Wróć do strony głównej bloga
Praca psychologa w formule online przestała być rozwiązaniem tymczasowym i dla wielu specjalistów stała się pełnoprawnym, a często nawet dominującym, sposobem prowadzenia praktyki. Za takim rozwiązaniem może przemawiać wygoda przy jednoczesnym utrzymaniu efektów terapeutycznych - badania wskazują, że terapia prowadzona online ma taką samą skuteczność, jak ta odbywana w gabinecie (Barak i in., 2008; Lin, Heckman i Anderson, 2021; Aafjes-van Doorn i in., 2024). Więc choć fundamenty pracy terapeutycznej pozostają niezmienne, organizacja gabinetu online może wymagać innych narzędzi, ale daje też inne możliwości.
Dokumentacja w gabinecie online
W pracy online dokumentacja najczęściej przyjmuje formę cyfrową, choć nie zawsze. Najistotniejsze jest to, aby była wygodna do tworzenia, a przy tym zapewniała bezpieczeństwo danych. Najprostsze wydaje się tworzenie notatek na papierze, jednak wyzwaniem może być ich przechowywanie i archiwizacja. Jeśli pracujemy online z domu, wówczas notatki muszą znajdować się w miejscu niedostępnym dla innych, aby uniknąć przypadkowego udostępnienia danych. Gdy chcemy usunąć notatki, konieczna jest niszczarka, a zutylizowane w ten sposób zapiski produkują znaczną ilość papierowych odpadów. Jakie są więc inne alternatywy?
Dedykowane systemy dla specjalistów - Są to platformy stworzone specjalnie dla psychologów i terapeutów. Umożliwiają one prowadzenie kart klientów, harmonogramu oraz przechowywanie dokumentacji w jednym miejscu. Ich dużą zaletą jest zgodność z przepisami dotyczącymi ochrony danych.
Notatniki cyfrowe (np. Notion, OneNote) - Pozwalają tworzyć własne struktury notatek, szablony sesji czy bazy klientów. Wymagają jednak szczególnej dbałości o zabezpieczenia (szyfrowanie, silne hasła, ograniczony dostęp).
Tradycyjne dokumenty (Word, PDF) - Proste i dostępne dla wszystkich rozwiązanie. Notatki często przechowywane są lokalnie lub w zaszyfrowanej chmurze, wymagają jednak dobrej organizacji plików.
Również w ramach portalu Twój Psycholog specjalista, może tworzyć notatki z sesji z danym klientem. Wystarczy wejść w profil klienta, a następnie przejść do zakładki Notatki, gdzie możemy także ustawić odpowiednią datę wpisu zgodną z konsultacją. Notatki można nagrać głosowo, przesłać ich skan, a także uporządkować z pomocą technologii.
Platformy do prowadzenia sesji
Wybór narzędzia do prowadzenia sesji online nie jest wyłącznie kwestią wygody. To także decyzja dotycząca poufności i jakości kontaktu terapeutycznego. Do najczęściej wykorzystywanych platform należą:
Zoom (w wersji profesjonalnej) - Jest on popularny ze względu na stabilność i funkcjonalność (np. możliwość tworzenia pokoi lub nagrywania sesji - oczywiście za zgodą klienta). Na starcie wymaga odpowiedniej konfiguracji prywatności. W wersji profesjonalnej jest narzędziem płatnym.
Google Meet - Prosty, intuicyjny i łatwo dostępny dla klientów. Dobrze sprawdza się w mniej skomplikowanych ustawieniach.
Microsoft Teams - Częściej wybierany w instytucjach i zespołach.
Telefon (audio) - Być może nie należy do zbyt wygodnych form prowadzenia konsultacji, jednak w kryzysowych sytuacjach czy przy problemach technicznych pozostaje niezastąpiony.
Przy wyborze platformy warto zwrócić uwagę na takie aspekty, jak szyfrowanie połączenia, brak konieczności zakładania konta przez klienta, co sprawia, że komunikator jest dla niego bardziej przystępny, stabilność i jakość obrazu/dźwięku oraz możliwość szybkiego reagowania na trudności techniczne.
Korzystając z platformy Twój Psycholog specjalista może przesłać klientowi dedykowany link do spotkania online, które odbywa się za pomocą platformy. Nie ma konieczności rejestracji konta przez klienta, a połączenie jest bezpieczne i stabilne.
Na czym warto się skupić, czego nie ma w pracy stacjonarnej?
