym, nowe stanowisko uruchamia stary schemat: pracować więcej niż inni, nie prosić o pomoc i nie przyznawać się do niewiedzy.

Nie wiesz, jak wybrać psychologa?

Skorzystaj z naszego formularza, który zaproponuje Ci specjalistów na miarę Twoich potrzeb i możliwości.

Jak może wyglądać pierwszy rok w nowej roli

  • Zostaję po godzinach, bo boję się, że ktoś zauważy, jak mało jeszcze wiem.
  • Kiedyś szliśmy razem na lunch, a teraz rozmowy milkną, gdy wchodzę do kuchni.
  • Szef powiedział, że ma do mnie pełne zaufanie, i od tamtej pory śpię jeszcze gorzej.
  • Robię wszystko sama, bo prośba o pomoc wydaje mi się przyznaniem do porażki.

Przy biurku

  • Odpisujesz na maile o jedenastej w nocy i w weekendy, bo chcesz pokazać, że panujesz nad sytuacją, chociaż nikt tego od Ciebie nie wymagał.
  • Poprawiasz pracę zespołu zamiast ją delegować, bo „szybciej zrobię to sam_a”, a potem nie masz czasu na własne zadania.

W relacjach z zespołem

  • Musisz zwrócić uwagę koledze, z którym jeszcze miesiąc temu chodziłeś_aś na piwo, i odkładasz tę rozmowę tygodniami.
  • Ktoś z zespołu podważa Twoje decyzje na spotkaniu, a Ty nie wiesz, czy reagować stanowczo, czy przeczekać, żeby nie wyjść na sztywnego szefa.

Po pracy

  • W domu jesteś myślami w biurze, odtwarzasz każdą rozmowę i zastanawiasz się, co zostało źle odebrane.
  • Rezygnujesz z treningów i spotkań ze znajomymi, bo „teraz jest ważny okres”, a ten okres ciągnie się już pół roku.

Jak przejść przez pierwsze miesiące bez przeciążenia

  1. 1

    Dopytaj o konkretne oczekiwania

    Umów się z przełożonym na rozmowę o tym, czego oczekuje od Ciebie w pierwszych trzech i sześciu miesiącach. Zapytaj wprost: „Po czym poznamy, że dobrze mi idzie? Co jest teraz priorytetem, a co może poczekać?”. Konkretne cele zastępują domysły i pozwalają skupić energię na tym, co naprawdę się liczy.

  2. 2

    Daj sobie okres uczenia się

    Nikt nie zna nowej roli od pierwszego dnia, nawet jeśli tak to wygląda z zewnątrz. Możesz powiedzieć sobie i innym: „Jestem tu od miesiąca, jeszcze się tego uczę, sprawdzę i wrócę z odpowiedzią”. Przyznanie, że czegoś nie wiesz, zwykle buduje więcej zaufania niż udawanie, że wiesz wszystko.

  3. 3

    Ustaw relacje z zespołem na nowo

    Jeśli kierujesz byłymi kolegami, porozmawiaj z nimi otwarcie: „Wiem, że to dla nas wszystkich nowa sytuacja. Zależy mi na dobrej współpracy, a czasem będę musiał_a podejmować niepopularne decyzje”. Taka rozmowa nazywa zmianę, zamiast udawać, że nic się nie stało, i ułatwia późniejsze trudne rozmowy.

  4. 4

    Deleguj, nawet jeśli to trudne

    Nowa rola zwykle oznacza, że nie możesz robić wszystkiego samodzielnie. Wybierz jedną lub dwie rzeczy, które ktoś z zespołu może przejąć, i przekaż je z jasnym opisem, czego oczekujesz. Na początku efekt może być inny niż Twój. To cena za to, żeby mieć czas na zadania, których nikt poza Tobą nie wykona.

  5. 5

    Znajdź wsparcie poza hierarchią

    Poszukaj kogoś, z kim możesz porozmawiać szczerze: mentora w firmie, osoby na podobnym stanowisku w innym dziale albo znajomego, który przeszedł podobną zmianę. Kilka rozmów z kimś, kto zna ten etap, pomaga zobaczyć, że Twoje wątpliwości są typowe dla nowego stanowiska, a nie dowodem braku kompetencji.

  6. 6

    Chroń czas po pracy

    Presja nowego stanowiska łatwo rozlewa się na wieczory i weekendy. Ustal sobie godzinę, po której wyłączasz powiadomienia służbowe, i zostaw w tygodniu przynajmniej jedną aktywność, która nie ma nic wspólnego z pracą. Odpoczynek nie jest nagrodą za dobre wyniki, tylko warunkiem, żeby je w ogóle osiągać.

