Czym jest radykalna akceptacja w DBT
Niektórych rzeczy nie da się cofnąć. Rozstanie już się wydarzyło, diagnoza jest taka, a nie inna, ktoś podjął decyzję bez pytania Cię o zdanie. Radykalna akceptacja to umiejętność z dialektycznej terapii behawioralnej (DBT), którą opracowała Marsha Linehan, czerpiąc między innymi z praktyki zen. Polega na przyjęciu faktów w całości, a nie tylko na poziomie „wiem, ale…”.
Słowo „radykalna” znaczy tu „od samego korzenia”. Nie wystarczy powiedzieć, że się akceptuje. Chodzi o to, żeby przestać walczyć z rzeczywistością także w ciele i w emocjach.
Ból i cierpienie to nie to samo
W DBT mówi się, że cierpienie to ból pomnożony przez brak akceptacji. Ból jest naturalną reakcją na stratę lub krzywdę i nie da się go wyłączyć. Cierpienie rośnie, gdy dokładamy do niego godziny rozpamiętywania, pytania „dlaczego ja” i szukanie winnych.
Akceptacja nie oznacza zgody na to, co się stało, ani rezygnacji. Możesz przyjąć do wiadomości, że straciłeś_aś pracę, i jednocześnie odwołać się od decyzji albo szukać nowej. Dopiero gdy przestajesz walczyć z faktem, zostaje Ci siła na działanie tam, gdzie coś jeszcze od Ciebie zależy.
Kiedy sięgnąć po radykalną akceptację
Pomaga, gdy łapiesz się na powtarzaniu „to nie powinno było się stać” albo odtwarzasz w głowie tę samą scenę po raz setny. Przydaje się po stracie, w chorobie przewlekłej, przy cudzych decyzjach, na które nie masz wpływu. Nie służy do godzenia się z sytuacjami, które trzeba zmienić: jeśli ktoś Cię krzywdzi, akceptujesz fakt, że to się dzieje, po to, żeby zadbać o swoje bezpieczeństwo, a nie żeby to znosić.
Jak ćwiczyć akceptację na co dzień
Ćwiczenie w aplikacji trwa kilka minut. Najpierw pozwalasz sobie poczuć to, co się pojawia, potem przy każdym wydechu powtarzasz w myślach „To się wydarzyło. Tak jest”, zauważasz opór, a na końcu pytasz, na co masz wpływ w tej chwili. Bunt i napięcie w trakcie są normalne i nie znaczą, że robisz coś źle.
Akceptację zwykle trzeba wybierać wiele razy, czasem kilkanaście razy dziennie. Linehan nazywa to „zwracaniem umysłu” w stronę akceptacji. Jeśli po trudnym wydarzeniu od dłuższego czasu nie możesz wrócić do codziennego funkcjonowania, porozmawiaj z psychoterapeutą, bo to ćwiczenie nie zastąpi wsparcia specjalisty.
Najczęstsze pytania
Czy radykalna akceptacja oznacza, że mam się na wszystko zgodzić?
Nie. Akceptujesz fakty, a nie to, że były w porządku. Nadal możesz się nie zgadzać, stawiać granice i działać tam, gdzie masz wpływ.
Co jeśli nie potrafię zaakceptować tego, co się stało?
To normalne, zwłaszcza na początku. Wystarczy zauważyć opór i łagodnie wrócić do oddechu. Akceptacja przychodzi stopniowo, przez wielokrotne powtarzanie.
Czym radykalna akceptacja różni się od rezygnacji?
Rezygnacja to poddanie się i bierność. Radykalna akceptacja to przyjęcie rzeczywistości po to, żeby lepiej się w niej poruszać i świadomie wybrać następny krok.