Różnice między PTSD a złożonym PTSD

Dzień dobry!

Zarówno PTSD (Zespół Stresu Pourazowego), jak i C-PTSD (Złożony Zespół Stresu Pourazowego) są reakcjami na trudne, obciążające doświadczenia, które rozumiemy jako traumatyczne dla danej osoby. Różnica między dwoma typami reakcji leży w rodzaju rodzaju doświadczonej traumy (lub traum), długości jej odziaływań i jej wpływu na codzienne funkcjonowanie.

PTSD  jest zespołem specyficznych symptomów, które mogą pojawić się po przeżyciu ekstremalnego, traumatycznego zdarzenia, zagrażającemu życiu lub zdrowiu. Najczęściej rozwija się na skutek pojedynczego zdarzenia, o ograniczonym czasie trwania, tj. wypadek, pożar, katastrofa masowa, napaść.  PTSD może objawiać się m.in. się nawracającymi wspomnieniami traumy (koszmary senne, natrętne myśli i wspomnienia), a także unikaniem bodźców z nią związanych oraz silnym pobudzeniem (drażliwość, bezsenność, nadmierna czujność). Pojawiają się także negatywne zmiany w myśleniu i nastroju, takie jak poczucie winy, wstydu, oderwanie od rzeczywistości, czy trudność w odczuwaniu pozytywnych emocji.

C-PTSD pojawia się na skutek długotrwałej ekspozycji na stres i cierpienie, innymi słowy doznawania chronicznej, długofalowej traumy.  C-PTSD wiąże się z doświadczaniem przemocy domowej, chronicznym dręczeniem przez opiekuna we wczesnym dzieciństwie, czy wykorzystaniem (fizycznym, emocjonalnym, seksualnym).  Jest skutkiem ekspozycji na długotrwającą, interpersonalną traumę. Oprócz objawów PTSD osoba z diagnozą C-PTSD może doświadczać długofalowo trudności w regulacji emocji, zmian w postrzeganiu siebie i innych oraz trudności w relacjach z innymi. Zespół ten często współwystępuje z innymi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak depresja lub zaburzenia lękowe.

Podsumowując, różnica między PTSD a C-PTSD jest jak różnica między burzą a długą zimą. PTSD jest jak gwałtowna burza: uderza nagle, zostawia po sobie zniszczenia, ale kiedy minie, można zacząć odbudowę. C-PTSD to jak długa, surowa zima, trwająca miesiącami lub latami, wyniszczająca stopniowo ciało i umysł. Może sprawić, że człowiek przyzwyczaja się do zimna i zapomina, jak to jest czuć ciepło, ale jest to doświadczenie, które go zmienia.

W obu przypadkach warto szukać wsparcia specjalisty psychotraumatologa. Doświadczanie objawów PTSD lub C-PTSD sprawia, że codzienne życie staję się trudne; jakby przeszłość trwała w teraźniejszości, a ciało i umysł wciąż są w trybie jej przetrwania. Jednak doświadczona trauma nie musi definiować przyszłości - odpowiednia terapia pomaga odzyskać kontrolę, odbudować poczucie bezpieczeństwa i nauczyć się żyć bez poczucia ciągłego napięcia. 

PTSD (zespół stresu pourazowego) i złożone PTSD (C-PTSD, complex PTSD) to zaburzenia psychiczne, które rozwijają się w wyniku traumatycznych doświadczeń. Mają podobne objawy, ale różnią się przyczynami i nasileniem skutków.

• PTSD – wynika z pojedynczej traumy, skupia się głównie na flashbackach i nadmiernej czujności.

• C-PTSD – wynika z długotrwałej traumy, obejmuje także problemy z emocjami, samooceną i relacjami.

PTSD

• wypadek samochodowy,

• napaść,

• klęska żywiołowa,

• doświadczenie wojny,

• śmierć bliskiej osoby w traumatycznych okolicznościach.

Objawy PTSD:

• natrętne wspomnienia (flashbacki),

• koszmary senne,

• unikanie miejsc lub sytuacji przypominających o traumie,

• nadmierna czujność,

• trudności ze snem i koncentracją.

Przykład: Osoba, która przeżyła poważny wypadek samochodowy, może unikać prowadzenia auta, mieć koszmary związane z wypadkiem i reagować paniką na dźwięk klaksonu.

Złożone PTSD (C-PTSD)

C-PTSD powstaje w wyniku długotrwałej, powtarzającej się traumy, zwłaszcza w sytuacjach, gdzie ofiara nie miała możliwości ucieczki lub obrony, np.:

• przemoc domowa (fizyczna, psychiczna, seksualna),

• wieloletnie zaniedbanie emocjonalne w dzieciństwie,

• długotrwała przemoc w relacjach (np. toksyczny związek),

• niewola, tortury, wykorzystywanie.

Oprócz objawów PTSD dochodzą:

• trudności w regulacji emocji (nagłe wybuchy gniewu, poczucie pustki),

• niska samoocena i poczucie wstydu („jestem bezwartościowy/a”),

• problemy w relacjach (trudności w zaufaniu, poczucie wyobcowania),

• dysocjacja (oderwanie się od rzeczywistości w stresujących momentach).

Przykład: Osoba, która dorastała w rodzinie, gdzie była regularnie poniżana i bita, może w dorosłym życiu mieć trudności z budowaniem zdrowych relacji, odczuwać chroniczny lęk i mieć tendencję do samookaleczania.

Pozdrawiam 

Marta Górska