Jak radzić sobie z jąkaniem w sytuacjach stresowych, gdy natrętne myśli utrudniają płynność mowy

Dzień dobry! To, co Pan opisuje, jest doświadczeniem wielu osób zmagających się z jąkaniem. Sam fakt, że w niektórych sytuacjach mówi Pan płynnie, a w innych trudność się nasila, pokazuje, jak duży wpływ mogą mieć stres, napięcie i lęk przed oceną. Często pojawia się mechanizm błędnego koła – im bardziej obawia się Pan, że za chwilę zacznie się jąkać, tym większe napięcie odczuwa, a ono może rzeczywiście utrudniać płynną mowę. Nie oznacza to jednak, że problem jest tylko w głowie. Jąkanie jest złożonym zjawiskiem, a emocje mogą nasilać jego objawy.

To, że prowadząc korepetycje lub czytając na głos mówi Pan swobodnie, jest cenną wskazówką – pokazuje, że potrafi Pan mówić płynnie. Warto potraktować to jako zasób, a nie wyjątek. Praca z logopedą oraz psychologiem może pomóc zmniejszyć lęk przed jąkaniem i przerwać błędne koło napięcia, dzięki czemu mówienie w różnych sytuacjach staje się łatwiejsze.

Dzień dobry.

Zjawisko, które Pani opisuje, jest powszechne przy jąkaniu lękowym, gdzie płynność mowy zanika pod wpływem presji psychicznej i oczekiwania blokady. Kluczem do pracy nad tym problemem jest terapia poznawczo-behawioralna, która pomaga zmierzyć się z natrętnymi myślami i lękiem społecznym. Warto również skonsultować się z logopedą specjalizującym się w pracy z osobami dorosłymi, aby poznać techniki relaksacyjne i kontroli oddechu wspierające płynność wypowiedzi.

Z pozdrowieniami

Bożena Nagórska

Dzień dobry Panie Karolu. Z opisu wynika, że jąkanie nasila się głównie w sytuacjach, w których pojawia się lęk i napięcie. Samo oczekiwanie, że za chwilę się Pan zatnie, może paradoksalnie utrwalać problem. To dość częsty mechanizm. Warto skonsultować się z logopedą specjalizującym się w terapii jąkania oraz psychologiem, szczególnie jeśli trudności wiążą się z lękiem przed oceną. Połączenie obu form wsparcia często przynosi najlepsze efekty. 

Pozdrawiam,

Sylwia Skibińska 

Dzień dobry. Z Pana opisu wynika, że trudności z płynnością mowy mają charakter sytuacyjny. Skoro podczas czytania na głos czy prowadzenia korepetycji mówi Pan płynnie, a problem nasila się głównie w określonych sytuacjach społecznych, warto przyjrzeć się zarówno czynnikom psychologicznym, jak i neurologopedycznym. Nawracające myśli typu „zaraz zacznę się jąkać” mogą zwiększać napięcie i utrwalać błędne koło lęku oraz niepłynności mowy. Jednocześnie jąkanie jest złożonym zaburzeniem, w którego obrazie mogą współwystępować czynniki neurologiczne, genetyczne, rozwojowe i emocjonalne.

Warto skonsultować się z neurologopedą specjalizującym się w terapii jąkania, aby ocenić mechanizmy trudności i dobrać odpowiednie techniki pracy nad płynnością mowy. Jeśli natomiast dominują lęk przed mówieniem, napięcie i obawa przed oceną, pomocna może okazać się również psychoterapia, szczególnie w nurcie poznawczo-behawioralnym. Połączenie oddziaływań neurologopedycznych i psychologicznych często przynosi najlepsze efekty.

