Wróć do strony głównej bloga
Czasami umysł po prostu nie potrafi się zatrzymać. Zdarza Ci się odtwarzać tę samą rozmowę po raz dziesiąty, analizując każdy najdrobniejszy ton głosu rozmówcy? Wyobrażasz sobie sytuacje, które najpewniej nigdy się nie wydarzą, pisząc w głowie mroczne scenariusze przyszłości? Jeśli znasz to uczucie - to zaproszenie do wzięcia głębokiego oddechu. Zapewniam Cię, że Twoje doświadczenie dzieli wiele osób i absolutnie nie mierzysz się z tym w pojedynkę.
„Umysł, który nie jest obecny tu i teraz, to umysł, który cierpi. Uważność nie oznacza, że pozbędziemy się myśli - oznacza po prostu, że zmienimy nasz stosunek do nich.”
- Jon Kabat-Zinn
To, co potocznie nazywamy overthinkingiem (czyli ciągłym, męczącym analizowaniem), to po prostu trudność, z którą mierzy się dziś mnóstwo z nas. Specjaliści dzielą to często na dwa rodzaje: bolesne i ciągłe wracanie do przeszłości, której nie można już zmienić (ruminacje - z języka łacińskiego ruminare - przeżuwanie) oraz bańki lęku i zamartwianie się o przyszłość, której jeszcze nie ma. Jedna z pionierek badań w tym obszarze, Susan Nolen-Hoeksema, udowodniła, że: ciągłe „przeżuwanie” trudnych emocji i problemów wcale nie pomaga ich rozwiązać. Niestety, pochłania to tylko energię i potęguje ból.
Pokażę Ci ważną, dodającą otuchy wiadomość: nadmierne myślenie to nie jest choroba. To wyuczony nawyk naszego umysłu. Czasami, gdy patrzę z perspektywy moich około ośmiu lat praktyki i rysuję z klientami ich genogramy, wspólnie odkrywamy, że ten nawyk „zamartwiania się na zapas” był obecny w systemie rodzinnym od pokoleń. Może babcia lub dziadek reagowali ogromnym lękiem na niepewność, a Ty po prostu niesiesz ten międzypokoleniowy mechanizm przetrwania. Nawyki można zmienić. Badania pokazują, że odpowiednie wsparcie potrafi zmniejszyć natłok myśli o ponad połowę w zaledwie kilka miesięcy.
Dzisiaj przybliżę Ci 7 sprawdzonych metod, które możesz zastosować samodzielnie, aby z wyrozumiałością wyciszyć swoją głowę. Do każdej z nich dołączam krótką historię z mojego doświadczenia psychoterapeutycznego, by pokazać Ci, jak te narzędzia działają w prawdziwym życiu. Jeśli chciałxbyś spróbować odzyskać spokój, zapraszam do lektury.
1. Technika kotwicy: 5 - 4 - 3 - 2 - 1
Kiedy czujesz, że lękowe myśli zaczynają porywać Cię jak rwąca rzeka, potrzebujesz czegoś, co natychmiast ściągnie Cię z powrotem na stały ląd. Pomaga w tym proste zaangażowanie zmysłów. Pozwoli to mózgowi odciąć się od lęku i przenieść uwagę do bezpiecznej przystani, obecnej chwili. Przebodźcowany układ nerwowy potrzebuje konkretnego, fizycznego dowodu na to, że w tej chwili nic Ci nie grozi.
Chodzi tu o umiejętność spojrzenia na własne myśli z boku. Jak mówi doktor Paweł Holas, badacz uważności: wyobraźmy sobie, że jesteśmy planszą, po której przesuwają się pionki naszych myśli. Jesteśmy planszą, nie pionkami.
Jak to zrobić w tej chwili? Zatrzymaj się na moment. Z łagodnością i spokojem nazwij w myślach:
5 rzeczy, które teraz widzisz przed sobą (np. tykający zegar, kwiaty w wazonie, puszysty koc, długopis czy pudełko chusteczek).
4 rzeczy, których możesz dotknąć, poczuć ich fakturę (np. materiał swetra, wytłoczony napis w długopisie, gładka kartka, chłodny kubek, miły materiał krzesła).
