Wpływ zaburzeń psychicznych na zmiany w mózgu i jego strukturę/aktywność.

Tak, długotrwała choroba psychiczna, taka jak schizofrenia, może prowadzić do zmian w strukturze i funkcjonowaniu mózgu. Te zmiany obejmują zarówno aspekty strukturalne, jak i funkcjonalne, a ich charakter zależy od rodzaju zaburzenia i czasu trwania choroby. Schizofrenia wiąże się z zauważalnymi różnicami w budowie mózgu w porównaniu do osób zdrowych, takimi jak zmniejszona objętość istoty szarej w płatach czołowych i ciemieniowych oraz mniejszy hipokamp, odpowiedzialny za pamięć. Długotrwały przebieg choroby może nasilać te zmiany, prowadząc do postępującego zaniku tkanek mózgowych, co częściowo bywa nieodwracalne bez leczenia, choć terapia farmakologiczna i psychoterapeutyczna może spowalniać proces. U osób zdrowych mózg wykazuje większą objętość kluczowych struktur, jak płaty czołowe (odpowiedzialne za planowanie i kontrolę emocji) czy hipokamp, bez obserwowanych deficytów w istocie szarej. W schizofrenii te obszary są często mniejsze i wykazują indywidualne wariacje, co tłumaczy różnorodność objawów, ale zmiany nie są jednolite u wszystkich pacjentów. Schizoidalne zaburzenie osobowości (ZPO) różni się od schizofrenii.  Badania wskazują na subtelniejsze różnice strukturalne, głównie w układach neuroprzekaźnikowych i aktywnościach neuronalnych, bez tak wyraźnego zaniku objętości jak w psychozach. Nie powoduje ono typowo nieodwracalnych zmian degeneracyjnych, lecz raczej trwałe wzorce funkcjonowania mózgu, które mogą być modyfikowane terapią, choć biologiczne podłoże pozostaje mniej zbadane.​

Witam Pani Ilono,

Dziękujemy za wiadomość. Odpowiadając tak konkretnie na Pani pytania: tak, długotrwałe choroby psychiczne mogą wiązać się ze zmianami w funkcjonowaniu mózgu a czasem także w jego strukturze, ale nie oznacza to trwałego „uszkodzenia” ani braku możliwości poprawy. Mózg jest plastyczny i reaguje na leczenie, terapię, redukcję stresu i relacje. W schizofrenii u części osób obserwuje się różnice w pracy niektórych obszarów mózgu i w działaniu neuroprzekaźników, jednak nie są one takie same u wszystkich i nie pozwalają przewidywać, jak dana osoba będzie funkcjonować. Wiele zmian może się stabilizować lub częściowo cofać przy odpowiednim leczeniu.

Zaburzenia osobowości, w tym schizoidalne, nie są chorobami mózgu, to utrwalone wzorce myślenia, przeżywania i relacji, które rozwijały się latami. Badania pokazują różnice w funkcjonowaniu układu nerwowego, ale nie mówimy tu o degeneracji mózgu, te wzorce mogą być stopniowo modyfikowane w terapii.

Mózg może działać inaczej, ale diagnoza nie jest wyrokiem a zmiana i poprawa jakości życia są możliwe.

Czy potrzebuje Pani dowiedzieć się jeszcze czegoś? Zapraszamy do zadawania pytań tu na forum. 

Z pozdrowieniami,

Agnieszka Włoszycka 

Dzień dobry, 

Odpowiadając krótko: tak, długotrwałe choroby psychiczne, jak schizofrenia (ale nie tylko), zmieniają strukturę mózgu (np. poprzez zmniejszenie objętości istoty szarej). Co ciekawe w przypadku schizofrenii, wg teorii biologicznej, wiele badań wskazuje, że nieprawidłowości w budowie mózgu (np. w obrębie układu limbicznego czy kory przedczołowej) powstają już na etapie życia płodowego lub wczesnego dzieciństwa, a to czyni mózg podatnym na zachorowanie w przyszłości. W zaburzeniach  zaburzeniach osobowości zmiany dotyczą częściej funkcjonalnych połączeń między neuronami. 

Pozdrawiam i życzę wszystkiego dobrego! 
Natalia Przybylska