Rozstanie i rozwód z powodu ADHD i lękowego stylu przywiązania - jak sobie radzić?

To, co opisujesz, jest obrazem bardzo bolesnego starcia dwóch temperamentów: Twojego – impulsywnego, szybkiego, lękowo przywiązującego się i szukającego natychmiastowego kontaktu – oraz jej, które przez długi czas próbowało wytrzymać napięcie, aż w końcu weszło w obronę poprzez wycofanie i zamrożenie. To nie jest historia o tym, że byłeś „zły” i ona „dobra”, tylko o przeciążeniu, którego oboje nie umieliście regulować. ADHD i lękowy styl przywiązania potrafią sprawić, że cisza staje się nie do zniesienia, bo mózg traktuje ją jak zagrożenie, a wtedy pojawia się nacisk, przerywanie, szukanie pewności. Problem polega na tym, że dla osoby bardziej unikającej lub wycofującej się ten nacisk jest dokładnie tym, co odbiera oddech. I tak powstaje spirala: Ty przyspieszasz, ona znika, Ty panikujesz, ona zanika jeszcze bardziej. Ona potencjalnie nie odeszła dlatego, że nie było tam miłości, tylko dlatego, że jej system psychiczny przestał to znosić. To, że po wyprowadzce była ciepła, oznacza raczej, że musiała trzymać dystans, bo inaczej wróciłaby do tej samej dynamiki. Odcięcie po terapii nie musi być pozą – częściej jest aktem ratunkowym. Słowa, które wypowiedziała o tym, że „żadna kobieta Cię nie zechce”, są okrutne, ale często wynikają z bólu i z potrzeby postawienia muru, który ma ją ochronić przed cofnięciem się. To nie jest obiektywna prawda o Tobie, tylko emocjonalny komunikat człowieka, który cierpiał. Najważniejsze jest zrozumienie, że tej relacji nie da się uratować intensywnością ani udowadnianiem. Jeśli ma istnieć szansa to tylko poprzez spokojną, długoterminową zmianę, która dzieje się niezależnie od tego, czy ona wróci. Przez te trzy miesiące Twoim celem nie jest „pokazać jej zmianę”, tylko naprawdę ją wprowadzić: terapia, leczenie ADHD jeśli nie jest uregulowane, nauka regulacji emocji, praca nad stylem przywiązania, odstawienie alkoholu, stabilizacja. Cisza, którą teraz przeżywasz jako torturę, może być właśnie przestrzenią, w której pierwszy raz uczysz się nie reagować impulsem, tylko wytrzymać napięcie bez nacisku. Czy ona tęskni? Możliwe. Ale tęsknota nie zawsze oznacza gotowość do powrotu.

Panie Macieju,

z uwagą przeczytałam Pana post. Opisał Pan to, co było i co Pan przeżywa tak obrazowo, że poczułam się, jakbym oglądała film...

Był Pan niezwykle uważnym i świadomym obserwatorem waszej relacji, swojego i jej uczestnictwa w tym związku. Widział Pan, jak ona reaguje na Pana słowa i zachowania. Nie było Panu łatwo sprostać jej wymaganiom, ale Pan mocno się starał. Właśnie, "mocno". Słowo jak klucz. Bo czy ona tego chciała, jakiego właściwie ona Pana chciała mieć koło siebie, ze sobą? Tego szybkiego, czy tego milczącego? 

W którymś momencie przestało to funkcjonować, jest kryzys. Ale nie doczytałam się, skąd on się wziął? Czy rzeczywiście Pan zaczął ją aż tak przytłaczać? Z czym żona przestała sobie radzić, że tak nagle odeszła?

Oczywiście, że poszła na terapię. Musiała i Pan to wie. Ale dlaczego nie chce o Was walczyć? 

Mam tak wiele niedopowiedzeń, że nie chcę tutaj budować własnej wizji tego, co się dzieje. Wiem jednak, że na pewno potrzebuje Pan pomocy dobrego, naprawdę dobrego terapeuty.

Proszę go poszukać, warto zawalczyć.

Pozdrawiam

Dr Gizela Maria Rutkowska

Psycholog

Terapeuta

To, co Pan teraz czuje, to bolesne zderzenie Pana potrzeby natychmiastowego działania z jej absolutną potrzebą spokoju. Pana lękowy styl przywiązania podpowiada Panu, że walka i intensywność to dowody miłości, ale dla osoby, która odeszła z wycieńczenia, jedynym dowodem miłości, jaki jest w stanie teraz przyjąć, jest Pana cisza i uszanowanie jej granic. Pytanie o to, czy jej postawa to "zbroja", czy realny brak tęsknoty, jest w tej chwili drugorzędne, ponieważ w obu przypadkach odpowiedź dla Pana jest taka sama: każda próba przebicia się przez tę blokadę tylko ją utwardzi. Żona wysyłała Panu filmy i płakała, bo jej system nerwowy nie był już w stanie znieść konfrontacji, a jej obecne odcięcie się po terapii to prawdopodobnie próba odzyskania sprawstwa nad własnym życiem.

