Mąż zachwycony terapeutką – jak radzić sobie z emocjami w małżeństwie?

Szanowna Pani,

To, co Pani opisuje, jest sytuacją skrajnie obciążającą emocjonalnie. Znajduje się w takim czasie, który sam w sobie jest okresem ogromnej wrażliwości, a zachowanie męża uderza w Pani poczucie bezpieczeństwa i fundamenty zaufania w małżeństwie.

Co warto rozważyć w tej sytuacji?

Terapia małżeńska

To wydaje się kluczowe. Mąż pracuje nad sobą, ale Wasza relacja jako system cierpi. Potrzebujecie neutralnego gruntu, gdzie osoba trzecia pomoże mężowi zrozumieć, że jego fascynacja terapeutką realnie niszczy Panią i Waszą rodzinę.

Rozmowa o granicach: 

Zamiast kazać mu kończyć terapię (co budzi opór), warto porozmawiać o konkretnych zachowaniach poza gabinetem, które Panią bolą (np. serduszkowanie postów, słuchanie nagrań przy Pani). Można to nazwać "higieną relacji".

Konsultacja u innego specjalisty: 

Może Pani zaproponować mężowi wspólną konsultację u innego psychologa (niezależnego od jego terapeutki), który wyjaśni Wam obojgu, jak radzić sobie z przeniesieniem, by nie rozbiło ono małżeństwa.

Proszę pamiętać o sobie w tym wszystkim. Ma Pani pod opieką dwójkę dzieci i Pani dobrostan jest kluczowy. Jeśli czuje Pani panikę i stres, zachęcam do poszukania wsparcia również dla siebie – indywidualna rozmowa z psychologiem pomoże Pani odzyskać grunt pod nogami.

Z wyrazami wsparcia, 

Bożena Nagórska

Dzień dobry,

Rozumiem, że Pani przeżywa obecnie jeden z najtrudniejszych okresów w relacji małżeńskiej i to, co Pani czuje, jest całkowicie uzasadnione.  To, co wykazuje Pani w tym momencie – zdolność do rozmowy, próby zrozumienia, troska o rodzinę – świadczy o Pani sile i zaangażowaniu. Wiele osób w Pani sytuacji by się poddało, a Pani tutaj jeszcze się stara, szuka wyjaśnień, próbuje znaleźć wyjście. To naprawdę godne podziwu. Fakt, że Pani mąż przeżywa trudny czas – zmaga się z diagnozą autyzmu i depresją – nie oznacza, że Pani potrzeby nie są ważne. Pani uczucia bólu i niepokoju są głosem Pani własnych potrzeb, które w małżeństwie zasługują na uwagę.  

Czasem w związku przychodzą momenty, kiedy jeden partner się gubi. To, co dzieje się teraz,  może być punktem zwrotnym w Pani relacji, jeśli tylko Pani mąż będzie gotów na to spojrzeć razem z Panią. Pani propozycje zmiany pochodzą z miłości i troski o to, co Państwo razem zbudowaliście przez te lata. Może to być moment, w którym oboje postanowicie pracować nad relacją – wspólnie, z pomocą terapeuty małżeńskiego lub rodzinnego, który będzie dla Was obojga. Takie wsparcie mogłoby pomóc Pani mężowi zrozumieć, skąd pochodzą jego uczucia, a Pani dać poczucie bezpieczeństwa.  

Mają Państwo dwoje małych dzieci, które potrzebują stabilności i rodziców, którzy razem potrafią pracować nad swoimi problemami. To, że Pani tu jesteście – że Pani szuka rozwiązań zamiast kapitulować – to już oznacza, że coś w tym związku jest warte ratowania. Pani intuicja mówiąca, że coś nie jest w porządku, to nie paranoja – to jest Pani mądrość, która chce chronić tę rodzinę. Nadzieja pojawia się wtedy, gdy ludzie są gotowi do dialogu i zmiany, a Pani pokazuje, że jest do tego gotowa. Teraz trzeba, aby Pani mąż zrobił ten sam krok – krok ku zadbaniu o tę relację. Oznaczać to może czasem trudne decyzje, ale i gotowość do tego, aby razem stawić czoła problemom.

Witam cię, Marianno.

Bardzo trudno jest oceniać i nie powinno także nie znając całego kontekstu, pracy innego terapeuty.

