Lekcja 2 z 18Za darmo
Inny sposób odbierania świata
Dowiesz się, czym jest neuroróżnorodność i dlaczego spektrum to nie skala od „lekko” do „ciężko”.
Z czym kojarzy Ci się słowo „autyzm”?
Zaznacz wszystko, co dotyczy Ciebie
Większość z nas zna autyzm z filmów i stereotypów. W tej lekcji zobaczysz, jak różnorodny jest naprawdę.
Ola, 31
Ola od dziecka słyszała, że jest „za wrażliwa” i „trochę dziwna”. Godzinami rysowała, a głośne urodziny koleżanek kończyła z bólem głowy.
Przez lata uczyła się, jak wyglądać jak inni: kiedy się śmiać, jak długo patrzeć w oczy, co odpowiedzieć na „co słychać”. Działało, ale kosztowało ją coraz więcej.
Diagnozę spektrum autyzmu dostała po trzydziestce, po miesiącach wyczerpania. Pierwsza myśl, jaka przyszła jej do głowy: „Nie jestem zepsuta. Po prostu działam inaczej”.
Wiele osób w spektrum latami myśli, że coś jest z nimi nie tak. Zrozumienie, jak działa ich mózg, często przynosi ulgę.
Neuroróżnorodność to idea, że ludzkie mózgi naturalnie różnią się między sobą, tak jak różni się wzrost czy kolor oczu. Autyzm jest jednym z tych wariantów: wpływa na to, jak odbierasz bodźce, jak się komunikujesz i co daje Ci poczucie bezpieczeństwa. To nie choroba do wyleczenia, tylko inny sposób działania, który w niektórych miejscach potrzebuje wsparcia.
SPEKTRUM AUTYZMU
Wiele obszarów: zmysły, komunikacja, potrzeba przewidywalności, zainteresowania. U każdej osoby każdy z nich jest „ustawiony” trochę inaczej.
KOREKTOR DŹWIĘKU
Rząd suwaków: bas, średnie tony, wysokie tony. Każdy suwak ustawiasz osobno i nie da się tego opisać jednym słowem „głośno” albo „cicho”.
Dlatego spektrum to nie linia od „lekkiego” do „ciężkiego” autyzmu, tylko indywidualny profil mocnych stron i potrzeb wsparcia.
Spektrum jako skala
- Jedna linia od „lekko” do „ciężko”
- „Wysokofunkcjonujący” znaczy, że nie potrzebuje wsparcia
- Jedna etykieta opisuje całego człowieka
Spektrum jako profil
- Wiele obszarów, każdy z innym ustawieniem
- Ta sama osoba świetnie radzi sobie w pracy i potrzebuje wsparcia w hałasie
- Potrzeby zmieniają się z dnia na dzień, zależnie od zmęczenia i otoczenia
W DSM-5-TR opisuje się poziomy potrzebnego wsparcia, a nie „stopnie autyzmu”. Wsparcie może być potrzebne w jednym obszarze, a w innym wcale.
Z autyzmu można wyrosnąć.
Zaznacz, czy to fakt, czy mit
Jeśli poznał_aś jedną osobę autystyczną, to poznał_aś jedną osobę autystyczną.
Co się w Tobie porusza, kiedy myślisz o autyzmie jako o innym sposobie działania, a nie o usterce?