Praca online wprowadza nowe zmienne, które nie występują w gabinecie fizycznym, a które mogą utrudniać lub zaburzać pracę specjalisty. Dlatego wymagają one świadomego zarządzania.
Granice przestrzeni i prywatności
Zarówno terapeuta, jak i klient pracują z własnych przestrzeni, często z domu, gdzie zamieszkują także inne osoby. Oznacza to konieczność szczególnego dbania o poufność. Może to oznaczać założenie słuchawek, ale także tak prostą czynność, jak zamknięcie drzwi czy okna, gdy na zewnątrz jest zbyt głośno. Warto zwracać na to uwagę zarówno po swojej stronie, jak i po stronie klienta.
Innym zabezpieczeniem może być ujęcie w kontrakcie sytuacji, które w gabinecie się nie zdarzają, np. nagłego wejścia innej osoby do pokoju czy faktu, iż sesja odbywać się będzie w pozycji siedzącej przy stole, nie zaś w łóżku.
To tylko niektóre z przykładów, jednak istotne jest ich przemyślenie i omówienie z klientem przed rozpoczęciem współpracy, aby zasady były jasne dla wszystkich uczestników, a spotkania jak najbardziej przypominały te odbywane w gabinecie.
Profesjonalny wizerunek w warunkach domowych
Tło, oświetlenie czy jakość dźwięku wpływają na odbiór terapeuty. Warto zadbać o przestrzeń, w której prowadzone są sesje, aby uniknąć np. pozostawiania niepotrzebnych przedmiotów w tle, które mogą rozpraszać klienta.
Obecność ekranu jako mediatora relacji
W sytuacji sesji online kontakt jest częściowo zapośredniczony. Mniej widzimy (np. mowy ciała), przez co łatwiej o mikrozakłócenia. Aby uniknąć błędnej interpretacji, warto częściej werbalizować obserwacje, upewniając się, czy dobrze rozumiemy klienta.
Zarządzanie technologią
Urządzenia, choć otwierają przed nami szereg nowych możliwości, bywają zawodne. W razie nagłych sytuacji warto mieć ustalony z klientem „plan B”, np. przejście na telefon, jeśli internet nie pozwala na sprawną komunikację.
Dobrym nawykiem jest sprawdzanie sprzętu i jakości połączenia przed sesją, aby uniknąć stresu. Jeśli wiemy z wyprzedzeniem o trudnościach, możemy zaplanować spotkanie na inny dzień lub zmienić jego formę. Warto także posiadać konta na kilku platformach do komunikacji, w razie, gdyby któraś okazałaby się niedostępna.
Zmęczenie cyfrowe (tzw. Zoom fatigue)
Długotrwała praca przed ekranem obciąża poznawczo bardziej niż spotkania na żywo. Widzimy siebie, klienta, to co dzieje się w tle, robimy notatki, analizujemy reakcje, a to wszystko w tym samym czasie. Co zrobić, aby nie dać się wypaleniu spowodowanemu spotkaniami online?
Przede wszystkim bardzo istotna jest higiena pracy. Warto zadbać, aby w miarę możliwości miejsce, w którym pracujemy, było przeznaczone wyłącznie do tego. Wygodny fotel o odpowiedniej wysokości zwiększy nasz komfort, podobnie jak odpowiednie oświetlenie. Przerwy między sesjami powinny dawać chwilę wytchnienia oraz umożliwić ruch, dlatego warto ograniczyć ilość spotkań odbywających się z rzędu.
Organizacja pracy w gabinecie online to coś więcej niż przeniesienie sesji do internetu. To świadome budowanie przestrzeni - cyfrowej i relacyjnej - która zapewnia klientowi bezpieczeństwo, a specjaliście komfort pracy.
Bibliografia:
Aafjes-van Doorn, K., Spina, D. S., Horne, S. J., Békés, V. (2024). The association between quality of therapeutic alliance and treatment outcomes in teletherapy: A systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 110 (102430).
Barak, A., Hen, L., Boniel-Nissim, M., Shapira, N. (2008). A comprehensive review and a meta-analysis of the effectiveness of Internet-based psychotherapeutic interventions. Journal of Technology in Human Services, 26 (2-4), s. 109-160.
Lin, T., Heckman, T. G., Anderson, T. (2021). The Efficacy of Synchronous Teletherapy Versus In-Person Therapy: A Meta-Analysis of Randomized Clinical Trials. Clinical Psychology: Science and Practice. Advance online publication.
Webb M. (2021). Zoom Fatigue and How to Prevent It. J Registry Manag. Winter, 48 (4), s. 181-182.
Komentarze (0)