Schizofrenia paranoidalna, napiecie miesniowe i lek przed samodzielnoscia – jak wytrwac w malych krokach?

Dzień dobry.

Przewlekłe napięcie mięśniowe i silne emocje są naturalną reakcją organizmu na wewnętrzne konflikty oraz lęk przed dużą zmianą życiową, jaką jest planowana samodzielność. Kluczem do wytrwania w małych krokach jest akceptacja faktu, że nawroty napięcia są wpisane w ten proces i nie oznaczają porażki, a jedynie sygnał z ciała o potrzebie zwolnienia tempa. Warto wspólnie z terapeutką i lekarzem prowadzącym opracować elastyczny plan wprowadzania zmian oraz dopasować techniki uziemienia, pamiętając, że samostanowienie buduje się poprzez cierpliwość i stopniowe oswajanie dyskomfortu.

Z pozdrowieniami

Bożena Nagórska

Dzień dobry,

zdecydowanie jest to temat, który warto wnieść na psychoterapię – szczególnie że napięcie jest częste i wpływa na Pana codzienne funkcjonowanie.

Czy towarzyszy ono Panu od dawna i nasiliło się w związku z planowanym usamodzielnieniem się? Czy występuje dopiero od niedawna? 

Dobrze byłoby najpierw zrozumieć, w jakich sytuacjach napięcie się pojawia, co je poprzedza, jakie myśli temu towarzyszą, co dzieje się w Pana ciele i co Pan wtedy robi. Dodatkowo zidentyfikowanie źródła lub źródeł napięcia może pomóc dobrać bardziej dopasowane sposoby radzenia sobie z nim.
 

Pisze Pan, że próbował różnych technik relaksacji i nie zawsze są skuteczne. To może być frustrujące. Z relaksacją jest trochę tak jak z muzyką – mamy różne preferencje i czasem potrzeba czasu, by znaleźć metody, które rzeczywiście nam odpowiadają i pomagają. Przy schizofrenii dodatkowo zaleca się ostrożność w stosowaniu niektórych metod, jak. np. trening autogenny Schulza, dlatego istotne jest, by konsultować je z psychoterapeutką lub psychiatrą.

Wspomina Pan również, że z psychoterapii korzysta od kilku lat. Przy tak długiej pracy warto od czasu do czasu wspólnie z terapeutką przyjrzeć się jej efektom: co udało się już zmienić, które trudności nadal pozostają aktualne i czy obecny sposób pracy odpowiada na Pana potrzeby. Jeśli lęk i napięcie nadal w znacznym stopniu ograniczają codzienne funkcjonowanie, warto porozmawiać również o tym, czy psychoterapia dostarcza Panu wystarczająco konkretnych narzędzi do radzenia sobie z nimi.

Jako narzędzie samopomocowe polecam ilustrowany poradnik WHO: "Ważne nawyki w czasach stresu".

Chciałabym również zachęcić Pana do omówienia tych dolegliwości z lekarzem, ponieważ bóle i napięcie mięśniowe nie zawsze muszą mieć podłoże psychiczne. 

Życzę powodzenia!

Witam Panie Jacku, 

Podoba mi się w tym wpisie jedno: nie czeka Pan, aż napięcie całkowicie zniknie, żeby zacząć żyć. Przy tak długiej historii leczenia bardziej pomocne może być nauczenie się działania pomimo pewnego poziomu napięcia, zamiast traktowania każdego jego pojawienia się jako sygnału, że trzeba się wycofać.

Przy planie samodzielnego zamieszkania nie próbowałabym robić od razu wielkiego skoku. Można rozłożyć go na bardzo konkretne etapy i powtarzać je tyle razy, ile potrzeba. To samo z aktywnościami poza domem. Sukcesem nie musi być „nie bałem się”, tylko „bałem się, a mimo to zrobiłem zaplanowany mały krok”.

Kiedy pojawia się napięcie, warto też mieć przygotowany własny „plan awaryjny”: co robię przez pierwsze 10 minut, komu mogę napisać, co pomaga mi wrócić do równowagi. Dzięki temu kolejny gorszy moment nie musi oznaczać całkowitego porzucenia tego, nad czym Pan pracuje. Może ważna zmiana perspektywy: postęp nie zawsze wygląda jak coraz mniej lęku. Czasem wygląda jak coraz większa pewność, że nawet kiedy lęk przyjdzie, potrafię sobie z nim poradzić.Proszę sobie odpowiedzieć: jaki jeden mały krok w kierunku samodzielnego życia jest na tyle realny, że mógłby Pan zrobić go nawet w trochę gorszy dzień? Po czym pozna Pan, że ostatni miesiąc był dla Pana dobrym miesiącem, nie według tego, ile razy pojawiło się napięcie, ale według tego, co mimo niego Pan zrobił?

