Jak radzić sobie z żałobą po poronieniu i poczuciem winy za wcześniejsze myśli?

W naszej kulturze istnieje wiele tabu i mitów związanych z rodzicielstwem, szczególnie z macierzyństwem. Te tabu i mity przeradzają się w oczekiwania. Tych oczekiwań nie da się spełnić. Proszę zauważyć, nawet napisała Pani, że nie zachowała się "jak matka". Proszę też zobaczyć, jak naładowany jest to przekaz do samej siebie - tak jakby istniała idealna rola, mityczna, do której została nagle Pani powołana i która wymaga totalnego poświęcenia siebie - chociażby poświęcenia własnej agresji, rozdrażnienia, niechęci i strachu. W naszym wyobrażeniu matka nie ma tych cech dla dobra dziecka, nawet tego nienarodzonego.

To jest śmiertelnie szkodliwe idealizowanie roli, roli czysto kulturowej. Akceptowanie tych wymogów wyborażenia o roli matki sprawia, że samemu ma się podświadomą niechęć do dziecka, bo ciężar takiego "zatracenia siebie" w relacji z dzieckiem, jest, realistycznie, nie do uniesienia. Nie da się pozbyć niechęci czy nawet nienawiści. O tym jest chociażby sławna książka pisarki Mary Shelly, Frankenstein. Ona nie jest dosłownie o potworze, ona jest o potworze w samym sobie, którego boi się każda matka.

I tutaj jest odpowiedź na Pani pytanie: trzeba przepracować i zrozumieć, że oschłość, czy nawet okrutność w myślach, nie jest czymś złym - dosłownie na odwrót! To że one są wyrażane jako myśli, że docierają do świadomości, jest czymś bardzo dobrym i dobrze o Pani świadczy, bo udawanie, że ich nie ma, doprowadziłoby do czegoś o wiele okropniejszego dla dziecka, niż Matka, która totalnie naturalnie przeżywa zdrową niechęć do odpowiedzialności rodzicielskiej - coś o wiele gorszego: matka, która udaje, że jej nie ma i że jest aniołem, a nie człowiekiem. Dziecko, nawet to nienarodzone, nie potrzebuje anioła, potrzebuje miłości prawdziwego człowieka, a w tym też są te aspekty, jak to się mówi w psychologii głębi, cienia: niechęci, nienawiści, oschłości.

Innymi słowy, musi Pani zrewidować własne i kulturowe wymagania jakie się narzuca rodzicom, a potem odnieść to do własnej sytuacji. Taka głęboka i bolesna analiza sprawi, że zrozumie Pani, że paradoksalnie dała Pani temu dziecku coś, czego wielu rodziców nie daje przez całe życie: kontakt z prawdziwą osobą, nie z rolą czy oczekiwaniem. A to jest definicja prawdziwej, głębokiej miłości.

Dzień dobry,

to, czego Pani teraz doświadcza, musi być ogromnie trudne - żałoba połączona z poczuciem winy z powodu pierwszych myśli o ciąży, to bardzo skomplikowane emocje. Proszę nie zostawać z tym samej. Choć jak przy każdej żałobie potrzebny jest czas, myślę, że także rozmowa ze specjalistą mogłaby przynieść Pani ulgę i pomóc poukładać te uczucia. Proszę zrobić to dla siebie, a także z myślą o swoim dziecku, które bardzo potrzebuje Pani silnej i spokojnej.

Wszystkiego dobrego! 
Katarzyna Rembecka 

  Dzień dobry

   Jest mi niezmiernie przykro z powodu tego, co Panią spotkało.  To jest dla Pani bez wątpienia niezmiernie trudne do akceptacji a poczucie winy Panią przytłacza. A prawda jest taka, że nie ma w  tym Pani winy. Samymi myślami nie można dokonać czegoś co spotkało Pani dziecko. Wiele kobiet neguje ciąże, gdyż nie zawsze jest ona chciana itd.  pani sama  w sobie jest bohaterką gdyż postanowiła Pani urodzić to dziecko. Mimo wszystko. A teraz Pani prawdopodobnie w depresji obarcza siebie winami za to, co się wydarzyło. Nie dziwi mnie to. Doświadczyła Pani traumatycznego wydarzenia, które nie było dla Pani obojętne. Potrzebuje Pani wsparcia psychologa oraz wsparcia psychoterapeuty w nurcie poznawczo - behawioralnym. Proszę z tym nie czekać. I proszę pozwolić sobie na przejście przez wszystkie fazy żałoby. Terapia pomoże Pani odbudować pozytywny obraz samej siebie. Proszę iść do specjalisty. Życzę dużo sił

Piotr Ziomber psycholog

Dzień dobry, 

Bardzo mi przykro, że przez to Pani przechodzi. I chcę powiedzieć jedną ważną rzecz na początku - Pani myśli i lęki z tamtego czasu nie są „okrucieństwem”, tylko reakcją organizmu przeciążonego strachem, świeżym macierzyństwem i kolejną ciążą.

