Dziwne zaburzenia lękowe u 15-latka: nagły lęk przed morzem i odkurzaczem - jak pomóc?

Dzień dobry,

Niestety, bez spotkania ze specjalistą nie ma możliwości zdiagnozowania Pani syna. Ważne, by specjalista mógł poznać Pani syna, dowiedzieć się wszystkich szczegółów związanych z lękiem i stąd mógłby pokierować dalej. Zachęcamy do spotkania ze specjalistą, zwłaszcza, że czasem łatwiej jest osobie trzeciej połączyć, nazwijmy to, elementy układanki, które nam się wydają zupełnie niepasujące. 

To, co na pewno możemy doradzić tutaj to:

1) Zastanowienie się nie tylko nad konkretną przyczyną lęku syna, ale też co się działo w ogóle w jego życiu w ciągu tych 3 lat. Jak wyglądały jego relacje? Czy coś się działo w szkole? Czy coś się działo w domu? Czy te 2 tygodnie temu, kiedy pojawił się też lęk przed odkurzaczem, działo się coś podobnego, co do tego, co się działo 3 lata temu?

2) Jak dokładnie wyglądają te silne objawy lękowe? Czy mają charakter też fizyczny? Gdzie pojawia się lęk?

3) Czy ten lęk za każdym razem jest tak samo silny, czy może w różnych sytuacjach wygląda on inaczej? Od czego zależy natężenie lęku?

4) Co dokładnie powoduje lęk związany z morzem i odkurzaczem? Czy są to oddzielne rzeczy (morze np lęk przed utonięciem, odkurzacz np lęk przed zarazkami) czy wspólne (szum)?

5) Czy syn miał kontakt z lekarzem pierwszego kontaktu, czy ten zasugerował jakichś specjalistów, zrobione zostały badania (rozumiemy, że nadwrażliwość słuchowa została zbadana)?

Te wszystkie pytania na pewno pojawią się na wizycie, także mogą się już Państwo przygotować.

Trzymamy kciuki za szybkie znalezienie źródła problemu i wsparcia, wspaniale, że syn ma rodzinę, która chce go wesprzeć w pokonaniu problemu.

Pozdrawiamy ciepło,

Zespół Fali Wsparcia

Dzień dobry, opisuje Pan problemy, które można zdiagnozować jako tzw. fobię prostą- inaczej specyficzną, izolowaną  Osoby z konkretną fobią funkcjonują najczęściej normalnie. Zazwyczaj koncentrują się jednak na unikaniu kontaktu z bodźcem wywołującym lęk- odkurzaczem, morzem, pająkiem, burzą, skaleczeniem itd. Reakcja na czynnik lękotwórczy może rozwinąć się  aż do napadu paniki. To z kolei może jednak  powodować spory dyskomfort w życiu. Pyta Pan jak leczyć. Tutaj odpowiedź będzie zależała od sposobu rozumienia tych objawów.  Bardzo często w takich sytuacjach proponuje się terapię poznawczo- behawioralną. Praca w tym ujęciu będzie koncentrować się typowo na zmniejszeniu reakcji na bodziec. Stosowanych jest wiele technik np. systematyczna desensytyzacja- odwrażliwianie. Polega ona na stopniowym i systematycznym łagodzeniu reakcji poprzez konfrontację z różnymi wersjami lękotwórczej sytuacji (od złagodzonej w kierunku coraz bardziej zdecydowanej).

Na problem syna można też spojrzeć bardziej  jako symboliczną informację, że coś ważnego dzieje się w psychice i wymaga to uwagi. W takim rozumieniu (bardziej psychodynamicznym) praca będzie dotyczyć bardziej całości funkcjonowania syna. Czasem w zlikwidowaniu objawu u nastolatka pomaga psychoterapia rodzinna. W takim ujęciu dzieci i rodziców rozumiemy jako system, jako naczynia połączone. Dlatego potrzebna jest ich wspólna praca. Myślę, że konsultacja u psychologa lub psychoterapeuty pomoże obrać bliski Panu i Synowi kierunek pracy. Życzę powodzenia. 

Pozdrawiam serdecznie,

Aleksandra Wincz- Gajda

psycholog, psychoterapeuta

Dziękuję za tak szczegółowy opis sytuacji z Państwa synem. To ważne, że funkcjonuje dobrze na co dzień, a lęki dotyczą konkretnych obszarów — to daje dobrą bazę do dalszej pracy.

