Emocje
Bardzo silne i szybko zmieniające się emocje, długi powrót do równowagi, wybuchy złości i przewlekłe poczucie pustki.
Narzędzia, które pomagają złapać równowagę między sesjami – w aplikacji

Osobowość borderline to złożone zaburzenie psychiczne, które może znacząco wpływać na życie osoby dotkniętej tym schorzeniem oraz jej bliskich. W tym artykule przyjrzymy się bliżej przyczynom, objawom i metodom leczenia tego zaburzenia.
Borderline to zaburzenie osobowości, które charakteryzuje się przede wszystkim znaczną niestabilnością emocjonalną oraz problemami w relacjach międzyludzkich. Osoby dotknięte tym zaburzeniem doświadczają intensywnych wahań nastroju i mają trudności w określeniu własnej tożsamości, a także często zmieniają swoje cele życiowe i wartości. Zaburzenie to diagnozuje się najczęściej u młodych dorosłych i w okresie późnej adolescencji, choć pierwsze symptomy mogą pojawić się już we wczesnym okresie dojrzewania.
Według badań, borderline dotyka od 1,6% do 5,9% ogólnej populacji. Współczesne badania wskazują na brak istotnych różnic w częstości występowania tego zaburzenia wśród mężczyzn i kobiet, jednak objawy borderline mogą się różnić w zależności od płci. Na powstawanie zaburzenia mają wpływ zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe i rodzinne. Wiele osób z zaburzeniem osobowości borderline doświadczyło w dzieciństwie przemocy, opuszczenia przez bliskie osoby lub zaniedbania ich potrzeb bezpieczeństwa oraz emocjonalnych.
Warto również zauważyć, że przebieg tego zaburzenia bywa bardzo dynamiczny i może mieć zmienny charakter. Psychologowie często mówią o tzw. fazach borderline, czyli okresach, w których objawy nasilają się lub łagodnieją w zależności od sytuacji życiowej, relacji z innymi oraz poziomu stresu. W jednej fazie osoba może wykazywać impulsywność i silne emocje, a w innej wycofanie lub poczucie pustki. Zrozumienie tych cyklicznych zmian pomaga lepiej planować terapię i wspierać osoby z tym zaburzeniem w codziennym funkcjonowaniu.
Jak zachowuje się osoba z borderline? Osoby dotknięte tym zaburzeniem doświadczają intensywnych zmian nastroju i mają znaczne trudności w regulacji emocji. Trudno im określić własną tożsamość, przez co często zmieniają swoje cele życiowe, wartości i preferencje (w tym seksualne). Charakterystycznym dla osób z borderline jest też myślenie czarno-białe, które sprawia, że widzą one siebie i innych w skrajny sposób - wyidealizowany lub bardzo negatywny. Obraz ten zmienia się w zależności od okoliczności i nastroju, co bardzo wpływa na ich funkcjonowanie w relacjach.
Oryginalna nazwa tego zaburzenia - Borderline Personality Disorder (BPD) oznacza zaburzenie osobowości “z pogranicza”. Termin ten wprowadził Robert Knight w połowie XX wieku, by móc określić osoby, których zaburzenia mieściły się pomiędzy zaburzeniami psychotycznymi a zaburzeniami neurotycznymi.
Borderline to zaburzenie osobowości, które klasyfikacja ICD-11 opisuje jako „wzorzec borderline” – utrwalony sposób przeżywania i reagowania, który utrudnia codzienne życie. Jego objawy układają się w kilka obszarów:
Borderline się leczy – najlepiej zbadaną metodą jest terapia dialektyczno-behawioralna (DBT). Więcej znajdziesz w przewodniku po leczeniu borderline. Jeśli pojawiają się myśli samobójcze, nie czekaj na wizytę – zadzwoń pod 800 70 2222 (całą dobę) albo 112.
Osobowość borderline charakteryzuje się szerokim spektrum objawów, które znacząco wpływają na codzienne funkcjonowanie osoby dotkniętej tym zaburzeniem. Kluczowe symptomy obejmują:
Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów osobowości borderline jest skrajna impulsywność połączona z gwałtownymi zmianami nastroju. Osoby dotknięte tym zaburzeniem mają obniżony próg tolerancji nieprzyjemnych emocji, co wywołuje u nich impulsywne reakcje. Nastrój może zmieniać się od euforii do głębokiego poczucia bezsensu i smutku w bardzo krótkim czasie. W takich momentach może dojść do tzw. ataku borderline, gdy emocje wymykają się spod kontroli i prowadzą do gwałtownych zachowań.