To, że pojawiały się myśli „nie chcę tego dziecka” albo „boję się, że sobie nie poradzę”, nie oznacza, że była Pani złą matką. To były myśli kogoś, kto był w ogromnym napięciu i próbował sobie poradzić z czymś, co było za trudne na tamten moment.

Poronienie samo w sobie jest stratą, a Pani przeżywa coś jeszcze trudniejszego - żałobę po dziecku i jednocześnie silne poczucie winy za własne myśli sprzed straty. To bardzo częste w takich sytuacjach, ale też bardzo obciążające, bo umysł zaczyna szukać winy, żeby znaleźć sens w tym, co się stało.

Prawda bardziej bolesna, ale też uwalniająca - Pani nie miała wpływu na to, że serce przestało bić, a myśli, które Pani wtedy miała, były próbą poradzenia sobie z lękiem, nie decyzją o odrzuceniu dziecka.

W żałobie nie trzeba zaczynać od wybaczenia sobie na siłę. Czasem pierwszym krokiem jest przesunięcie myśli z „jestem okrutna” na „byłam w bardzo trudnym stanie i robiłam wtedy, co umiałam, żeby przetrwać”.

Jeśli mogę Pani coś delikatnie zaproponować - warto byłoby porozmawiać z psychologiem albo terapeutą pracującym z żałobą po stracie ciąży. Nie po to, żeby „usprawiedliwić” te myśli, ale żeby odciążyć Panią z poczucia winy, które nie należy do Pani w takim stopniu, jak Pani czuje.

To, co Pani przeżywa, to nie brak miłości do dziecka. To bardzo ciężkie połączenie żałoby i winy. I z tego da się powoli wychodzić, ale nie przez karanie siebie. 

Pozdrawiam i życzę dużo siły,

Katarzyna Świdzińska, Psycholog okołoporodowy

Dzień dobry, 

doświadczyła Pani w bardzo krótkim czasie dwóch niezwykle obciążających wydarzeń – połogu i opieki nad małym dzieckiem, a następnie kolejnej, niespodziewanej ciąży. Pojawienie się lęku, niepewności czy ambiwalentnych uczuć wobec ciąży w takiej sytuacji jest częstym doświadczeniem. Obecnie jednak, po stracie ciąży, towarzyszy Pani silne poczucie winy i przekonanie, że wcześniejsze myśli świadczą o Pani jako matce. Wydaje się, że obok żałoby po utracie dziecka mierzy się Pani również z bardzo surową oceną samej siebie.

Opisuje Pani nasilone cierpienie emocjonalne, trudność w zaakceptowaniu własnych uczuć i utrzymującą się niechęć wobec siebie. Są to ważne sygnały, że warto rozważyć podjęcie psychoterapii. Praca terapeutyczna może stworzyć bezpieczną przestrzeń do przeżycia żałoby, zrozumienia własnych emocji związanych zarówno z ciążą, jak i jej stratą, oraz stopniowego zmniejszenia obciążającego poczucia winy.

Pozdrawiam

Paulina Duda 

Psychoterapeuta CBT

Dzień dobry,

Czytając Pani słowa, czuję ogromny smutek, żal i poczucie winy, z którymi została Pani sama. Mam jednak wrażenie, że dziś ocenia Pani siebie z perspektywy straty a nie z perspektywy kobiety, którą była Pani wtedy tj. zmęczonej, przerażonej i kilka miesięcy po porodzie. Wspomniala Pani „nie potrafię nazywać się mamą” a przecież każdego dnia jest Pani mamą dla swojego dziecka czyli obecną, kochającą i troszczącą się. Myślę sobie, to, że bała się Pani kolejnej ciąży, nie przekreśla tej miłości. Może zamiast pytać: „Jak mogłam tak myśleć?”, warto zapytać: „Czego tak bardzo się wtedy bałam?”. Czasem pod niechęcią nie kryje się brak miłości, lecz ogromny lęk przed tym, że nie udźwigniemy kolejnego ciężaru. Proszę spróbować spojrzeć na tamtą siebie z taką samą czułością, z jaką patrzyłaby Pani na bliską kobietę w podobnej sytuacji. 

Wszystkiego dobrego.

Z pozdrowieniami,

Agnieszka Włoszycka

Dzień dobry,

Bardzo mi przykro z powodu Pani straty. To, że na początku ciąży towarzyszył Pani lęk, nie oznacza, że jest Pani winna poronienia. Wiele kobiet w nieplanowanej lub trudnej ciąży doświadcza ambiwalentnych uczuć – to naturalna reakcja i nie ma wpływu na przebieg ciąży. Teraz przeżywa Pani żałobę, której często towarzyszy poczucie winy. Warto dać sobie prawo do tych emocji i porozmawiać o nich z psychologiem. Z czasem możliwe jest zarówno przeżycie tej straty, jak i wybaczenie sobie. Proszę pamiętać, że trudne myśli nie są tym samym co intencje czy sprawczość.