Dzień dobry Karolu

   Wygląda na to, że cierpisz na jąkanie neurogenne z silnym komponentem lękowym (logofobia) polegającym na lęku przed mówieniem. To, że nie masz problemy w czasie korepetycji jest zrozumiałe, gdyż wtedy czytasz napisany tekst, masz kontrolę nad tempem mówienia itd. Wydaje mi się, ze u Ciebie ma to podłoże społeczne i emocjonalne. Kiedy bardziej się skupiasz zna tym, aby się nie jąkać, wtedy wpadasz w spiralę jąkania co wywołuje wstyd, a to już błędne koło. Co pomoże? Po pierwsze psychoterapia ,a w niej techniki pracy z natrętnymi myślami,  a inne metody to techniki przeponowe czy zmienione tempo. Warto też zacząć mówić do siebie w lustrze, w różnym tempie i natężeniu głosu. Jąkanie się trzeba zaakceptować a kiedy nastąpi akceptacja ten proces także zacznie się zmniejszać. Na TT jest młody mężczyzna, który od wielu miesięcy dokumentuje swoją walkę z jąkaniem. Czasami zaczepia ludzi na ulicy, innym razem w kolejce mówi że się jąka albo zaczepia przechodniów pytając o godzinę. Zrobił coś niesamowitego, gdyż jego filmy są viralami. Ale pokazuje także jaką musiał przejść drogę, aby mówić płynnie. Ludzie nie oceniają, nie wyśmiewają. A on sam dochodzi do perfekcji w mówieniu. Wszystkiego dobrego. 

To, że w jednych sytuacjach mówisz płynnie, a w innych pojawia się jąkanie, pokazuje, że duży wpływ może mieć napięcie i lęk przed oceną. Im bardziej próbujesz kontrolować mowę i przewidujesz, że za chwilę się zatniesz, tym większa szansa, że napięcie rzeczywiście utrudni swobodne mówienie.

Dobrą wiadomością jest to, że nad tym można pracować. Pomocna bywa terapia u psychologa, zwłaszcza w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT), która pomaga zmniejszyć lęk i przerwać błędne koło „boję się, że się zatnę – więc się zacinam”. Warto też skonsultować się z logopedą specjalizującym się w terapii jąkania, ponieważ połączenie pracy nad emocjami i technikami mowy często przynosi najlepsze efekty.

Sam fakt, że potrafisz mówić całkowicie płynnie, jest bardzo dobrym prognostykiem. Oznacza to, że płynna mowa jest dla Ciebie osiągalna – celem terapii jest sprawić, by pojawiała się również w sytuacjach, które dziś wywołują największy stres

Dzień dobry! Fakt, że podczas czytania na głos czy prowadzenia korepetycji mówisz płynnie, jest bardzo ważną informacją. Pokazuje, że Twoje możliwości płynnego mówienia są zachowane, a trudności pojawiają się przede wszystkim w określonych sytuacjach.

U wielu osób jąkanie może nasilać się pod wpływem napięcia, lęku przed oceną lub nadmiernego skupienia na sposobie mówienia. Wówczas tworzy się błędne koło – im bardziej obawiamy się zacięcia, tym większe napięcie odczuwamy, a to może utrudniać swobodne wypowiadanie się. Nie oznacza to jednak, że problem „jest tylko w głowie” ani że można go po prostu przestać odczuwać.

Pomocna może być praca zarówno z logopedą specjalizującym się w terapii jąkania, jak i z psychologiem, zwłaszcza jeśli zauważasz, że duży wpływ mają natrętne myśli i lęk przed mówieniem. W terapii często wykorzystuje się elementy terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) lub terapii akceptacji i zaangażowania (ACT), które pomagają zmniejszyć lęk przed jąkaniem i przerwać błędne koło napięcia oraz unikania.

Warto pamiętać, że celem nie zawsze jest całkowite wyeliminowanie jąkania, ale odzyskanie poczucia większej swobody w komunikacji i zmniejszenie wpływu lęku na codzienne funkcjonowanie. To, że zdarzają Ci się sytuacje, w których mówisz płynnie, jest dobrą informacją i pokazuje, że zmiana jest możliwa.

~ Jagoda Jek, psycholożka