Jak radzić sobie z jąkaniem w sytuacjach stresowych, gdy natrętne myśli utrudniają płynność mowy

Dzień dobry! To, co Pan opisuje, jest doświadczeniem wielu osób zmagających się z jąkaniem. Sam fakt, że w niektórych sytuacjach mówi Pan płynnie, a w innych trudność się nasila, pokazuje, jak duży wpływ mogą mieć stres, napięcie i lęk przed oceną. Często pojawia się mechanizm błędnego koła – im bardziej obawia się Pan, że za chwilę zacznie się jąkać, tym większe napięcie odczuwa, a ono może rzeczywiście utrudniać płynną mowę. Nie oznacza to jednak, że problem jest tylko w głowie. Jąkanie jest złożonym zjawiskiem, a emocje mogą nasilać jego objawy.

To, że prowadząc korepetycje lub czytając na głos mówi Pan swobodnie, jest cenną wskazówką – pokazuje, że potrafi Pan mówić płynnie. Warto potraktować to jako zasób, a nie wyjątek. Praca z logopedą oraz psychologiem może pomóc zmniejszyć lęk przed jąkaniem i przerwać błędne koło napięcia, dzięki czemu mówienie w różnych sytuacjach staje się łatwiejsze.

Dzień dobry.

Zjawisko, które Pani opisuje, jest powszechne przy jąkaniu lękowym, gdzie płynność mowy zanika pod wpływem presji psychicznej i oczekiwania blokady. Kluczem do pracy nad tym problemem jest terapia poznawczo-behawioralna, która pomaga zmierzyć się z natrętnymi myślami i lękiem społecznym. Warto również skonsultować się z logopedą specjalizującym się w pracy z osobami dorosłymi, aby poznać techniki relaksacyjne i kontroli oddechu wspierające płynność wypowiedzi.

Z pozdrowieniami

Bożena Nagórska

Dzień dobry Panie Karolu. Z opisu wynika, że jąkanie nasila się głównie w sytuacjach, w których pojawia się lęk i napięcie. Samo oczekiwanie, że za chwilę się Pan zatnie, może paradoksalnie utrwalać problem. To dość częsty mechanizm. Warto skonsultować się z logopedą specjalizującym się w terapii jąkania oraz psychologiem, szczególnie jeśli trudności wiążą się z lękiem przed oceną. Połączenie obu form wsparcia często przynosi najlepsze efekty. 

Pozdrawiam,

Sylwia Skibińska 

Dzień dobry. Z Pana opisu wynika, że trudności z płynnością mowy mają charakter sytuacyjny. Skoro podczas czytania na głos czy prowadzenia korepetycji mówi Pan płynnie, a problem nasila się głównie w określonych sytuacjach społecznych, warto przyjrzeć się zarówno czynnikom psychologicznym, jak i neurologopedycznym. Nawracające myśli typu „zaraz zacznę się jąkać” mogą zwiększać napięcie i utrwalać błędne koło lęku oraz niepłynności mowy. Jednocześnie jąkanie jest złożonym zaburzeniem, w którego obrazie mogą współwystępować czynniki neurologiczne, genetyczne, rozwojowe i emocjonalne.

Warto skonsultować się z neurologopedą specjalizującym się w terapii jąkania, aby ocenić mechanizmy trudności i dobrać odpowiednie techniki pracy nad płynnością mowy. Jeśli natomiast dominują lęk przed mówieniem, napięcie i obawa przed oceną, pomocna może okazać się również psychoterapia, szczególnie w nurcie poznawczo-behawioralnym. Połączenie oddziaływań neurologopedycznych i psychologicznych często przynosi najlepsze efekty.

Dzień dobry Karolu

   Wygląda na to, że cierpisz na jąkanie neurogenne z silnym komponentem lękowym (logofobia) polegającym na lęku przed mówieniem. To, że nie masz problemy w czasie korepetycji jest zrozumiałe, gdyż wtedy czytasz napisany tekst, masz kontrolę nad tempem mówienia itd. Wydaje mi się, ze u Ciebie ma to podłoże społeczne i emocjonalne. Kiedy bardziej się skupiasz zna tym, aby się nie jąkać, wtedy wpadasz w spiralę jąkania co wywołuje wstyd, a to już błędne koło. Co pomoże? Po pierwsze psychoterapia ,a w niej techniki pracy z natrętnymi myślami,  a inne metody to techniki przeponowe czy zmienione tempo. Warto też zacząć mówić do siebie w lustrze, w różnym tempie i natężeniu głosu. Jąkanie się trzeba zaakceptować a kiedy nastąpi akceptacja ten proces także zacznie się zmniejszać. Na TT jest młody mężczyzna, który od wielu miesięcy dokumentuje swoją walkę z jąkaniem. Czasami zaczepia ludzi na ulicy, innym razem w kolejce mówi że się jąka albo zaczepia przechodniów pytając o godzinę. Zrobił coś niesamowitego, gdyż jego filmy są viralami. Ale pokazuje także jaką musiał przejść drogę, aby mówić płynnie. Ludzie nie oceniają, nie wyśmiewają. A on sam dochodzi do perfekcji w mówieniu. Wszystkiego dobrego. 

