Wpływ gwałtu w dzieciństwie na orientację seksualną i możliwość pomocy terapią traumy

Witam,

Dziękujemy za wiadomość, to bardzo ważne pytania. Moim zdaniem warto to rozdzielić: trauma i orientacja seksualna to dwie różne rzeczy. Doświadczenie gwałtu w dzieciństwie może silnie wpłynąć na poczucie bezpieczeństwa, relacje, ciało i seksualność ale nie „ustawia” orientacji w prosty sposób.Jeśli ktoś doświadcza homoseksualności i ją akceptuje, to nie jest coś, co wymaga zmiany. Terapia po traumie nie służy „zmienianiu orientacji”, tylko uzdrowieniu skutków zranienia czyli lęku, wstydu, napięcia w ciele, trudności w bliskości.

Sądzę, że dobra terapia może przynieść dużą ulgę i większą swobodę w byciu sobą niezależnie od orientacji, która nie jest problemem do naprawienia.

Z pozdrowieniami,

Agnieszka Włoszycka

Dzień dobry,

Homoseksualizm to orientacja seksualna, rozumiana jako jeden z trzech głównych typów przyciągania romantycznego i seksualnego obok heteroseksualizmu i biseksualizmu. Formuje się na skutek złożonych czynników biologicznych i rozwojowych, niezależnie od doświadczeń traumatycznych. Jednak dla zrozumienia połączenia tego z kwestią gwałtu w dzieciństwie, należy najpierw wyjaśnić kluczową różnicę między orientacją seksualną a dysfunkcją seksualną wynikającą z traumy. Badania naukowe nie wykazują, że molestowanie seksualne w dzieciństwie zmienia orientację seksualną ofiary. To jest fundamentalne rozróżnienie, które często bywa mylone. Ci, którzy doświadczyli gwałtu, mogą być heteroseksualni, homoseksualni lub biseksualni – trauma nie determinuje tego, do kogo się pociągają. Natomiast trauma z molestowania może poważnie zaburzać zdolność do osiągania satysfakcji seksualnej u dotychczasowego partnera. Dysfunkcje seksualne po przemocy obejmują m.in: ból podczas stosunku, brak libido, niemożność osiągnięcia orgazmu, dysocjację podczas seksu, lęk przed intymnością czy flashbacki traumatyczne. W przypadku osoby, która miała dotychczasową relację heteroseksualną, ale doświadczyła gwałtu, może pojawić się sytuacja, w której nie potrafi znaleźć satysfakcji z dotychczasowym partnerem. Wtedy mogą szukać innego rodzaju kontaktu seksualnego, a jeśli ta osoba identyfikuje się później jako homoseksualna i jest w tym zaakceptowana – to nie oznacza, że gwałt „zmienił" jej orientację. To oznacza, że osoba ta najprawdopodobniej zawsze miała homoseksualne tendencje, ale mogła ich nie uświadamiać lub nie akceptować je z powodu społecznych presji. Zmiana, którą obserwujemy, to zmiana w możliwości funkcjonowania seksualnego i emocjonalnego – traumatyczne skutki gwałtu uniemożliwiały tej osobie prawidłowe funkcjonowanie w heteroseksualnym związku, niezależnie od tego, jaka jest jej naturalna orientacja seksualna. Psychoterapia – szczególnie terapia poznawczo-behawioralna lub EMDR – może tu istotnie pomóc poprzez przetworzenie traumy, przywrócenie zdolności do satysfakcji seksualnej, usunięcie lęków i dysocjacji. Jednak terapia nie będzie i nie powinna zmieniać orientacji seksualnej osoby. Jej zadaniem jest: pomóc w rozdzieleniu doświadczenia traumy od naturalnej, autentycznej orientacji; przetworzyć ból, lęk i wstyd towarzyszący przeszłości; przywrócić zdolność do intymności. Osoba, która jest zaakceptowana w swoim homoseksualizmie, ma zdywersyfikowany i funkcjonalny seks – to wskazuje, że w rzeczywistości wyodrębniła się z traumy lub nigdy jej nie przeżyła. Dlatego właśnie rozróżnienie między orientacją seksualną (biologiczna predyspozycja) a dysfunkcją seksualną (konsekwencja traumy) jest tak ważne dla racjonalnego podejścia do tego zagadnienia.

Dzień dobry EM,

Nie wiem, czy Pan/Pani jest ofiarą gwałtu, napiszę najlepiej jak potrafię odpowiedź na zadane pytanie. Gwałt w dzieciństwie to jedno z najtrudniejszych doświadczeń, które powoduje ogromne zmiany w strukturze osobowości i mózgu: taka trauma zmienia człowieka.