Niemniej, z uwagi na moje bardzo znaczące doświadczenie, mimo wszystko, zgadzam się z tobą, że formuła terapii wymknęła się z ram profesjonalizmu. Skoro mąż nie chce słyszeć o zmianie osoby, proszę zadzwonić do tej pani i powiedzieć, że chce Pani uczestniczyć w terapii wraz z mężem. Może także Pani zapoponować terapeutce spotkanie i powiedzieć jej o swoich obawach i sposobie zachowania męża w trakcie terapii. Ma pani do tego prawo. Pani obawy nie wynikają z pani chorej podejrzliwości, lecz z przytoczonych faktów. Może pani prosić o dokładne wytłumaczenie, na czym polega ta terapia, w jakim jest prowadzona nurcie oraz do czego ma doprowadzić.

Pozdrawiam

Dr Gizela Maria Rutkowska

Psycholog

Terapeuta

Dzień dobry,

Dziękujemy za wiadomość.

Pani Marianno, czytając Pani słowa widać bardzo dużo bólu, lęku i poczucia zagrożenia dla relacji: to są naturalne reakcje w sytuacji, w której pojawia się temat uczuć partnera wobec innej osoby. Szczególnie że stara się Pani ratować małżeństwo, a jednocześnie doświadcza niepewności, zazdrości i utraty poczucia bezpieczeństwa.Z Pani opisu wynika, iż mąż, może być zjawiskiem przeniesienia: ono rzeczywiście bywa częścią terapii ale kluczowe jest to, że dla Pani jest to bardzo obciążające emocjonalnie. Pani potrzeba granic, jasności i poczucia bycia najważniejszą w relacji jest w pełni uzasadniona. Ważne byłoby, abyście mogli o tym porozmawiać w bezpiecznej przestrzeni, np. na terapii par, gdzie ktoś pomoże nazwać te emocje i ustalić zasady chroniące Wasze małżeństwo.

Na teraz proszę zadbać przede wszystkim o siebie: o regulację lęku, wsparcie kogoś życzliwego, chwile oddechu, bo z poziomu paniki trudno podejmować decyzje. Nie jest Pani „przesadna” tylko zraniona i przestraszona a to sygnał, że potrzebuje Pani więcej bezpieczeństwa i realnego dialogu w tej relacji.

Z pozdrowieniami,

Agnieszka Włoszycka

Pani Marianno  

 Dziękuje, że dzieli się Pani z nami historią, która jest dla Pani trudna i bolesna. To, co Pani opisuje, nie jest „niczym takim”.  Jest to poważna sytuacja, która realnie rani Panią i wykracza poza zwykłą, bezpieczną dynamikę terapii, nawet jeśli element przeniesienia jest w tym obecny.  Zakochiwanie się w terapeucie jest zjawiskiem znanym i częstym, zwłaszcza gdy ktoś pierwszy raz doświadcza tak dużej akceptacji, zrozumienia i struktury. U osób w spektrum autyzmu wąskie, intensywne zainteresowania i silne przywiązania do osób dających poczucie bezpieczeństwa są częstsze, co może wzmacniać tę dynamikę.​ Ale odpowiedzialność za bezpieczne przepracowanie tego spoczywa w ogromnej mierze na terapeutce i ostatecznie to ona ma stawiać granice, nie wzmacniać nadmiernego zaangażowania i dbać o konsekwencje dla małżeństwa i rodziny.

Intensywność, kiedy  on spotyka ją dwa razy w tygodniu i dodatkowo słucha jej nagrań wieczorami, chociaż wcześniej nie lubił takich form i to wygląda bardziej jak „emocjonalne uzależnianie się” od konkretnej osoby niż neutralny trening uważności. Fantazje o przytulaniu, sny, marzenie o przyjaźni poza terapią to już nie jest tylko „lubienie terapeutki”, to silne zaangażowanie emocjonalne, które konkuruje z więzią małżeńską.

Polubienie jej postów jako pacjent narusza standardy etyczne zwracają uwagę, że relacje w social mediach mogą rozmywać granice terapeutyczne i zwiększać zamieszanie co do charakteru relacji. Jego agresja przy propozycji zmiany terapeuty (zwłaszcza na mężczyznę) pokazuje, że to nie jest dla niego „po prostu terapia”, tylko bardzo ważny emocjonalnie obiekt, którego broni jak czegoś bliskiego i „swojego”. Pani poczucie zagrożenia i zazdrości jest absolutnie zrozumiałe kiedy Pani widzi, jak on emocjonalnie inwestuje w inną kobietę, widuje ją częściej niż większość przyjaciół, fantazjuje o bliskości fizycznej i jednocześnie bagatelizuje Pani cierpienie. Profesjonalne standardy mówią, że jeśli pojawia się zakochanie (przeniesienie) należy nawet zmienić terapeutę.  Terapeutka MA OBOWIĄZEK to nazywać, badać, jasno ustalać granice (np. co z mediami społecznościowymi, nagraniami, częstotliwością kontaktu).Powinna uwzględnić wpływ tej relacji na inne ważne więzi pacjenta, w tym małżeństwo i rodzicielstwo. Jeśli widzi, że relacja z nią staje się dla pacjenta ważniejsza niż cele terapii, powinna rozważyć konsultację z superwizorem, zmianę ustawień terapii, a czasem nawet przekazanie pacjenta innemu terapeucie. Fakt, że on może tak silnie się angażować i nadal słyszy od niej (pośrednio przez jego komunikaty), że „to wszystko jest bezpieczne”, realnie może budzić w Pani nieufność. 

