Odpowiedz jako specjalista
WsteczIdealizacja osoby publicznej w kontekście fascynacji technologicznej
Idealizacja osoby publicznej Witam. Mam pytanie, które nie dotyczy bezpośrednio mnie, ale pewnego użytkownika/użytkowniczki portalu X. Otóż użytkownik idealizuje pewną osobę publiczną (branża: technologia/AI). Wychwala każdą jej decyzję bez wyjątku. W stosunku do innych osób użytkownik przyjmuje neutralną, zdrową postawę i zachowuje konstruktywną krytykę. W przypadku tej konkretnej osoby natomiast przyjmuje niemal fanatyczną, wręcz niezdrową fascynację. Oprócz wychwalania każdej decyzji „pod niebiosa” (bez względu na to, czy decyzja jest pozytywna, negatywna czy neutralna), użytkownik publikuje wpisy wychwalające tę osobę, używając zwrotów w stylu: „Welcome to (XYZ) Era” czy „I imagine this will be XYZ”.
dziewczynazneta
Bożena Nagórska
Opisane przez Panią zachowanie to klasyczny przykład mechanizmu idealizacji, który w dobie mediów społecznościowych często przybiera formę relacji parasocjalnej. Jest to specyficzna, jednostronna więź emocjonalna, w której odbiorca inwestuje ogrom czasu i energii w postać publiczną, traktując ją jako nieomylny, niemal mityczny autorytet. Kluczową rolę odgrywa tu psychologiczny efekt halo, zwany efektem anielskiego blasku – jeśli użytkownik postrzega daną osobę jako wybitną w dziedzinie technologii czy AI, podświadomie przypisuje jej cechę nieomylności we wszystkich innych sferach życia. W efekcie każda, nawet kontrowersyjna decyzja idola, jest filtrowana przez pryzmat jego rzekomego geniuszu i automatycznie uznawana za słuszną.
Stosowanie przez tę osobę podniosłych sformułowań o nowych erach świadczy o silnej potrzebie przynależności do pewnej wielkiej wizji przyszłości, którą ta konkretna postać personifikuje. Użytkownik nie wielbi więc tylko człowieka, ale całą ideologię postępu i sukcesu, którą on reprezentuje. W takiej relacji pojawia się również silna redukcja dysonansu poznawczego: przyznanie, że idol popełnił błąd, wywołałoby u fana bolesny dyskomfort psychiczny, więc jego umysł instynktownie naciąga rzeczywistość tak, by każde działanie obiektu fascynacji wydawało się genialnym posunięciem. Fakt, że użytkownik potrafi zachować zdrowy krytycyzm wobec reszty świata, a fanatyzm rezerwuje tylko dla tej jednej postaci, sugeruje, że stała się ona dla niego symbolem osobistych dążeń i wartości, co w skrajnych formach może niestety całkowicie blokować obiektywny osąd faktów.
Pozdrawiam
Bożena Nagórska
Nadal nie znasz odpowiedzi na nurtujące Cię kwestie?
Umów się na wizytę do jednego z naszych Specjalistów!
Agnieszka Włoszycka
Witam Panią,
Myślę, że to, co Pani opisuje, wygląda bardziej jak silna idealizacja lub fascynacja niż coś jednoznacznie niepokojącego klinicznie. W przestrzeni internetowej takie „wynoszenie na piedestał” jednej osoby np. szczególnie z branży technologii/AI: zdarza się dość często. Według mojej opinii istotne jest raczej to, czy ta postawa wpływa negatywnie na funkcjonowanie tej osoby poza tym obszarem. Z Pani opisu wynika, że wobec innych zachowuje zdrowy dystans, co jest ważnym sygnałem równowagi.Można się na chwilę zatrzymać przy pytaniach:
Czy ta idealizacja zastępuje tej osobie coś w realnym życiu (np. poczucie sensu, przynależności)?
Czy pojawia się brak krytycznego myślenia tylko tu, czy zaczyna się rozszerzać?
Czy to jest etap/fascynacja, czy coś, co się nasila i zawęża jej świat?
Sądzę, że dopóki to nie wpływa destrukcyjnie na życie tej osoby, nie musi to być powód do niepokoju tylko raczej coś, czemu można się z ciekawością przyglądać.
Wszystkiego dobrego!
Z pozdrowieniami,
Agnieszka Włoszycka
Karolina Rzeszowska-Świgut
Dzień dobry ,
Na podstawie opisanego zachowania użytkownika portalu X można zaobserwować interesujące zjawisko psychologiczne, które ma głębokie korzenie w funkcjonowaniu umysłu ludzkiego. Idealizacja jest mechanizmem obronnym, który polega na przypisywaniu obiektowi – w tym przypadku osobie publicznej – wyłącznie pozytywnych cech, niezależnie od rzeczywistości. W opisanym przypadku użytkownik doświadcza tego, co psychologia określa jako spolaryzowane przeżywanie, gdzie osoba publiczna percepcjonowana jest wyłącznie w kategoriach idealności. Szczególnie warte uwagi jest to, że wobec innych osób użytkownik zachowuje zdolność do krytycznego myślenia i konstruktywnej oceny, natomiast wobec idealnego obiektu traci tę umiejętność zupełnie. To brak elastyczności poznawczej jest charakterystyczny – każda decyzja osoby publicznej jest wychwalana, co sugeruje, że mechanizm idealizacji zaciemnia zdolność do niezależnej oceny. Fascynacja wspierana przez media społeczne, gdzie influencerzy i osoby publiczne zajmują czas i umysł obserwatorów w sposób intensywny, sprzyja tym procesom identyfikacji. Idealizacja tego typu może być związana z potrzebą posiadania ideału do naśladowania – osoba publiczna pełni wówczas rolę idealnego self-obiektu, który pomaga w budowaniu tożsamości obserwatora. Jednak sztywność tego wzorca i brak elastyczności w ocenie, mimo że wobec innych osób funkcjonuje normalnie, wskazuje na działanie mechanizmów obronnych, które chronią przed zmierzeniem się z rzeczywistością, w której nie ma osób doskonałych. Obserwowana postawa może być przejściową fazą powiązaną z zainteresowaniem branżą AI i technologią, naturalnym procesem identyfikacji z wzorem osobowym, czy wyrazem potrzeby bycia częścią społeczności jednostek o podobnych zainteresowaniach. Jednak sztywność tego wzorca i brak elastyczności w ocenie, warte są uwagi i zastanowienia.
