Dysleksja - przyczyny, objawy, diagnostyka i wsparcie

Dysleksja to zaburzenie wpływające na czytanie i pisanie, ale nie na inteligencję. Jeśli Ty lub ktoś bliski ma trudności w nauce, warto poznać objawy dysleksji, jej przyczyny i metody wsparcia. Odpowiednia pomoc może znacząco poprawić jakość życia i nauki.

Ilustracja: dziecko z lupą nad książką, mama pomaga w nauce

Czym jest dysleksja?

Istnieje kilka definicji dysleksji. W Polsce często dysleksja opisywana jest jako specyficzne trudności szkolne/ w uczeniu się lub specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu. Idąc dalej można rozumieć ją również jako specyficzne zaburzenie neurologiczne wpływające na zdolność mózgu do przetwarzania informacji związanych, m.in. z czytaniem i pisaniem. Osoby z dysleksją często mogą mieć trudności z rozpoznawaniem słów, dekodowaniem, płynnym czytaniem i rozumieniem tekstu. Warto podkreślić, że dysleksja często nie ma związku z ogólną inteligencją czy motywacją do nauki, ale może wpływać zwłaszcza na tę drugą. Osoby z dysleksją często wykazują bardzo dobrą kreatywność i umiejętności w innych dziedzinach, takich jak sztuka, nauki ścisłe czy przedsiębiorczość.

Dysleksja dotyka od 5% do 15% populacji ogólnej, występując częściej u chłopców niż u dziewcząt. Ma podłoże genetyczne - jeśli jedno z rodziców ma dysleksję, istnieje 40-60% szans, że ich dziecko również będzie miało to zaburzenie. Osoby z dysleksją mogą mieć problemy z identyfikacją dźwięków mowy, kojarzeniem dźwięków z literami i słowami, ortografią, zapamiętywaniem sekwencji oraz organizacją i planowaniem. Te statystyki i charakterystyka podkreślają znaczenie wczesnej diagnozy i interwencji, zwłaszcza w rodzinach, gdzie dysleksja występowała wcześniej - by dziecko otrzymało odpowiednie wsparcie już na samym początku nauki w szkole.

Jakie są objawy dysleksji?

Dysleksja objawia się różnorodnymi trudnościami w czytaniu i pisaniu, które mogą znacząco wpływać na proces nauki. Charakterystyczne objawy to:

  1. Problemy z dekodowaniem słów

    Osoby z dysleksją mają trudności z rozpoznawaniem i łączeniem dźwięków w słowa, co utrudnia im płynne czytanie i rozumienie tekstu.
  2. Wolne i niepłynne czytanie

    Czytanie jest dla osób z dysleksją procesem wymagającym dużego wysiłku, co prowadzi do wolniejszego tempa i braku płynności, szczególnie podczas czytania na głos.
  3. Mylenie liter o podobnym kształcie

    Dyslektycy często mają problem z rozróżnianiem liter takich jak 'b' i 'd' czy 'p' i 'q', co może prowadzić do błędów w czytaniu i pisaniu.
  4. Trudności w zapamiętywaniu sekwencji

    Osoby z dysleksją mogą mieć problemy z zapamiętywaniem i odtwarzaniem sekwencji, takich jak dni tygodnia czy tabliczka mnożenia, co wpływa na ich organizację i naukę.

Ukryte objawy dysleksji

Dysleksja często kojarzy się głównie z trudnościami w czytaniu i pisaniu, jednak istnieją mniej znane objawy, które mogą wskazywać na to zaburzenie. Jednym z takich symptomów są problemy z rymowaniem słów. Dzieci z dysleksją mogą mieć trudności z rozpoznawaniem, że dwa słowa brzmią podobnie lub z przypominaniem sobie słowa, które rymuje się z innym. Jest to związane z problemami w przetwarzaniu fonologicznym, czyli zdolności do słyszenia, przechowywania i odtwarzania różnych dźwięków mowy. Innym ukrytym objawem dysleksji są trudności z zapamiętywaniem sekwencji czynności lub informacji. Może to przejawiać się problemami z wykonywaniem zadań wymagających kilku kroków, takich jak wiązanie butów czy wykonywanie obowiązków domowych. Dzieci z dysleksją mogą pomijać etapy, wykonywać je w niewłaściwej kolejności lub całkowicie zapominać o niektórych krokach. Te trudności wynikają z problemów z pamięcią roboczą, która jest kluczowa dla przetwarzania i przechowywania informacji podczas wykonywania zadań.

Czy wiesz, że nawet jedno na pięć dzieci może mieć dysleksję?