3 dźwięki, które do Ciebie docierają (np. szum komputera, odgłosy ulicy, muzyka z radio).
2 zapachy, który czujesz lub wobraź sobie ulubiony (zapach kawy i kwiatów).
1 smak, który czujesz w ustach (smak kawy).
To proste ćwiczenie zajmuje tylko 2-3 minuty, a potrafi wspaniale przerwać błędne koło niepokoju.
Krótka historia Pana Tomasza
Pan Tomasz zgłosił się do mnie z powodu paraliżujących myśli pojawiających się w trakcie pracy w korporacji. Analizował każdy wysłany e-mail do tego stopnia, że nie mógł przejść do kolejnego zadania. Mówił: "Mam wrażenie, że zapadam się pod ziemię". Wspólnie przyjrzeliśmy się temu, w jaki sposób jego ciało reaguje na relację z szefem - autorytetem, co przypominało dynamikę z jego wczesnego dzieciństwa. Zanim przeszliśmy do głębokiej pracy terapeutycznej, musieliśmy zbudować poczucie bezpieczeństwa tu i teraz. Nauczyliśmy się techniki kotwicy. Kiedy Pan Tomasz czuł nadciągającą spiralę myśki po kliknięciu „wyślij”, zamiast uciekać w analizę, zaczynał szukać wzrokiem pięciu przedmiotów w biurze. Zakotwiczenie w zmysłach pozwoliło mu zatrzymać ten pędzący pociąg overthinkingu, zanim nabrał niszczycielskiej prędkości.
2. Wyrzuć to z głowy, czyli dziennik Twoich emocji
Przelewanie myśli na papier ma niezwykłą, udowodnioną badaniami moc. Kiedy przenosisz chaos z głowy do notesu, mózg zaczyna pracować w zupełnie innych obszarach. Angażujesz korę przedczołową, która odpowiada za logikę i porządkowanie informacji. Myśl, która zostaje w głowie, lubi kręcić się w kółko, rosnąć i przybierać różne kształty. Kiedy ją zapiszesz, staje się po prostu zdaniem. Możesz je przeczytać, ułożyć i… zostawić za sobą. To tak, jakby powierzać tajemnicę komuś bardzo zaufanemu, zrzucając z ramion wielki ciężar.
Psycholog James Pennebaker przez lata badał tę metodę i udowodnił, że pisanie o swoich uczuciach wręcz fizycznie obniża poziom hormonu stresu w naszym ciele. Szczególnie pomocna może być zasada tak zwanego „wyrzucania z głowy”:
Przez 10 - 15 minut piszesz absolutnie wszystko, co przychodzi na myśl. Bez ładnych zdań, bez poprawiania błędów i bez oceniania. Celem jest tylko zrobienie w głowie wolnej przestrzeni. Możesz też spróbować podzielić kartkę na trzy części i odpowiedzieć sobie na pytania:
Co się faktycznie wydarzyło?
Jakie myśli pojawiły się w mojej głowie w związku z tą sytuacją?
Co z tego jest na 100% sprawdzoną prawdą? To świetny sposób, by oddzielić fakty od obaw, że za rogiem czeka coś złego.
Krótka historia Pani Anny
Pani Anna mierzyła się z bezsennością. Jak sama mówiła, jej umysł stawał się najbardziej aktywny o 2:00 w nocy. Przez długi czas starała się na siłę zasnąć, co tylko potęgowało jej frustrację i napięcie. Zaproponowałam jej metodę swobodnego przelewania myśli. Obok łóżka położyła zwykły zeszyt. Gdy budziła się pełna niepokoju, jej zadaniem nie było z nim walczyć, ale zapalić małą lampkę i pisać - wszystko, co przychodziło jej do głowy, nawet jeśli były to zdania w stylu: "znowu nie śpię, martwię się o jutrzejsze spotkanie, nienawidzę tego". Po kilku tygodniach Pani Anna zauważyła, że sam fakt posiadania "pojemnika" na swoje myśli przyniósł jej ulgę. Zeszyt stał się miejscem, które przyjmowało jej lęki bez oceniania, dając jej systemowi nerwowemu sygnał, że emocje zostały zauważone i zaopiekowane.