Ta niestabilność emocjonalna często prowadzi do podejmowania ryzykownych zachowań, takich jak kompulsywne wydawanie pieniędzy czy jedzenie, angażowanie się w niebezpieczne zachowania seksualne, nadużywanie substancji psychoaktywnych, samookaleczanie czy próby samobójcze. Są to często jedyne znane im metody poradzenia sobie z cierpieniem. Osoby z borderline mają znaczne trudności z przewidywaniem własnych reakcji emocjonalnych, co dodatkowo komplikuje ich codzienne funkcjonowanie i relacje interpersonalne.
Jeśli zauważasz u siebie podobne wzorce emocjonalne lub zachowania, warto wykonać darmowy test na borderline. Może to być pierwszy krok do lepszego zrozumienia siebie i zadbania o wsparcie specjalisty.
Tłumisz złość albo smutek, a potem reagujesz mocniej, niż chcesz? Kurs pokaże Ci, jak działają emocje i jak je regulować, zamiast z nimi walczyć.
Kurs w aplikacji
Zrozumiesz czym regulacja emocji różni się od ich kontrolowania.
Poćwiczysz uważność, akceptację i współczucie dla siebie oraz pracę z myślami.
Zabierzesz ze sobą sześć technik na chwile, gdy emocje przejmują stery.
Pierwsze lekcje
+ 4 kolejne lekcje w aplikacji
Narzędzia nie zastąpią terapii, ale pomagają zauważyć, co się dzieje, zanim emocje porwą. Wybierz sytuację, która brzmi znajomo.
W aplikacji: zakładka „Narzędzia”
Śledź swoje emocje i odkryj wzorce w swoim samopoczuciu.
W aplikacji: zakładka „Narzędzia”
Kwestionuj negatywne myśli i zobacz sytuację z innej perspektywy.
W aplikacji: zakładka „Narzędzia”
Odkryj, co jest dla Ciebie ważne, i sprawdź, czy żyjesz w zgodzie z tym.
W aplikacji: zakładka „Narzędzia”
Przygotuj plan na sytuacje kryzysowe, zanim będzie potrzebny – krok po kroku.

Wszystkie narzędzia w aplikacji są za darmo i zawsze pod ręką – także wtedy, gdy trudna chwila przychodzi wieczorem.
Zajmie Ci to kilka minut. Wynik pomoże Ci ocenić, czy warto porozmawiać ze specjalistą.
Test osobowości borderline EDGE25-Q to narzędzie przesiewowe pomagające rozpoznać cechy typowe dla osobowości z pogranicza. Składa się z 25 pytań dotyczących emocji, impulsów, tożsamości i relacji. Wynik może być wskazówką do kontaktu ze specjalistą.
Test lęku przed odrzuceniem to narzędzie samooceny, które pomaga wstępnie określić, jak silnie ten lęk wpływa na relacje. Zawiera 20 stwierdzeń na podstawie DSM-5, ICD-10 i teorii przywiązania. Wypełnienie zajmuje 5–8 minut.
PHQ-9 to krótkie narzędzie przesiewowe do oceny objawów depresji u dorosłych. Składa się z 9 pytań dotyczących samopoczucia z ostatnich 2 tygodni. Pomaga określić nasilenie objawów i wskazuje, czy warto skonsultować się ze specjalistą.
Darmowy test „Czy doświadczam kryzysu?” to narzędzie przesiewowe oparte na kryteriach diagnostycznych i definicji kryzysu. Składa się z 20 pytań i pomaga ocenić nasilenie objawów. Wynik może być impulsem do zadbania o siebie i poszukania wsparcia.

Leczenie borderline przynosi korzyści takie jak:
Lepsze zrozumienie i kontrola emocji. Psycholog może pomóc w identyfikacji źródeł problemów emocjonalnych oraz nauczyć skutecznych strategii radzenia sobie z nimi;
Zwiększona samoświadomość. Terapia pozwala lepiej poznać własne myśli, uczucia i zachowania, co prowadzi do pozytywnych zmian i poprawy ogólnego samopoczucia;
Poprawa relacji międzyludzkich. Psycholog może pomóc w rozpoznaniu szkodliwych wzorców w relacjach oraz nauczyć umiejętności efektywnej komunikacji i rozwiązywania konfliktów.
Najczęstsze pytania
Najlepiej działa psychoterapia, np. dialektyczno-behawioralna (DBT). Narzędzia z aplikacji pomagają ćwiczyć umiejętności w codzienności – w trakcie terapii i między sesjami.
Gwałtowne zmiany nastroju, lęk przed odrzuceniem, burzliwe relacje albo impulsywne zachowania utrudniają Ci codzienność.
Co możesz zrobić
Porozmawiaj z psychoterapeutą, który pracuje z zaburzeniami osobowości. Pomożemy dobrać osobę i podejście.
Dobierz specjalistęJesteś w terapii albo czekasz na nią i chcesz mieć pod ręką coś, co pomoże zatrzymać się, zanim emocje porwą.