Oto 3 korzyści z wczesnej interwencji w przypadku dysleksji:

    1
  1. Poprawa umiejętności czytania. Wczesna interwencja pomaga dzieciom rozwijać i budować kluczowe umiejętności, takie jak rozpoznawanie dźwięków w słowach, płynne czytanie i rozumienie tekstu.

  2. 2
  3. Spersonalizowane podejście do nauki. Wczesna diagnoza umożliwia stworzenie dostosowania wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb dziecka, która uwzględnia jego mocne i słabsze strony.

  4. 3
  5. Wzrost pewności siebie. Zrozumienie swojego stylu uczenia się i otrzymanie odpowiedniego wsparcia pomaga dzieciom, które spełniają kryteria diagnostyczne dysleksji poczuć się pewniej w środowisku szkolnym oraz wdrożyć pomoc dedykowaną dla ich potrzeb.

  • ADHD u dziecka. Poradnik przetrwania (i budowania relacji)

    Materiał dla rodziców dzieci z ADHD, którzy szukają praktycznych wskazówek i wsparcia w codziennym życiu. Zawiera informacje o objawach ADHD, jego wpływie na dziecko oraz porady dotyczące komunikacji i budowania relacji opartej na zaufaniu i empatii.

    40 zł
  • ADHD Psychoedukacja

    Kurs składa się z 8 modułów i 10 godzin wsparcia dla rodziców, opiekunów i specjalistów. Zawiera materiały video, PDF, ćwiczenia i narzędzia do pracy z dzieckiem. Pomaga zrozumieć ADHD, wspierać z empatią, budować relacje i odzyskać spokój w codzienności.

    280 zł
  • Niezbędnik dla Rodziców Dzieci w Spektrum Autyzmu

    E-book dla rodziców dzieci w spektrum to codzienne wsparcie pełne empatii i praktycznych wskazówek. Zawiera wiedzę, ćwiczenia, przykłady i refleksje, które pomagają lepiej rozumieć dziecko i siebie, dając jednocześnie otuchę i nadzieję.

    36 zł
  • Wstęp do kursu „ADHD – Psychoedukacja”

    Wstęp do kursu „ADHD Psychoedukacja” to darmowy moduł dla rodziców, który prostym językiem wyjaśnia, jak działa mózg dziecka z ADHD. Daje konkretne sposoby reagowania na trudne zachowania, wspierania emocji i stawiania granic bez krzyku..

  • Kurs online: Przydatne wskazówki dla osób z ADHD

    „Przydatne wskazówki dla osób z ADHD” to kurs online z prezentacją, e-bookiem i workbookiem „Arkusze na duszę ADHD”. Zawiera strategie, ćwiczenia i narzędzia pomagające zarządzać energią, czasem i motywacją. Idealny dla dorosłych i nastolatków z ADHD.

    75 zł
  • Coaching ADHD

    To workbook uczący współpracy z mózgiem ADHD, a nie walki z nim. Łączy psychologię, coaching i neurobiologię. Zawiera ćwiczenia i karty pracy wspierające uwagę, emocje, planowanie i regulację energii — z empatią i luzem, bez dążenia do perfekcji.

Masz pytanie?

Zapytaj asystenta AI
Asystent AI - anonimowo, bez logowania
Asystent AI odpowie od razu: wyjaśni, co się dzieje, podsunie pierwsze kroki i podpowie, do jakiego specjalisty się zgłosić.

Najczęstsze pytania

Asystent AI nie zastępuje psychologa ani pomocy w nagłych wypadkach.

Specjaliści wspierający osoby z dysleksją

Prezentujemy starannie dobraną grupę doświadczonych psychologów i psychoterapeutów, którzy specjalizują się w pracy z osobami z dysleksją. Nasi eksperci stosują sprawdzone i skuteczne metody terapeutyczne oraz edukacyjne, pomagające w przezwyciężaniu trudności związanych z tym zaburzeniem uczenia się.

  • Zdjęcie Katarzyna Tarasiewicz
    2 opinie

    Katarzyna Tarasiewicz

    Psycholożka, Psychoterapeutka w trakcie szkolenia
    od 220 zł / sesja
    6 lat doświadczenia
    Obszary
    • Lęk uogólniony (GAD)
    • Obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
    Nurt
    • Humanistyczny
    • Integratywny
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Ewa Dumiszewska

    Ewa Dumiszewska

    Psychoterapeutka certyfikowana
    od 200 zł / sesja
    6 lat doświadczenia
    Obszary
    • Zaburzenia snu
    • Lęk uogólniony (GAD)
    Nurt
    • Gestalt
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Magdalena Archacka
    9 opinii