3. Wyznacz „czas na martwienie się”
Brzmi nietypowo? A jednak wspaniale działa! Walka z trudnymi myślami często tylko dodaje im siły, bo im więcej uwagi im poświęcamy, tym stają się większe. Paradoksalnie, uciekanie przed lękiem, tylko go karmi. Zamiast siłować się z nimi od rana do nocy, możesz dać im konkretne okienko czasu w ciągu dnia na przykład 20 minut o godzinie 17:00.
Kiedy rano pojawia się w głowie trudny temat, powiedz sobie łagodnie: „Widzę to, słyszę, ale zajmę się tym o siedemnastej”. To nie jest uciekanie od problemu, a uczenie własnego umysłu, że nie na każdą myśl trzeba reagować od razu, w trybie alarmowym. Jesteś menadżerem swojego czasu. Badania z 2022 roku potwierdzają, że takie planowanie czasu na zmartwienia to jedna z najskuteczniejszych metod odzyskiwania spokoju i strukturyzowania lęku.
Jak to zrobić?
Wybierz stałą porę (najlepiej po południu, ale nie tuż przed snem, by nie stymulować układu nerwowego na noc).
Ustaw budzik na 20 minut.
Kiedy myśl pojawi się wcześniej: zapisz ją krótko i odłóż do ustalonej godziny.
Po upływie 20 minut sprawdź, czy problem nadal wydaje się taki duży. Często okazuje się, że stracił już swoją moc, a Ty nabrałxś do niego zdrowego dystansu.
Krótka historia Pana Marka
Pan Marek, mierzący się z trzeźwieniem po chorobie alkoholowej, odczuwał ogromny natłok myśli związanych z przyszłością. Odczuwał silne napięcie za każdym razem, gdy przypominał sobie błędy z przeszłości. Pracowaliśmy nad tym, by nie potępiał siebie za te nawracające obawy. To był naturalny etap leczenia. Aby nie przytłoczyły go one w codziennym funkcjonowaniu, wprowadziliśmy "okno na zmartwienia". Pan Marek zapisywał trudne myśli na karteczkach przez cały dzień i wrzucał je do specjalnego słoika. Codziennie o 18:00 otwierał słoik, czytał je i dawał sobie 20 minut na pełne doświadczenie tego lęku. Z czasem odkrył, że wiele z tych porannych zmartwień do godziny 18:00 okazywało się zupełnie nieistotnych, a on zyskał poczucie sprawczości nad swoim umysłem.
4. Przerwij ten stan ruchem: wyjdź z głowy, wejdź w ciało
Nadmierne myślenie dzieje się wyłącznie „w głowie”. Najszybszym i najbardziej naturalnym sposobem, by to przerwać, jest powrót do ciała. Ciało i umysł są nierozerwalnym systemem. Gdy jedno ulega przeciążeniu, drugie może stanowić wsparcie. Ruch zmienia chemię mózgu: dodaje hormonów odpowiadających za poczucie szczęścia i spokoju (jak dopamina czy endorfiny), a jednocześnie obniża poziom kortyzolu i adrenaliny.
Analiza dziesiątek badań opublikowana w 2022 roku pokazała, że regularny ruch jest tarczą ochronną dla naszej psychiki. Zmniejsza ryzyko obniżonego nastroju i ułatwia kontrolę nad tym, na co kierujemy naszą uwagę. Kiedy wprawiasz ciało w ruch, fizycznie zmuszasz mózg do przetwarzania nowych informacji płynących z otoczenia.
Nie musisz od razu zapisywać się na siłownię czy biegać maratonów. Nawet powolny spacer angażuje zmysły, zmienia otoczenie i pozwala głowie odpocząć w „tu i teraz”. Szczególnie dobrze działa kontakt z naturą. Las czy park to dla układu nerwowego kojący kompres, ewolucyjnie zaprogramowany sygnał, że jesteśmy bezpieczni.