Jeżeli chodzi o orientację, to pewne stare koncepcje psychoanalityczne zakładają wpływ gwałtu oraz przemocy na tle seksualnym na orientację seksualną. Są opisywane przypadki w literaturze pracy terapeutycznej z orientacją, natomiast nie ma rzetelnych badań i opisów takiej pracy. Rozwój orientacji jest związany z biologią i nie uważa się, że doświadczenia mają wpływ na rozwój orientacji - i nie uważa się, że jest to coś, co się leczy, ponieważ homoseksualizm nie jest uważany za chorobę.

W świecie zwierząt występuje powszechnie homoseksualizm, a w mózgu nie ma zmian i dobrze przebadanych różnic w strukturze, które wskazywałyby, że jest to forma dysfunkcji, dlatego nie leczy się homoseksualizmu, a raczej przyjmuje się, że jest to naturalna część zróżnicowania ludzkiej seksualności. 

U kobiet występuje większa otwartość na eksperymentowanie seksualne z innymi kobietami niż u mężczyzn, gdzie takiej otwartości nie ma - to może być związane z czynnikiem rozwoju społecznego i większego tabu na takie zachowanie u mężczyzn, co znaczyłoby, że wpływ społeczny do pewnego stopnia ma znaczenie. Natomiast są to pewne statystyczne różnice, a nie trend mówiący, że kobiety zawsze eksperymentują z tą samą płcią, a mężczyźni nie - to jest płynne i może się zmieniać.

Podsumowując, gwałt może mieć wpływ na orientację, ale trudno mieć na to dowody naukowe, gdyż takich badań nie ma, jest to też trudny temat społecznie. Terapia prawdopodobnie nie wpłynie na orientację, ponieważ jest to biologicznie determinowana rzecz. Warto natomiast pracować z traumą w psychoterapii, ponieważ to z pewnością pomoże.

Trauma wpływa mocno na seksualność i zachowanie seksualne - pewne aspekty są opisane w książce Robert Stoller’s Perversion: The Erotic Form of Hatred. (jest to trudna  pozycja do czytania, ale na pewno bardzo wartościowa.)

Wszystkiego dobrego i powodzenia.

Tomasz Pisula 

To pytanie dotyczy bardzo wrażliwej i złożonej tematyki, na którą nie ma jednej prostej odpowiedzi. 
Współczesna wiedza psychologiczna i seksuologiczna wskazuje, że orientacja seksualna jest zjawiskiem wieloczynnikowym – na jej rozwój wpływają czynniki biologiczne, rozwojowe i środowiskowe. Nie ma dowodów naukowych na to, że orientacja seksualna może zostać „wytworzona” wyłącznie przez doświadczenie traumy ani że można ją zmienić w procesie terapii.  

Badania pokazują, że osoby, które w dzieciństwie doświadczyły przemocy seksualnej, mogą częściej zgłaszać trudności w obszarze tożsamości, relacji czy przeżywania własnej seksualności, jednak nie oznacza to prostego związku przyczynowego między traumą a późniejszą orientacją.  

Psychoterapia po doświadczeniu gwałtu w dzieciństwie może być bardzo pomocna, ale jej celem jest przepracowanie traumy, zmniejszenie poczucia winy, wstydu czy lęku oraz poprawa funkcjonowania w relacjach — a nie zmiana orientacji seksualnej. W trakcie terapii może zmieniać się sposób rozumienia siebie i swojej historii, co czasem prowadzi do większej jasności co do własnej tożsamości, ale nie polega na „odwracaniu” orientacji.  

Warto rozdzielać dwie kwestie: wpływ traumy na psychikę oraz orientację seksualną jako element tożsamości. Mogą się one ze sobą splatać, ale nie są tym samym.

To pytanie dotyka bardzo delikatnej i ważnej kwestii, która w psychologii i seksuologii jest badana od lat. Współczesna wiedza medyczna i terapeutyczna stoi na stanowisku, że orientacja seksualna jest cechą głęboko zakorzenioną i złożoną, na którą składa się wiele czynników biologicznych i rozwojowych, natomiast trauma seksualna z dzieciństwa sama w sobie nie tworzy orientacji homoseksualnej. Gwałt jest potwornym naruszeniem granic i integralności człowieka, które niszczy poczucie bezpieczeństwa i zaufania, ale nie zmienia struktury tego, kim jesteśmy w kontekście naszej tożsamości seksualnej. Osoby homoseksualne, które doświadczyły traumy, często stają przed trudnym zadaniem oddzielenia swojej naturalnej orientacji od bolesnych wspomnień, co może budzić wątpliwości, czy te dwie sfery są ze sobą powiązane.

Terapia traumy w takim przypadku nie ma na celu zmiany orientacji seksualnej – nowoczesna psychologia uznaje tak zwane terapie konwersyjne za nieskuteczne i szkodliwe. Celem terapii jest natomiast uwolnienie się od ciężaru traumy, odzyskanie poczucia sprawczości nad własnym ciałem i emocjami oraz wypracowanie zdrowych mechanizmów budowania bliskości. Przepracowanie tych wydarzeń może zmienić komfort życia, sposób przeżywania seksualności i relacji z innymi, czyniąc je bardziej radosnymi i wolnymi od lęku, ale nie sprawi, że osoba nagle zacznie czuć pociąg do innej płci niż dotychczas. 