Proponuję  myśleć dwutorowo: ochrona siebie i dzieci oraz jasno określone warunki dalszego małżeństwa.

Nazwanie granicy wprost, ale na spokojnie, nie w trakcie kłótni.  Można powiedzieć coś w stylu własnymi słowami „Widzę, że ta terapeutka jest dla Ciebie bardzo ważna. Jednocześnie jej osoba i Twoje uczucia do niej powodują, że ja czuję się jak osoba trzecia w naszym małżeństwie. Dla mnie to jest przekroczenie granicy.” „Nie kwestionuję, że potrzebujesz terapii, ale sposób, w jaki to teraz wygląda (fantazje, sny, podwójny kontakt, social media), jest dla mnie nie do udźwignięcia. Nie mogę latami funkcjonować w takim trójkącie.”

Proponuję zaproponować, że jeśli małżeństwo ma trwać, potrzebuje Pani włączenia neutralnej osoby trzeciej, czyli wspólnej terapii par z innym terapeutą, najlepiej takim, który zna temat autyzmu u dorosłych, przeniesienia i granic.

Tam mogłaby Pani bezpiecznie opowiedzieć o tym, co przeżywa, a on usłyszałby, że to nie jest „wymyślony problem żony”, tylko realna dynamika relacyjna. Zamiast dyskusji, czy „to jest normalne w terapii” (bo on będzie się zasłaniał teorią), proszę skupić się  się na komunikacie: „Dla mnie to jest nieakceptowalne i przekracza moje granice jako żony.” Można dodać: „Jeśli chcesz kontynuować terapię u tej terapeutki, to dla mnie oznacza, że w praktyce wybierasz relację z nią w formie, która mnie krzywdzi. Ja wtedy muszę zacząć myśleć o tym, jak siebie chronić, także ze względu na dzieci.”

  Bardzo zachęcam, aby Pani znalazła swojego terapeutę (kogoś innego niż jego terapeutka), z kim będziesz mogła spokojnie przepracować poczucie zdrady, lęk, pytania o przyszłość. To pomoże podjąć decyzje nie z miejsca paniki, tylko z miejsca większej jasności, zrozumieć, jakie granice naprawdę chce Pani  postawić, co zrobić, jeśli on się na nie nie zgodzi. Nie mówię od razu o rozstaniu, ale dobrze, aby czuła Pani, że ma wybór, a nie jesteś skazana.

Proszę pomyśleć, gdzie mogłaby się  Pani zatrzymać „na chwilę”, gdyby napięcie w domu stało się nie do wytrzymania (rodzina, przyjaciółka). Dzieci bardzo wyczuwają napięcie, nawet gdy nic im się nie mówi wprost. Warto, aby Pani miała przynajmniej jedno miejsce (terapia, grupa wsparcia, zaufana osoba), gdzie może „wypuścić” nerwy, żeby nie kumulować wszystkiego w domu.​ Pani zadaniem nie jest „zaakceptować” coś, co Panią niszczy, tylko zadbanie o minimum bezpiecznej atmosfery w domu. Czasem oznacza to bardzo twarde rozmowy, a w ostateczności  rozważenie separacji, jeśli on będzie konsekwentnie stawiał relację z terapeutką ponad małżeństwo.

Bardzo ważne jest to, że on ma autyzm i depresję, nie oznacza, że może dowolnie przekraczać Pani  granice i jedyne, co Pani wolno, to „rozumieć i wspierać”. Jego diagnozy tłumaczą pewne mechanizmy, ale nie unieważniają Pani prawa do szacunku, bezpieczeństwa i poczucia, że jesteście partnerami, a nie „tłem do jego procesu terapeutycznego”.​ Życzę powodzenia i siły.