Krótka historia Pani Karoliny
Pani Karolina często opowiadała mi, że jej epizody overthinkingu kończyły się tym, że potrafiła siedzieć nieruchomo na kanapie przez kilka godzin, wpatrzona w jeden punkt, analizując relację z partnerem. Była całkowicie odcięta od swojego ciała. Zjawisko to w psychoterapii często nazywamy dysocjacją lub "zamrożeniem". Zastanawialiśmy się wspólnie: "Co mogłoby być tym pierwszym, najmniejszym krokiem, by wrócić do siebie?". Ustaliliśmy prostą zasadę łamania wzorca. Kiedy Pani Karolina orientowała się, że "zastyga" w myślach, jej zadaniem było po prostu wstać, pójść do kuchni i nalać sobie szklankę zimnej wody, a następnie powoli wypić ją, skupiając się na przełykaniu. Ten drobny ruch fizyczny stał się dla niej wybawieniem. Często dobudowywała do tego 10-minutowy spacer wokół domu. Jak mi później powiedziała: "Ruch to było jedyne, czego mój mózg nie potrafił przegadać".
5. Zrób krok w tył, zmień relację ze swoją myślą
Bardzo często wierzymy we wszystko, co podpowiada nam nasza głowa. Kiedy pojawia się myśl typu: „do niczego się nie nadaję” albo „znowu zawodzę”, mózg natychmiast traktuje to jako niezaprzeczalny fakt. Łączy to z emocją lęku czy wstydu, a stąd już prosta droga do spadku nastroju. Jedno z nowoczesnych podejść terapeutycznych uczy wspaniałej umiejętności: dystansowania się (inaczej defuzja poznawcza).
Zamiast walczyć z taką myślą, co zazwyczaj tylko ją wzmacnia, spróbuj małej zmiany w strukturze języka. Kiedy przychodzi trudna treść, powiedz sobie w duchu: „W mojej głowie pojawiła się właśnie myśl, że do niczego się nie nadaję”.
Słyszysz tę różnicę? Ta drobna zmiana daje ogromną przestrzeń. Przestajesz tonąć w myśli, a zaczynasz ją po prostu zauważać z brzegu. Jeśli masz ochotę, zachęcam do wyobrażenia sobie jesiennej, spokojnej rzeki. Twoje myśli to kolorowe liście, które spadły na wodę. Obserwujesz je, przypływają i odpływają z nurtem. Nie trzeba ich siłą wyławiać, zatrzymywać, ani analizować ich kształtu. Po prostu płyną dalej, a Ty zostajesz bezpiecznie na brzegu, oddychając czystym powietrzem.
Krótka historia Pana Krzysztofa
Pracowałam z Panem Krzysztofem, u którego krytyk wewnętrzny był wyjątkowo głośny i surowy. Z perspektywy psychodynamicznej zauważyliśmy, że ten głos krytyka bardzo przypominał oczekiwania, jakie w przeszłości stawiano mu w domu rodzinnym. Pan Krzysztof traktował każdą myśl typu "jestem beznadziejny, na pewno zepsuję ten projekt" jako wyrocznię. Zaczęliśmy praktykować oddzielanie siebie od tych przekazów. Zamiast przekonywać go, że "przecież świetnie sobie radzi", co często wywołuje opór, badaliśmy same myśli. Zapytałam: "Gdyby ta myśl była przedmiotem, jak by wyglądała?". Pan Krzysztof wyobraził sobie ciężki, kolczasty kamień. Kiedy pojawiał się lęk, jego nowym nawykiem było mówienie: "Zauważam, że znowu przyszedł ten kolczasty kamień. Widzę cię, ale nie muszę cię podnosić". Zrozumienie, że "ja mam myśl, ale ja NIE JESTEM moją myślą", było dla niego przełomem.
6. Zamień analizowanie na działanie
Umysł czasami „zacina się” w trybie poszukiwania rozwiązań. Analizujemy wszystko z każdej strony, przewidujemy setki wariantów, próbujemy kontrolować sprawy, na które nie mamy żadnego wpływu, ale nie wykonujemy przy tym żadnego konkretnego, fizycznego kroku w rzeczywistości. To iluzja działania, która wyczerpuje nas tak samo, jak prawdziwa praca fizyczna.