Co możesz zrobić
Zacznij od kursu o regulacji emocji i dziennika emocji.
Zobacz kursEmocje są nie do zniesienia, pojawia się impuls, żeby zrobić sobie krzywdę, albo myśli, że nie warto żyć.
Nie zostawaj z tym sam_a – i nie czekaj na wizytę. Zadzwoń teraz.
Przedstawiamy wyselekcjonowaną grupę doświadczonych psychologów i psychoterapeutów, którzy specjalizują się w pracy z osobami z zaburzeniem osobowości typu borderline i stosują sprawdzone metody terapeutyczne w leczeniu tego zaburzenia.
NowośćTylko w aplikacji mobilnejNie chcesz od razu umawiać wizyty?Najpierw napisz do specjalisty na czacie w aplikacji TwójPsycholog. Odpowie do 24 godzin. Bez kamery i bez terminu, pakiety od 49 zł.Sprawdź, jak to działa
Zebraliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące zaburzenia osobowości typu borderline, które pomogą lepiej zrozumieć specyfikę tego zaburzenia oraz możliwości uzyskania profesjonalnej pomocy. Odpowiedzi opracowaliśmy z doświadczoną psycholożką i psychoterapeutką.
Osoba z zaburzeniem osobowości borderline przejawia charakterystyczny wzorzec zachowań. Codzienność osoby z borderline bywa pełna trudności i nieprzewidywalnych dla niej emocji. Może doświadczać problemów w relacjach interpersonalnych, trudności w regulacji emocji, a także podejmować zachowania ryzykowne lub nieprzemyślane decyzje. W kontaktach z innymi może doświadczać gwałtownych zmian nastroju – w jednej chwili być szczęśliwa i pełna energii, by za moment, nawet z powodu niewielkiego dla nas bodźca, popaść w głęboki smutek lub złość, co całkowicie dezorientuje osoby z otoczenia.
Charakterystyczne jest to, że osoby z borderline na przemian lgną do ludzi i pragną bardzo bliskich relacji, ale jednocześnie odczuwają ogromny lęk przed tą bliskością i doświadczeniem skrzywdzenia, przez co odpychają innych.
W sytuacjach stresowych osoba z BPD ma trudności z samodzielnym radzeniem sobie z kryzysem. Może mieć problem z działaniem i zebraniem myśli, by znaleźć rozwiązanie problemu - w czym może pomóc psychoterapia. Osoby z diagnozą borderline często mają problemy w pracy, trudno im tworzyć trwałe relacje i radzić sobie ze stresem.
Osobowość borderline to złożone zaburzenie, którego etiologia nie jest jeszcze w pełni poznana. Badania wskazują jednak na szereg czynników ryzyka, które mogą przyczynić się do rozwoju tego zaburzenia:
kombinacja czynników biologicznych, genetycznych i środowiskowych
doświadczenia traumatyczne z dzieciństwa (70-80% osób z borderline doświadczyło jakiejś formy traumy w dzieciństwie)
przemoc fizyczna, emocjonalna lub seksualna
zaniedbanie ze strony rodziców
długotrwała separacja od opiekunów
Wielu pacjentów oraz ich bliskich zastanawia się, czy borderline jest dziedziczne. Badania sugerują, że predyspozycje genetyczne mogą zwiększać ryzyko rozwoju zaburzenia, jednak nie są one jedynym czynnikiem decydującym.
W relacjach międzyludzkich osoby z BPD często wykazują intensywne, ale niestabilne związki. Mogą idealizować kogoś w jednej chwili, a następnie gwałtownie dewaluować tę samą osobę. Mają silny lęk przed porzuceniem i mogą podejmować działania, aby uniknąć rzeczywistego lub wyobrażonego odrzucenia. Często mają trudności z utrzymaniem stabilnego poczucia tożsamości i mogą drastycznie zmieniać swoje cele, wartości czy plany życiowe. To wszystko rodzi pytanie – czy osoba z borderline tęskni? Tęsknota w przypadku BPD może mieć zupełnie inny wymiar, gdyż bywa intensywna, nieprzewidywalna i nierzadko splątana z lękiem przed odrzuceniem. Dla osób z tym zaburzeniem uczucia często istnieją w skrajnościach - od silnego przywiązania po nagłe emocjonalne odcięcie.
Nieprzewidywalne, dla nich samych, reakcje są tym bardziej trudne do przewidzenia dla osób bliskich. Warto jednak zrozumieć, że zaburzenie borderline wciąż jest największą trudnością dla osoby zmagającej się z nim, niżeli dla towarzystwa. Borderline jest bardzo wymagające dla organizmu - może powodować chroniczne napięcie i stres, a przez to zmiany hormonalne, zmiany w aktywności różnych części mózgowia czy też prowadzić do zaburzeń układu odpornościowego czy pokarmowego.