z poważaniem Karolina Rzeszowska-Świgut
Psycholog, psychotraumatolog
Piotr Ziomber
Niestety, internet często służy do idealizowania, przekłamywania rzeczywistości czy też manipulowania, na które podatni są szczególnie ludzie młodzi, ale nie tylko. Opisany przypadek może być coś więcej, ale nie chcę tutaj wróżyć z fusów, gdyż nie znam osoby i kontekstu.
Zobacz podobne
Chciałabym dowiedzieć się, w jaki sposób mogę pozbyć się natrętnych myśli związanych ze strachem przed śmiercią.
Chciałabym dowiedzieć się, w jaki sposób mogę pozbyć się natrętnych myśli związanych ze strachem przed śmiercią. Często pojawiają się one w nocy, ale również podczas codziennych zajęć. Myśli nie dotyczą strachu przed bólem związanym z umieraniem, a bardziej tego, co stanie się, że mną po śmierci. W momencie, gdy zaczynam o tym myśleć, czuję ogromny dyskomfort w całym ciele i ból w klatce piersiowej.
Jak radzić sobie z chorobą bliskiej osoby bez dobrych rokowań?
Jak sobie poradzić z choroba bliskiej osoby, gdy nie ma dobrych rokowan?
Jak uwolnić się od wpływu rodziny i odzyskać pewność siebie?
Jestem dorosła, a mam wrażenie, że rodzina od dawna zawładnęła moim życiem. Mam myśli, że ciągle muszę robić to, co oni chcą lub nie mogę robić tego, co oni uważają, że nie powinnam. Matka, cała rodzina udowadnia od wielu lat, że nic nie potrafię, że nie poradzę sobie w życiu, a ja pomału zaczynam w to wierzyć i wątpić w siebie z dnia na dzień coraz bardziej.
Mam strach o swoją przyszłość, zakładanie rodziny, że będę próbowała dostosować się do rodziny, myśleć czy to, co robię jest ok, lub czy to, co zrobię jest dla mojej rodziny do zaakceptowania na 100%. Nie umiem sobie z tym poradzić.
Czy dobrym pomysłem jest uczęszczać na dwie terapie jednocześnie? NFZ i prywatnie
Dzień dobry,
Mam zaburzenie lękowe, chodzę od 1,5 roku na psychoterapię Gestalt. Jest to pełnopłatna terapia.
Dodatkowo od kilku miesięcy stosuje farmakoterapię.
Moje zaburzenie jest bardzo silne i połączone z objawami somatycznymi. Zauważyłem, że terapia raz w tygodniu to dla mnie za mało. Żeby móc lepiej funkcjonować potrzebuje spotkań 2 razy w tygodniu. Zwłaszcza gdy sesja daje dużo przemyśleń i lęków, doczekać z tym cały tydzień to prawdziwe wyzwanie. Niestety sesje 2x w tyg, są niemożliwie z powodów finansowych, jestem studentem.
Jak mogę rozwiązać ten problem? Chętnie spróbowałbym też terapii CBT, albo terapii z psychologiem klinicznym, ale równocześnie nie rezygnując z obecnej terapii.
Czy rozsądne byłoby, aby spróbować dostać się na terapię na NFZ, na którą chodziłbym raz w tygodniu i równocześnie uczęszczałbym na moją obecną terapię? Naprawdę bardzo potrzebuje częstszego wsparcia, żeby się cały nie rozsypać. Bardzo proszę o pomoc
Dlaczego moje odbicie w lustrze wydaje się żyć własnym życiem? Czy to problem psychiczny?
Przez ostatnie pół roku mam wrażenie, że nie jestem tą samą osobą, którą byłam wcześniej. Zauważyłam, że moje odbicie w lustrze czasami wydaje się patrzeć na mnie inaczej, jakby miało własne życie. W niektóre dni czuję, że to odbicie żyje własnym życiem i robi rzeczy, których ja nie robię. W innych dniach moje odbicie jest tak samo zdezorientowane, jak ja. Co może być przyczyną tego zjawiska i czy powinnam zasięgnąć porady psychiatry?
Toksyczny związek – jak go rozpoznać i zakończyć?
Czy zastanawiasz się, czy Twój związek jest zdrowy? Nie każda trudność jest toksyczna, ale jeśli czujesz lęk, winę, wątpisz w siebie, boisz się mówić, co myślisz – warto się zatrzymać. Tutaj dowiesz się, jak rozpoznać toksyczny związek i jak go zakończyć.