Akceptacja swojej orientacji jest bardzo ważnym krokiem, a terapia może pomóc w tym, by ta orientacja mogła być przeżywana bez cienia przeszłych wydarzeń, w pełni autonomicznie i szczęśliwie.

Wszystkiego dobrego

Bożena Nagórska

Dzień dobry,

to bardzo ważne i wrażliwe pytanie.

Doświadczenie przemocy seksualnej w dzieciństwie może mieć wpływ na wiele obszarów życia – poczucie bezpieczeństwa, relacje, przeżywanie bliskości czy własnego ciała. Natomiast orientacja seksualna sama w sobie nie jest traktowana jako „skutek” traumy ani coś, co można zmienić terapią.

Zdarza się, że po takich doświadczeniach pojawia się potrzeba zrozumienia siebie i swojej historii, czasem też próba powiązania różnych elementów życia ze sobą. To naturalne.

Terapia w takim kontekście nie służy „zmianie orientacji”, ale może pomóc:

uporządkować doświadczenia z przeszłości,

zmniejszyć wpływ traumy na codzienne funkcjonowanie,

lepiej zrozumieć siebie i swoje emocje.

To, kim ktoś jest i kogo kocha, nie jest czymś, co wymaga „naprawy”.

Pozdrawiam,

Kinga Osmulska 

Psycholog, Psychoterapeutka

Dzień dobry,

doświadczenie przemocy seksualnej w dzieciństwie może wpływać na poczucie bezpieczeństwa w bliskich relacjach i sposób przeżywania intymności, ale nie zmienia naturalnej orientacji seksualnej. 

Homoseksualizm czy heteroseksualizm to odrębna kwestia od traumy.

Terapia traumy u psychotraumatologa może pomóc w poczuciu bezpieczeństwa, bliskości i zdrowym przeżywaniu relacji, ale nie „zmieni” orientacji – pomaga raczej odzyskać kontrolę nad własnym życiem i emocjami.

Życzę wszystkiego dobrego:) 

Składanowska Daria 

Dzień dobry

Orientacja seksualna nie tworzy się z przeżytej traumy.  Ma na nią wpływ wiele czynników, ale trauma do nich nie należy. Deklarowany homoseksualizm jest w pewnym sensie trudny w naszej kulturze, ale wszystko się zmienia , w tym nasz spojrzenie na kwestie seksualności. 

Gwałt z dzieciństwa można przepracować na psychoterapii, a nawet trzeba się tego podjąć, aby uwolnić się od pewnych zachowań , często nieuświadomionych w życiu dorosłym. . 

Dobry wieczór. To bardzo ważne pytanie i warto odpowiedzieć na nie ostrożnie, bo wokół tego tematu narosło wiele mitów.

Doświadczenia przemocy seksualnej w dzieciństwie nie powodują orientacji homoseksualnej. Orientacja seksualna nie jest skutkiem gwałtu ani „wynikiem” traumy. Osoby homoseksualne mogą mieć za sobą różne doświadczenia życiowe — także trudne — ale sama orientacja nie jest zaburzeniem ani czymś, co wymaga leczenia czy zmiany.

Jednocześnie trauma po przemocy seksualnej w dzieciństwie może wpływać na wiele obszarów funkcjonowania: poczucie bezpieczeństwa, relacje, zaufanie, obraz własnego ciała, przeżywanie bliskości czy seksualności. Może powodować cierpienie, lęk, wstyd, trudności w relacjach albo natrętne wspomnienia. To są obszary, nad którymi terapia może pomóc pracować.

Jeżeli osoba homoseksualna, która doświadczyła gwałtu, zgłasza się na terapię, celem nie byłoby „zmienienie” orientacji, ale przepracowanie traumy i jej konsekwencji. Chodzi o to, żeby przeszłe wydarzenia miały mniejszą władzę nad obecnym życiem, relacjami i poczuciem własnej wartości.

Czasem po traumie człowiek może zadawać sobie pytania typu: „Czy to wydarzenie mnie ukształtowało?”, „Czy gdyby tego nie było, byłbym/byłabym inną osobą?”. Takie pytania są zrozumiałe, szczególnie gdy trauma wydarzyła się wcześnie. Jednak nie oznacza to, że orientacja jest „objawem” traumy.

Jeśli osoba akceptuje swoją homoseksualność i nie cierpi z jej powodu, nie ma potrzeby jej zmieniać. Warto natomiast szukać pomocy, jeśli pozostają skutki przemocy: ból, wstyd, trudności z bliskością, poczucie winy czy problemy w relacjach.

~ Jagoda Jek, psycholożka i seksuolożka