  7. 7

    Porozmawiaj z psychologiem

    Jeśli presja odbiera Ci sen, apetyt albo radość z czegokolwiek, a myśli o pracy nie dają spokoju nawet na urlopie, warto skonsultować się z psychologiem lub psychoterapeutą. Pomoże przyjrzeć się wysokim wymaganiom wobec siebie, lękowi przed oceną i znaleźć sposób na pełnienie nowej roli bez kosztów dla zdrowia.

Twoja sytuacja wygląda trochę inaczej?
Asystent AI - anonimowo, bez logowania
Opisz, co się u Ciebie dzieje. Asystent AI odpowie od razu, pomoże uporządkować myśli i podpowie, kiedy warto porozmawiać ze specjalistą.

Możesz zacząć na przykład tak

Asystent AI nie zastępuje psychologa ani pomocy w nagłych wypadkach.

Nowa rola potrzebuje czasu, żeby stała się Twoja

Pierwsze miesiące na nowym stanowisku prawie zawsze są trudne, nawet dla osób, które później świetnie sobie radzą. Niepewność i zmęczenie nie znaczą, że awans był pomyłką. Znaczą, że uczysz się czegoś nowego, a to zawsze kosztuje energię.

Najwięcej ulgi daje zwykle zamiana domysłów na konkretne rozmowy: z przełożonym o oczekiwaniach, z zespołem o zmianie relacji, z bliskimi o tym, co przeżywasz. Gdy wiesz, czego się od Ciebie oczekuje, łatwiej odpuścić wymagania, które dopisujesz sobie sam_a.

Jeśli mimo to presja narasta, możesz poszukać wsparcia u psychologa. Rozmowa pomaga zrozumieć, skąd bierze się tak silna potrzeba udowadniania swojej wartości i jak pracować w nowej roli w zgodzie ze sobą.

Najczęstsze pytania

Co to jest syndrom oszusta i czy dotyczy mnie?

Syndrom oszusta to potoczna nazwa dla przekonania, że swoje osiągnięcia zawdzięcza się szczęściu albo pomyłce innych, a nie własnym umiejętnościom. Towarzyszy mu lęk, że ktoś w końcu „odkryje prawdę”. Często nasila się po awansie lub zmianie stanowiska. Nie jest to diagnoza, tylko opis częstego doświadczenia. Jeśli rozpoznajesz u siebie takie myśli, pomaga zapisywanie konkretnych sukcesów i rozmowa o nich z kimś zaufanym.

Jak zarządzać byłymi kolegami po awansie?

Zacznij od szczerej rozmowy, w której nazwiesz zmianę i powiesz, na czym Ci zależy. Ustal jasne zasady współpracy i stosuj je jednakowo wobec wszystkich, także wobec dawnych przyjaciół z zespołu. Nie musisz zrywać koleżeńskich relacji, ale warto oddzielić je od decyzji służbowych. Trudne rozmowy prowadź szybko i w cztery oczy, bo odkładanie ich zwykle tylko pogarsza sytuację.

Ile trwa wdrożenie w nowe stanowisko?

To zależy od zakresu roli, firmy i wsparcia, jakie dostajesz. Przy stanowiskach kierowniczych pełne odnalezienie się często trwa kilka miesięcy, a czasem dłużej. W tym czasie normalne są potknięcia, pytania i poczucie, że nie wszystko masz pod kontrolą. Zamiast oceniać się po pierwszych tygodniach, umów się z przełożonym na rozmowę podsumowującą po kwartale i sprawdźcie razem, co działa, a co wymaga zmiany.

Co zrobić, jeśli nowa rola jednak mi nie odpowiada?

Najpierw daj sobie czas, bo początkowy stres łatwo pomylić z niedopasowaniem. Jeśli jednak po kilku miesiącach nadal czujesz, że ta praca kłóci się z Twoimi wartościami albo możliwościami, możesz porozmawiać o tym z przełożonym. Czasem da się zmienić zakres obowiązków, a czasem wrócić do poprzedniej roli. Taka decyzja nie musi oznaczać porażki. Może po prostu świadczyć o tym, że lepiej znasz już siebie.

Aplikacja TwójPsycholog

Więcej odpowiedzi znajdziesz w aplikacji

Tu opisujemy pytania, które wracają najczęściej. W aplikacji jest ich więcej, a do tego asystent AI, testy, kursy i ćwiczenia na trudniejsze dni.

Pobierz aplikację za darmo
pobrań
100 tys.+
App Store
4,8
Google Play
4,8
na podstawie kilkuset opinii

Inne pytania, które mogą Cię dotyczyć

Więcej pytań: Praca i kariera

Jesteś w kryzysie, a sytuacja zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu?

Zadzwoń pod jeden z poniższych numerów. Połączenia są bezpłatne.

Gdzie jeszcze szukać pomocy