Epizod borderline to intensywny okres emocjonalnego cierpienia i dysregulacji u osoby z BPD. Może on objawiać się jako nagły i przytłaczający wybuch emocji, często wywołany przez pozornie niewielki bodziec lub stres. Podczas takiego ataku osoba może doświadczać intensywnego gniewu, paniki, rozpaczy lub poczucia pustki.
W trakcie epizodu borderline osoba może angażować się w impulsywne lub autodestrukcyjne zachowania, takie jak samookaleczenie, agresja wobec innych lub doświadczać kryzysu samobójczego. Może też wystąpić silne poczucie dysocjacji, gdzie osoba czuje się oderwana od rzeczywistości lub własnego ciała. Ataki te mogą trwać od kilku minut do kilku godzin lub nawet dni i często pozostawiają osobę wyczerpaną emocjonalnie, z poczuciem wstydu lub żalu za swoje zachowanie.
Osoba z borderline często postrzega świat w sposób skrajny i niestabilny. Może doświadczać rzeczywistości jako serii ekstremów - czarno-białych, dobrych lub złych, bez środka. To "czarno-białe myślenie" może prowadzić do gwałtownych zmian w postrzeganiu ludzi i sytuacji, od idealizacji do dewaluacji.
Świat dla osoby z BPD może wydawać się nieprzewidywalny i niebezpieczny. Mogą one odczuwać ciągły lęk przed porzuceniem i odrzuceniem, co sprawia, że relacje międzyludzkie są dla nich źródłem zarówno intensywnego pragnienia bliskości, jak i głębokiego strachu. Osoby te często mają trudności z utrzymaniem stabilnego obrazu siebie i innych, co może prowadzić do poczucia wewnętrznej pustki lub braku tożsamości. Świat emocji jest dla nich niezwykle intensywny, a zwykłe sytuacje mogą wywoływać przytłaczające reakcje emocjonalne, których nie potrafią kontrolować.
Krótkie, konkretne teksty o wybranych aspektach - przygotowane razem z naszymi specjalistami.
Krótkie ćwiczenia, które możesz zrobić od razu - dobrane do tematu: Borderline.
Najtrudniejsze to zacząć szukać. Gratulujemy! Sprawdź naszego Bloga, a także Forum Psychologiczne! Znajdziesz tam merytoryczne artykuły, odpowiedzi Specjalistów_ek, praktyczne przykłady i wskazówki oraz wiele inspiracji.






Wychodząc naprzeciw potrzebom osób zmagających się z zaburzeniem osobowości borderline, specjaliści oferują darmowe konsultacje. Rozumiemy, że kwestie finansowe mogą stanowić istotną barierę w podjęciu decyzji o rozpoczęciu terapii, dlatego chcemy ułatwić ten pierwszy, często najtrudniejszy krok. Obawy przed pierwszym spotkaniem są naturalne, to w końcu nowa sytuacja lub nowy Specjalista. Jednak warto!
Kiedy warto?
Gdy zauważasz u siebie lub bliskiej osoby intensywne wahania nastroju i trudności w kontrolowaniu emocji.
Kiedy Twoje relacje z bliskimi są burzliwe i niestabilne, a Ty czujesz, że nie potrafisz tego zmienić.
Jeśli doświadczasz silnego lęku przed porzuceniem i podejmujesz niezdrowe dla Ciebie działania, by temu zapobiec.
Gdy masz trudności z określeniem własnej tożsamości i często zmieniasz swoje cele życiowe.
Potrzebujesz bezpłatnej pomocy?
Sprawdź dostępnych specjalistów i umów się na bezpłatną pierwszą konsultację już dziś – zrób ten ważny krok w kierunku lepszego zdrowia.
Frontiers in Psychiatry (2024). Twenty years of research on borderline personality disorder: a scientometric analysis of hotspots, bursts, and research trends: https://www.frontiersin.org/journals/psychiatry/articles/10.3389/fpsyt.2024.1361535/full
Psychological Medicine (2023). Borderline personality disorder: Stress reactivity or stress generation? A prospective dimensional study: https://www.psychiatry.pitt.edu/new-research-psychological-medicine-borderline-personality-disorder-and-stress
JAMA Network (2023). Borderline Personality Disorder: A Review - Kompleksowy przegląd dotyczący epidemiologii, patofizjologii, diagnostyki i leczenia BPD, wskazujący na wysoką współchorobowość z innymi zaburzeniami psychicznymi: https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/2801843
Leichsenring et al. (2024). Borderline personality disorder: a comprehensive review of diagnosis and clinical presentation, etiology, treatment, and current controversies: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10786009/

Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.

Pobierz bezpłatną aplikację i zrób pierwszy wpis w dzienniku emocji. To zajmie minutę.