Odpowiedz jako specjalista
WsteczIdealizacja osoby publicznej w kontekście fascynacji technologicznej
Idealizacja osoby publicznej Witam. Mam pytanie, które nie dotyczy bezpośrednio mnie, ale pewnego użytkownika/użytkowniczki portalu X. Otóż użytkownik idealizuje pewną osobę publiczną (branża: technologia/AI). Wychwala każdą jej decyzję bez wyjątku. W stosunku do innych osób użytkownik przyjmuje neutralną, zdrową postawę i zachowuje konstruktywną krytykę. W przypadku tej konkretnej osoby natomiast przyjmuje niemal fanatyczną, wręcz niezdrową fascynację. Oprócz wychwalania każdej decyzji „pod niebiosa” (bez względu na to, czy decyzja jest pozytywna, negatywna czy neutralna), użytkownik publikuje wpisy wychwalające tę osobę, używając zwrotów w stylu: „Welcome to (XYZ) Era” czy „I imagine this will be XYZ”.
dziewczynazneta
Bożena Nagórska
Opisane przez Panią zachowanie to klasyczny przykład mechanizmu idealizacji, który w dobie mediów społecznościowych często przybiera formę relacji parasocjalnej. Jest to specyficzna, jednostronna więź emocjonalna, w której odbiorca inwestuje ogrom czasu i energii w postać publiczną, traktując ją jako nieomylny, niemal mityczny autorytet. Kluczową rolę odgrywa tu psychologiczny efekt halo, zwany efektem anielskiego blasku – jeśli użytkownik postrzega daną osobę jako wybitną w dziedzinie technologii czy AI, podświadomie przypisuje jej cechę nieomylności we wszystkich innych sferach życia. W efekcie każda, nawet kontrowersyjna decyzja idola, jest filtrowana przez pryzmat jego rzekomego geniuszu i automatycznie uznawana za słuszną.
Stosowanie przez tę osobę podniosłych sformułowań o nowych erach świadczy o silnej potrzebie przynależności do pewnej wielkiej wizji przyszłości, którą ta konkretna postać personifikuje. Użytkownik nie wielbi więc tylko człowieka, ale całą ideologię postępu i sukcesu, którą on reprezentuje. W takiej relacji pojawia się również silna redukcja dysonansu poznawczego: przyznanie, że idol popełnił błąd, wywołałoby u fana bolesny dyskomfort psychiczny, więc jego umysł instynktownie naciąga rzeczywistość tak, by każde działanie obiektu fascynacji wydawało się genialnym posunięciem. Fakt, że użytkownik potrafi zachować zdrowy krytycyzm wobec reszty świata, a fanatyzm rezerwuje tylko dla tej jednej postaci, sugeruje, że stała się ona dla niego symbolem osobistych dążeń i wartości, co w skrajnych formach może niestety całkowicie blokować obiektywny osąd faktów.
Pozdrawiam
Bożena Nagórska
Nadal nie znasz odpowiedzi na nurtujące Cię kwestie?
Umów się na wizytę do jednego z naszych Specjalistów!
Agnieszka Włoszycka
Witam Panią,
Myślę, że to, co Pani opisuje, wygląda bardziej jak silna idealizacja lub fascynacja niż coś jednoznacznie niepokojącego klinicznie. W przestrzeni internetowej takie „wynoszenie na piedestał” jednej osoby np. szczególnie z branży technologii/AI: zdarza się dość często. Według mojej opinii istotne jest raczej to, czy ta postawa wpływa negatywnie na funkcjonowanie tej osoby poza tym obszarem. Z Pani opisu wynika, że wobec innych zachowuje zdrowy dystans, co jest ważnym sygnałem równowagi.Można się na chwilę zatrzymać przy pytaniach:
Czy ta idealizacja zastępuje tej osobie coś w realnym życiu (np. poczucie sensu, przynależności)?
Czy pojawia się brak krytycznego myślenia tylko tu, czy zaczyna się rozszerzać?
Czy to jest etap/fascynacja, czy coś, co się nasila i zawęża jej świat?
Sądzę, że dopóki to nie wpływa destrukcyjnie na życie tej osoby, nie musi to być powód do niepokoju tylko raczej coś, czemu można się z ciekawością przyglądać.
Wszystkiego dobrego!
Z pozdrowieniami,
Agnieszka Włoszycka
Karolina Rzeszowska-Świgut
Dzień dobry ,
Na podstawie opisanego zachowania użytkownika portalu X można zaobserwować interesujące zjawisko psychologiczne, które ma głębokie korzenie w funkcjonowaniu umysłu ludzkiego. Idealizacja jest mechanizmem obronnym, który polega na przypisywaniu obiektowi – w tym przypadku osobie publicznej – wyłącznie pozytywnych cech, niezależnie od rzeczywistości. W opisanym przypadku użytkownik doświadcza tego, co psychologia określa jako spolaryzowane przeżywanie, gdzie osoba publiczna percepcjonowana jest wyłącznie w kategoriach idealności. Szczególnie warte uwagi jest to, że wobec innych osób użytkownik zachowuje zdolność do krytycznego myślenia i konstruktywnej oceny, natomiast wobec idealnego obiektu traci tę umiejętność zupełnie. To brak elastyczności poznawczej jest charakterystyczny – każda decyzja osoby publicznej jest wychwalana, co sugeruje, że mechanizm idealizacji zaciemnia zdolność do niezależnej oceny. Fascynacja wspierana przez media społeczne, gdzie influencerzy i osoby publiczne zajmują czas i umysł obserwatorów w sposób intensywny, sprzyja tym procesom identyfikacji. Idealizacja tego typu może być związana z potrzebą posiadania ideału do naśladowania – osoba publiczna pełni wówczas rolę idealnego self-obiektu, który pomaga w budowaniu tożsamości obserwatora. Jednak sztywność tego wzorca i brak elastyczności w ocenie, mimo że wobec innych osób funkcjonuje normalnie, wskazuje na działanie mechanizmów obronnych, które chronią przed zmierzeniem się z rzeczywistością, w której nie ma osób doskonałych. Obserwowana postawa może być przejściową fazą powiązaną z zainteresowaniem branżą AI i technologią, naturalnym procesem identyfikacji z wzorem osobowym, czy wyrazem potrzeby bycia częścią społeczności jednostek o podobnych zainteresowaniach. Jednak sztywność tego wzorca i brak elastyczności w ocenie, warte są uwagi i zastanowienia.