To, że w jednych sytuacjach mówisz płynnie, a w innych pojawia się jąkanie, pokazuje, że duży wpływ może mieć napięcie i lęk przed oceną. Im bardziej próbujesz kontrolować mowę i przewidujesz, że za chwilę się zatniesz, tym większa szansa, że napięcie rzeczywiście utrudni swobodne mówienie.

Dobrą wiadomością jest to, że nad tym można pracować. Pomocna bywa terapia u psychologa, zwłaszcza w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT), która pomaga zmniejszyć lęk i przerwać błędne koło „boję się, że się zatnę – więc się zacinam”. Warto też skonsultować się z logopedą specjalizującym się w terapii jąkania, ponieważ połączenie pracy nad emocjami i technikami mowy często przynosi najlepsze efekty.

Sam fakt, że potrafisz mówić całkowicie płynnie, jest bardzo dobrym prognostykiem. Oznacza to, że płynna mowa jest dla Ciebie osiągalna – celem terapii jest sprawić, by pojawiała się również w sytuacjach, które dziś wywołują największy stres

Dzień dobry! Fakt, że podczas czytania na głos czy prowadzenia korepetycji mówisz płynnie, jest bardzo ważną informacją. Pokazuje, że Twoje możliwości płynnego mówienia są zachowane, a trudności pojawiają się przede wszystkim w określonych sytuacjach.

U wielu osób jąkanie może nasilać się pod wpływem napięcia, lęku przed oceną lub nadmiernego skupienia na sposobie mówienia. Wówczas tworzy się błędne koło – im bardziej obawiamy się zacięcia, tym większe napięcie odczuwamy, a to może utrudniać swobodne wypowiadanie się. Nie oznacza to jednak, że problem „jest tylko w głowie” ani że można go po prostu przestać odczuwać.

Pomocna może być praca zarówno z logopedą specjalizującym się w terapii jąkania, jak i z psychologiem, zwłaszcza jeśli zauważasz, że duży wpływ mają natrętne myśli i lęk przed mówieniem. W terapii często wykorzystuje się elementy terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) lub terapii akceptacji i zaangażowania (ACT), które pomagają zmniejszyć lęk przed jąkaniem i przerwać błędne koło napięcia oraz unikania.

Warto pamiętać, że celem nie zawsze jest całkowite wyeliminowanie jąkania, ale odzyskanie poczucia większej swobody w komunikacji i zmniejszenie wpływu lęku na codzienne funkcjonowanie. To, że zdarzają Ci się sytuacje, w których mówisz płynnie, jest dobrą informacją i pokazuje, że zmiana jest możliwa.

~ Jagoda Jek, psycholożka 

Dzień dobry. 

To, że w niektórych sytuacjach mówi Pan płynnie, a w innych pojawia się jąkanie, może wskazywać na duży wpływ napięcia i lęku przed zacięciem. Myśl „zaraz zacznę się jąkać” może uruchamiać błędne koło: lęk, następnie napięcie, potem trudność w mówieniu i na koniec jeszcze większy lęk. Nie oznacza to jednak, że problem jest „tylko w głowie”. Warto skonsultować się z logopedą specjalizującym się w jąkaniu, a jeśli dużą rolę odgrywają natrętne myśli i obawa przed oceną, również z psychologiem. Pomocna może być praca nad lękiem i stopniowym odzyskiwaniem swobody w sytuacjach, które dziś są trudne. Proszę nie traktować płynnego mówienia jako przypadku, to ważna informacja, że potrafi Pan mówić swobodnie. Teraz warto poszukać sposobu, aby ten komfort przenieść także na inne sytuacje.

Z pozdrowieniami,

Agnieszka Włoszycka