Przez najbliższe trzy miesiące do rozwodu Pana jedynym zadaniem nie jest "pokazywanie jej zmiany", bo zmiana komunikowana słowami w tak krótkim czasie jest dla osoby skrzywdzonej niewiarygodna. Pana zadaniem jest realna praca nad samoregulacją w ramach własnej terapii i nauka wytrzymywania niepewności bez szukania ulgi w kontakcie z nią. Paradoksalnie, akceptacja nadchodzącego rozwodu i zaprzestanie "walki" może być tym, co zdejmie z Waszej relacji niszczące napięcie i pozwoli Wam w przyszłości – być może już jako zupełnie innym ludziom – spojrzeć na siebie bez lęku. Proszę skupić się na tym, by za trzy miesiące na sali sądowej żona zobaczyła człowieka opanowanego i stabilnego, a nie kogoś, kto nadal desperacko próbuje kontrolować jej emocje. To będzie najsilniejszy komunikat o Pana zmianie, jaki może Pan jej wysłać.

Dzień dobry. 
Na tym etapie może pomóc spróbowanie spojrzenia na to, co się dzieje, nie jak na walkę o relację, ale jak na bardzo trudny czas oswajania straty. Naturalne jest, że chce Pan coś jeszcze zrobić, coś naprawić, pokazać zmianę albo znaleźć odpowiedź, która da ulgę. Niestety te próby często zamiast pomagać, tylko dokładają napięcia i sprawiają, że ból trwa dłużej. Na teraz więcej znaczenia może mieć skupienie się na sobie, kontynuowanie terapii, uczenie się radzenia sobie z emocjami i przyglądanie się ADHD oraz temu, jak wpływa ono na relacje, ale z myślą o własnym życiu, a nie o odzyskaniu kogoś. Bardzo trudną, a jednocześnie potrzebną częścią tego czasu jest też przyjęcie ciszy i dystansu, nawet jeśli są one wyjątkowo bolesne.

Pytanie, czy ona tęskni, jest zrozumiałe. W sytuacji straty niemal każdy je sobie zadaje. Jednocześnie ciągłe zastanawianie się, co ona czuje i co ma na myśli, często tylko pogłębia cierpienie. Czasem mniej boli nie wiedzieć, niż poddawanie analizie każdego szczegółu. Czy jest jeszcze szansa? Bywa, że dopiero wtedy, gdy puszcza się kontrolę i presję, sprawy same układają się w jakimś kierunku. A bywa też tak, że to odpuszczenie prowadzi do pogodzenia się z końcem i powolnym odzyskiwaniem spokoju.

Rozwód nie zawsze oznacza porażkę. Czasem jest po prostu zakończeniem etapu, który był zbyt trudny i nie dawał poczucia bezpieczeństwa żadnej ze stron. Najważniejsze teraz jest to, żeby Pan zadbał o siebie i nie zgubił się w bólu, który Pan przeżywa.

Pozdrawiam serdecznie

Dzień dobry Maciej, rozumiem, jak bardzo ta sytuacja jest dla Ciebie bolesna i jak się starasz.

To, co opisujesz- trudności wynikające z ADHD, lękowego stylu przywiązania i ogromnego poczucia straty- jest trudne i obciążające. Twój ból jest zrozumiały w kontekście tego, co przeżywasz.

Zrobiłeś duże kroki w stronę zmiany- terapia, bieganie, odstawienie alkoholu.

Jeśli chcesz zostawić jedną wiadomość (opcjonalnie), zrób to raz, bez oczekiwań.

Krótko przyznaj ból, przeproś za konkretne zachowania, napisz, nad czym pracujesz i zapytaj, czy zgadza się na dalszy kontakt, albo zapytaj o formę kontaktu dla spraw praktycznych np. dotyczących psa. (zrób to, jeśli jest to zgodne z Tobą).

Pozdrawiam serdecznie,

Karolina

Panie Macieju, wyraźnie czuć ogromny ból, dezorientację i tęsknotę za żoną. To, co Pan opisuje brzmi jakbyście nie dobrali się z żoną pod względem potrzeb i charakterów. Powodowało to duże obciążenie dla obu stron. Przy lękowym stylu przywiązania i ADHD cisza uruchamia alarm i potrzebę natychmiastowego kontaktu, z kolei u drugiej strony ta sama presja wywołuje zamykanie się i wycofanie. Z takiej pętli bardzo trudno wyjść, nawet jeśli są uczucia.
Odejście żony oraz późniejsze odcięcie kontaktu, najprawdopodobniej nie są pozą, lecz próbą ochrony siebie i ustabilizowania sytuacji. To, co powiedziała było raniące, ale raczej mówi o jej granicach i zmęczeniu niż o Pana wartości jako partnera czy człowieka. Warto, aby zmiana, której się Pan teraz podejmuje była dla Pana, a nie po to, by przekonać lub odzyskać żonę. Może warto, aby te trzy miesiące nie były czasem walki ani udowadniania czegokolwiek, lecz uczenia się regulowania emocji bez relacji jako jedynego oparcia oraz stopniowego oswajania ciszy, która teraz tak boli.
Nie jestem w stanie odpowiedzieć na pytanie, czy Pana żona tęskni, jednak wiem, że można jednocześnie tęsknić i nie być w stanie wrócić. Rozwód nie musi oznaczać porażki ani zaprzeczenia miłości. Czasem jest jedynym sposobem, by zatrzymać niszczącą dynamikę i dać obu stronom szansę na zdrowsze życie. Życzę dużo siły i wytrwałości.

Zuzanna Barełkowska-Wamberska
Psycholog