    Magdalena Archacka

    Psycholożka
    od 180 zł / sesja
    25 lat doświadczenia
    Obszary
    • Lęk separacyjny
    • Myśli samobójcze
    Nurt
    • TSR (Terapia skoncentrowana na rozwiązaniach)
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Agata Ostrowska

    Agata Ostrowska

    Psycholożka, Psychoterapeutka w trakcie szkolenia
    od 200 zł / sesja
    3 lata doświadczenia
    Obszary
    • Lęk uogólniony (GAD)
    • Obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
    Nurt
    • Gestalt
    • Humanistyczny
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Martyna Trachimowicz
    1 opinia

    Martyna Trachimowicz

    Psycholożka, Psychoterapeutka
    od 170 zł / sesja
    10 lat doświadczenia
    Obszary
    • Lęk uogólniony (GAD)
    • Obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
    Nurt
    • Psychodynamiczny
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Justyna Lament

    Justyna Lament

    Psycholożka, Psychoterapeutka w trakcie szkolenia
    od 200 zł / sesja
    Obszary
    • Lęk uogólniony (GAD)
    • Inne zaburzenia osobowości
    Nurt
    • Humanistyczny
    • Integratywny
    Zobacz profil i terminy

Nie wiesz, jak wybrać psychologa?

Skorzystaj z naszego formularza, który zaproponuje Ci specjalistów na miarę Twoich potrzeb i możliwości.
NowośćTylko w aplikacji mobilnejNie chcesz od razu umawiać wizyty?Najpierw napisz do specjalisty na czacie w aplikacji TwójPsycholog. Odpowie do 24 godzin. Bez kamery i bez terminu, pakiety od 49 zł.Sprawdź, jak to działa

Najczęstsze pytania dotyczące dysleksji

Przygotowaliśmy kompleksowe odpowiedzi na często pojawiające się pytania związane z dysleksją. Naszym celem jest pomóc w lepszym zrozumieniu tego zaburzenia uczenia się oraz przedstawić dostępne metody wsparcia i terapii. Odpowiedzi zostały opracowane we współpracy z doświadczoną psycholożką.

Powiązane obszary pomocy(8)

Narzędzia z aplikacji(3)

Narzędzia, z których możesz korzystać na co dzień, między sesjami.

Bezpłatne konsultacje dla osób z dysleksją

Wychodząc naprzeciw potrzebom osób zmagających się z dysleksją, specjaliści oferują darmowe konsultacje. Rozumiemy, że kwestie finansowe mogą stanowić istotną barierę w podjęciu decyzji o rozpoczęciu terapii, dlatego chcemy ułatwić ten pierwszy, często najtrudniejszy krok. Obawy przed pierwszym spotkaniem są naturalne, to w końcu nowa sytuacja lub nowy specjalista.

Kiedy warto?

    •
  • Gdy zauważasz u siebie lub bliskiej osoby trudności w czytaniu i pisaniu, które nie są związane z ogólnym poziomem inteligencji.

  • •
  • Kiedy Twoje dziecko ma problemy z nauką, szczególnie w zakresie czytania, pisania i ortografii.

  • •
  • Jeśli doświadczasz trudności z organizacją czasu i zadań, co wpływa na Twoją naukę lub pracę.

  • •
  • Gdy masz problemy z zapamiętywaniem sekwencji lub mylisz litery o podobnym kształcie.

Potrzebujesz bezpłatnej pomocy?

Sprawdź dostępnych specjalistów i umów się na bezpłatną pierwszą konsultację już dziś – zrób ten ważny krok w kierunku lepszego radzenia sobie z dysleksją.

Bibliografia

    •
  • Frontiers in Education (2024). Forty years of reading intervention research for elementary students with or at risk for dyslexia: a systematic review and meta-analysis: https://www.frontiersin.org/journals/education/articles/10.3389/feduc.2024.1495043/full

  • •
  • Psychological Science (2023). Dyslexia and reading: New insights from neuroimaging studies on the development of the reading brain circuit: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38217783/

  • •
  • JAMA Pediatrics (2023). Dyslexia in Children: A Review - Kompleksowy przegląd dotyczący epidemiologii, patofizjologii, diagnostyki i leczenia dysleksji u dzieci, wskazujący na wysoką współwystępowanie z innymi zaburzeniami neurorozwojowymi

  • •
  • Carroll et al. (2024). Towards a dynamic, comprehensive conceptualization of dyslexia: A Delphi consensus study: https://sasc.org.uk/media/3imfgx54/sasc-briefing-paper-delphi-dyslexia-study-may-2024-final.pdf

Agnieszka Zając
BadgeCheckIconZweryfikowano treść

Agnieszka Zając

Powyższe informacje nie zastępują kontaktu ze specjalistą

Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.