Czy terapia narcyza powinna polegać na wybaczeniu sobie?

Dzień dobry,  

Terapia jest procesem złożonym i obejmuje wiele faz. Faza wybaczenia sobie jest istotnym elementem tego procesu, ponieważ często umożliwia przejście do fazy wzięcia odpowiedzialności za swoje działania. Gdyby te etapy miały przebiegać w odwrotnej kolejności, poczucie winy i wstydu mogłoby być tak silne, że uniemożliwiłoby zmianę. Terapeuta nie jest osobą, która osądza, ale osobą, która wspiera w dążeniu do zdrowia i realizacji celów klienta, a nie jego rodziny.

Osoby cierpiące na zaburzenia narcystyczne często były wykorzystywane i doznawały przemocy fizycznej oraz psychicznej w dzieciństwie. Ich rodzice byli nieobecni lub agresywni. Leczenie polega na zaoferowaniu klientowi tego, czego nie otrzymał w dzieciństwie, a w przypadku narcystycznych zaburzeń jest to uwaga, empatia i zrozumienie. Może się to wydawać paradoksalne, tak jak Pan/Pani twierdzi, a nawet może być postrzegane jako "ulepszanie kogoś, kto jest zły". Jednak to przerzucanie winy na drugą osobę, ocenianie i przemoc doprowadziły do tego, że ta osoba stała się taka, jaką jest. Bycie oceniającym, krytycznym i surowym jedynie utrwala te wzorce.

Co do relacji – zawsze tworzą je dwie osoby, które powinny wziąć odpowiedzialność za to, jak funkcjonują w tej relacji. Przemoc nie występuje tylko w jednej osobie, ale w relacji między dwiema osobami. Często mówimy o tzw. trójkącie dramatycznym, w którym osoby przyjmują role kata, ofiary i ratownika. Role te często wynosimy z domu. Osoby, które doświadczyły bycia ofiarą, często szukają partnerów, u których łatwo pojawia się rola kata. Leczenie polega na uświadomieniu sobie swojej roli, wybaczeniu sobie oraz wzięciu odpowiedzialności za swoje postawy. Dla osoby, która była ofiarą, kluczowe jest zrozumienie, że jej odpowiedzialność polegała na tkwieniu w tej relacji, co stanowi ważny element zdrowienia i odzyskiwania poczucia kontroli oraz sprawczości. Dramat trójkąta polega na tym, że wszystkie osoby zaangażowane w ten układ, czując się w sytuacji bez wyjścia, przerzucają winę za swoje problemy na innych. Dlatego w procesie leczenia ważne jest odejście od obwiniania.

Z tego, co Pan/Pani pisze, wnioskuję, że raczej był Pan/Pani w roli ofiary lub ratownika, a empatia okazywana przez terapeutę byłemu partnerowi jest dla Pana/Pani trudna do zaakceptowania. Zachęcam do rozpoczęcia własnej terapii, aby przepracować doznane krzywdy. Warto skupić się na sobie i swoim procesie zdrowienia. Ofiary przemocy często utkną w poczuciu skrzywdzenia i chęci ukarania swojego sprawcy, nawet moralnie. Chcą, by sprawca naprawdę poczuł wagę wyrządzonych krzywd. Niestety, najczęściej prowadzi to donikąd i nie przynosi upragnionej ulgi.

Mam nadzieję, że to wyjaśnienie choć trochę pomoże.

Pozdrawiam serdecznie.  

Anna Lewandowska-Bernat