Z pozdrowieniami,
Agnieszka Włoszycka

Dzień dobry 💙

z tego, co Pani opisuje, napięcie wydaje się pełnić ważną funkcję i może być związane z dużymi zmianami oraz emocjami, które im towarzyszą. Kiedy przez dłuższy czas żyjemy w stresie, organizm często pozostaje w stanie ciągłej gotowości i trudno mu się wyciszyć. Warto pamiętać, że pojawiające się okresowo nasilenie napięcia nie oznacza, że robi Pani krok wstecz. Często jest to naturalny element procesu zmian i uczenia się większej samodzielności. Dobrze jest dawać sobie prawo do stopniowego oswajania nowych sytuacji, zamiast oczekiwać od siebie natychmiastowego spokoju.

Jeżeli temat regularnie wraca i wpływa na codzienne funkcjonowanie, warto poruszać go podczas terapii. Czasem za napięciem kryją się potrzeby lub obawy, które domagają się zauważenia i zrozumienia.

Pozdrawiam serdecznie,
Wiktoria  psycholog

Dzień dobry Panie Jacku

 Przykro mi z powodu choroby. Przy tej jednostce chorobowej jest ważne, aby dobrze dobrać leki i oczywiście psychoterapia, która jest jakby dopełnieniem całościowego leczenia. Nie wiem czy zna Pan treningi Jacobsona i Schultza. Prawda jest taka, ze na każdego działa coś innego. Nie ma uniwersalnej metody, która uspokoi Pana w krótkim czasie i da Panu spokój. Napięcie mięśniowe jest spowodowane ciągłym zagrożeniem i brakiem akceptacji tu i teraz. Czy próbował Pan medytacji? Proszę przyjrzeć się swojemu ciału i może zidentyfikuje Pan to, co uruchamia ten stan. Ważne jest zrozumienie swojego ciała, opisanie skali napięcia od 1 do 10, nazwanie go. Rozmawia Pan o tym ze swoim terapeutą? Co do zamieszkania samemu to radzę to robić bardzo stopniowo. Co to znaczy? Na przykład przebywa Pan w nocy w nowym mieszkaniu i rano wraca Pan do rodziców, a z czasem kiedy nie pojawiają się stany lękowe to można wydłużać ten czas. Proszę jednak, aby to też działo się w konsultacji z Pana terapeutą. Życzę wszystkiego dobrego. 

To, co może być tutaj szczególnie pomocne, to nie próba całkowitego pozbycia się napięcia przed wykonaniem kolejnego kroku. Przy większych zmianach pewien poziom stresu może się pojawiać i celem może być raczej nauczenie się działania pomimo niego.

Możesz potraktować przeprowadzkę i nowe aktywności jak trening. Zamiast „muszę zacząć samodzielne życie”, ustal bardzo konkretne, małe zadania: np. samodzielnie załatwić jedną sprawę, wyjść w określone miejsce, zrobić zakupy czy spędzić kilka godzin poza domem. Dopiero gdy dany poziom trudności stanie się bardziej oswojony, zwiększać go.

Pomocne może być też planowanie z góry, co zrobisz, kiedy pojawi się napięcie. Nie „jeśli będę się źle czuł, rezygnuję”, tylko np. „robię pięć minut przerwy, kilka spokojnych oddechów i wracam do zadania”. Wtedy napięcie przestaje być sygnałem, że trzeba wszystko przerwać.

Warto również nie oceniać każdego dnia osobno. Jeżeli jednego dnia uda Ci się zrobić mniej, nie oznacza to cofnięcia całego procesu. Patrz raczej na kilka tygodni i zauważaj, co mimo wszystko zaczyna być łatwiejsze.

Przy przewlekłym napięciu dobrze byłoby też omówić z lekarzem jego charakter, szczególnie jeśli pojawiło się lub nasiliło po zmianach leczenia. Nie każde napięcie musi mieć wyłącznie podłoże psychologiczne.

I myślę, że bardzo dobrym pomysłem jest kontynuowanie rozmów z terapeutką. Możecie nawet wspólnie rozpisać drabinkę małych kroków związanych z samodzielnym mieszkaniem i aktywnością poza domem oraz ustalić, jak reagować na gorsze dni. Wtedy nie będziesz musiał za każdym razem od nowa decydować, co robić.

Najważniejsze: wytrwałość nie oznacza, że napięcie przestanie się pojawiać. Bardziej chodzi o to, żeby nauczyć się, że „czuję napięcie” nie musi oznaczać „nie dam rady”.

~ Jagoda Jek, psycholożka

Dzień dobry Panie Jacku. 

To, że mimo wieloletnich trudności podejmuje Pan psychoterapię i planuje kolejne kroki ku samodzielności, jest ważnym zasobem. Warto rzeczywiście dzielić większe cele na bardzo małe, konkretne działania i oceniać postęp w perspektywie tygodni, a nie pojedynczych dni.

Przy pojawieniu się napięcia pomocne może być potraktowanie go jako sygnału do zatrzymania się, a nie jako porażki czy powodu do rezygnacji z planów. Proszę również omówić nasilone napięcie i bóle mięśniowe z psychiatrą oraz lekarzem, aby nie zakładać, że mają wyłącznie podłoże psychiczne. Dalsza regularna psychoterapia i pozostawanie pod opieką psychiatryczną będą tutaj bardzo istotne.

Pozdrawiam,

Sylwia Skibińska