z poważaniem Karolina Rzeszowska-Świgut
Psycholog, psychotraumatolog
Piotr Ziomber
Niestety, internet często służy do idealizowania, przekłamywania rzeczywistości czy też manipulowania, na które podatni są szczególnie ludzie młodzi, ale nie tylko. Opisany przypadek może być coś więcej, ale nie chcę tutaj wróżyć z fusów, gdyż nie znam osoby i kontekstu.
Zobacz podobne
Witam, mam 28 lat, ale ciągle boję się opinii swoich rodziców
Witam, mam 28 lat, ale ciągle boję się opinii swoich rodziców, kontrolują mnie na każdym kroku. Nie wiem, dlaczego mimo swojego wieku, kiedy ojciec się upije i kłóci się z matką, albo straszy, że umrze niedługo, ja zawsze zaczynam płakać. Nie potrafię nad tym zapanować. Jak uodpornić się na takie sytuacje, ojciec pije średnio raz na tydzień, a ja wtedy żyje w strachu, że będzie kolejna kłótnia. Tak jak małe dziecko. Co powinnam zrobić, żeby przyzwyczaić się do takich sytuacji i nie przeżywać ich tak mocno? Każdy wokoło każe mi się wyprowadzić z domu, ale ja nie mogę wynajmować mieszkania, bo nie chce zostawić moich psów, które są moimi jedynymi przyjaciółmi. W dodatku rodzice straszą, że jeśli wynajmę, będąc samotna, to już nie mam wstępu do domu. Boję się totalnej samotności, a wiem, że nigdy nie będę miała męża. Moje życie to tylko wegetacja boję się zrobić cokolwiek, bo zaraz myślę, że rodzice będą mi marudzić, nie mam kompletnie znajomych i już na pewno ich nie będę miała. Nie mogę nigdzie wyjechać, bo nie mam z kim, sama nie mam odwagi, bo mam fobię społeczną. Czy w mojej sytuacji jakaś terapia ma szansę mi pomóc, skoro nie wyprowadzę się z domu i nadal będę tkwiła w tym, co mnie stresuje? Boję się, że na pierwszej wizycie usłyszę, wyprowadź się z domu i będzie to powtarzane na każdej, a ja naprawdę na ten moment nie mogę tego zrobić.
Kryzys po rozstaniu - czy będę akceptowana w całości, taka jaka jestem?
Ostatnio będąc na wakacjach i mając trochę czasu na przemyślenie paru spraw, zaczęły pojawiać mi się w głowie pewne drażniące myśli. Jestem świeżo po rozstaniu i obserwując pary czy to na plaży, czy gdzieś w hotelu, zaczęłam się zastanawiać, czy ja kiedyś znajdę partnera, który będzie mnie akceptował w całości. Dajmy na przykład na to, że lubię spacerować brzegiem morza i zbierać muszle - ot tak, dla przyjemności. A dla kogoś to może się wydać dziecinne i już się pojawi zgrzyt. Z drugiej strony mogę mieć jakieś swoje dziwactwa (na które nie zwracam uwagi w ciągu dnia) i komuś to może się nie spodobać- kolejny zgrzyt. Nie wiem czy na przykład w czyich oczach nie jestem dziwna albo dziwnie się zachowuję, bo sama nie potrafię dojrzeć tego w sobie.
Jak mam myśleć, jak nie mam myśli ani emocji, a parę miesięcy czułam swoje myśli a teraz nie?
Jak mam myśleć, jak nie mam myśli ani emocji, a parę miesięcy czułam swoje myśli a teraz nie?
Jak terapia online może pomóc w radzeniu sobie z depresją i samotnością po izolacji?
Czasami czuję, że ta cała izolacja, której każdy z nas musiał doświadczyć, wpłynęła na mnie bardziej, niż się spodziewałam. Byłam zawsze osobą towarzyską, ale zamknięcie w czterech ścianach sprawiło, że poczułam wielką samotność, a z nią przyszła depresja. Nadal każdy dzień ciągnie się w nieskończoność.
Zastanawiam się, czy terapia online może być jakimś rozwiązaniem dla mnie? Słyszałam, że psychoterapia online bywa równie skuteczna, jak sesje twarzą w twarz, ale mam pewne wątpliwości co do budowania relacji przez ekran.
Potrzebuję wsparcia, a jednocześnie chcę czuć, że mogę się otworzyć przed kimś, kto mnie naprawdę zrozumie.
Czy osłabienie spowodowane jest depresją?
Czy osłabienie spowodowane jest depresją?