Możliwe przyczyny i mechanizmy:

Lęk przed morzem

Może to być postać fobii specyficznej (w tym przypadku akrofobii wody/morza).

Brak wspomnienia konkretnego traumatycznego zdarzenia nie wyklucza, że podświadomie mogło dojść do negatywnego skojarzenia, które narastało z czasem.

Lęk narasta i utrwala się, jeśli unika się kontaktu z obiektem lęku (tutaj morzem).

Lęk przed odkurzaczem

Nagłe pojawienie się lęku może wskazywać na zaburzenie lękowe adaptacyjne lub reakcję na stres.

Może być również reakcją warunkową, jeśli syn kojarzy odkurzacz z czymś nieprzyjemnym, choć tego nie zauważyli Państwo świadomie. Nie jest to typowy objaw zaburzeń ze spektrum autyzmu, co Państwo również zauważyli.

Co zrobić?

Konsultacja z psychologiem lub psychiatrą dziecięcym

Specjalista pomoże rozpoznać charakter lęków, ich mechanizmy i stopień nasilenia.

Może zaproponować terapię poznawczo-behawioralną (CBT), która jest bardzo skuteczna w leczeniu fobii i zaburzeń lękowych u młodzieży.

Ekspozycja stopniowa

Pod okiem terapeuty można wprowadzać stopniową i kontrolowaną ekspozycję na morze i odkurzacz, aby zmniejszyć lęk.

Ważne, by nie zmuszać dziecka, tylko wspierać je w małych krokach.

Wsparcie w codziennym funkcjonowaniu

Zachęcanie do otwartej rozmowy o lękach bez oceniania.

Nie unikanie tematu, ale spokojne podejście, które nie wzmacnia lęku.

Obserwacja innych objawów

Warto nadal monitorować, czy pojawiają się nowe symptomy, np. zaburzenia snu, nastroju czy funkcjonowania społecznego.

Państwa syn najprawdopodobniej zmaga się z fobiami specyficznymi lub zaburzeniem lękowym, które można leczyć, zwłaszcza dzięki terapii psychologicznej. Zachęcam do szybkiego umówienia wizyty u specjalisty dziecięcego — im wcześniej, tym łatwiej lęki będą do przezwyciężenia.

Dzień dobry,
 

Rozumiem, że sytuacja z synem jest dla Państwa trudna i budzi niepokój. Na podstawie opisu trudno jednoznacznie ocenić, co dokładnie się dzieje i jaka jest przyczyna tych lęków. Aby odpowiednio zdiagnozować problem i zaproponować skuteczną pomoc, konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu z Państwem oraz rozmowa z synem. Lęki o których Pani mówi, mogą mieć różne podłoża i mechanizmy, które wymagałyby indywidualnej oceny przez specjalistę psychologa lub psychiatrę dziecięcego.
 

Zachęcam do jak najszybszego skonsultowania się ze specjalistą, który pomoże zrozumieć źródło lęków i zaproponuje odpowiednie metody wsparcia oraz terapii. .

Pozdrawiam serdecznie
Karolina Bobrowska
psycholog

Czytając Pani pytanie, nasuwa mi jedna kwestia. Czy to oby na pewno są tylko te dwie sytuacje, w których syn czuje lęk? Proszę się bliżej przyjrzeć WSZYSTKIM sytuacjom, gdzie jest głośniej i jak reaguje. Czy przypadkiem nie mamy tu trudności z nadwrażliwością dźwiękową. Szumy jak odkurzacz i morze mogłyby wskazywać na większe spektrum trudności np przetwarzanie słuchowe. Może jest to na tyle duże przeciążenie dla dziecka, że nie jest w stanie tego przetrwać, a to prowadzi do lęków (proszę pamiętać, że lęk to jedynie skutek nie przyczyna). Proszę przyjrzeć się temu szerzej. Centrum handlowe, wyjazd na wieś w trakcie żniw, trzeszczące radio w samochodzie. Jakie reakcje tu się pojawią? Czy po chwilowej ekspozycji, będzie potrzebował ciszy? Izolacji? Czy zrobi się rozdrażniony? Niechętny na interakcje?