W codziennym życiu możesz spróbować zadać sobie proste pytanie: „Czy mogę coś z tym problemem realnie zrobić w ciągu najbliższych 24 godzin?”. Jeśli tak: zaplanuj to i zrób. Wykonaj telefon, o którym myślisz, załatw drobną sprawę urzędową, zapisz się na wizytę, zapytaj wprost osobę, z którą czujesz niejasność w relacji.
Jeśli jednak odpowiedź brzmi „nie” to znak, że Twój mózg produkuje puste obroty, ulegając jałowemu zamartwianiu się. To niczego nie rozwiąże. Warto wtedy świadomie odpuścić i zająć się czymś drobnym i przyjemnym, co pozwoli Ci po prostu „być” w tej konkretnej chwili.
Zrób krótki test, gdy dopada Cię overthinking:
Czy ten problem dzieje się tu i teraz?
Czy mam na niego jakikolwiek bezpośredni wpływ?
Czy takie myślenie zbliża mnie w tej sekundzie do rozwiązania?
Trzy razy „nie” oznacza, że czas zastosować jedną z naszych technik i z pełną życzliwością dla siebie pozwolić głowie odpocząć.
Krótka historia Pani Zofii
Pani Zofia spędzała długie godziny na analizowaniu krótkich wiadomości tekstowych od swojego dorosłego syna. "Odpisał tylko 'ok', pewnie jest na mnie zły. A może ma kłopoty w pracy? Może powinnam była zadzwonić wczoraj?" - te analizy niszczyły jej spokojne wieczory. Przyglądając się dynamice jej rodziny, widzieliśmy, jak silnie brała na siebie odpowiedzialność za samopoczucie wszystkich dookoła. Kiedy wprowadziliśmy zasadę "działanie zamiast analizy", Pani Zofia uczyła się zadawać sobie pytanie o strefę wpływu. Doszła do wniosku: "Nie potrafię czytać w jego myślach i nie mam wpływu na jego nastrój na odległość. Jedyne, co mogę zrobić TERAZ, to wysłać mu ciepłą wiadomość, że o nim myślę, i odłożyć telefon". Przekierowanie energii z niekończącej się analizy na jeden, asertywny i pełen troski akt działania, przywróciło jej poczucie równowagi.
7. Twój oddech to Twoja bezpieczna przystań (Technika 4 - 7 - 8)
Oddech masz zawsze przy sobie, jest Twoim najtańszym i najpotężniejszym narzędziem do samoregulacji. Kiedy w głowie toczy się burza myśli, całe ciało to rejestruje: serce zaczyna bić szybciej, oddech staje się płytki (często zatrzymuje się w klatce piersiowej), a mięśnie karku i ramion boleśnie się spinają. Ciało przygotowuje się do ucieczki przed zagrożeniem, którego fizycznie nie ma, jest tylko w wyobraźni. Powolny, świadomy oddech to najszybszy sygnał „stop” dla organizmu. Włącza w układzie nerwowym przywspółczulnym system odpowiedzialny za głęboki relaks, odpoczynek i trawienie.
Bardzo skuteczna i prosta jest metoda 4 - 7 - 8, stworzona na bazie starożytnych technik oddechowych, a udoskonalona przez medycynę zintegrowaną:
Wdychasz spokojnie powietrze nosem, kierując je do brzucha, odliczając do 4.
Zatrzymujesz oddech na 7 sekund (bez napinania ciała).
Następnie wypuszczasz powietrze ustami (bardzo powoli, z lekkim szumem, jakbyś zdmuchiwałx świeczkę) przez 8 sekund.
Ten wydłużony wydech jest tu kluczem. To on wysyła do mózgu sygnał: "Jesteśmy bezpieczni, nie musimy już walczyć". Wystarczą zaledwie 4 takie powtórzenia, by poczuć wyraźną ulgę.
Krótka historia Pana Piotra
Pan Piotr, mierzący się z lękiem o własne zdrowie, bardzo często analizował każde ukłucie w ciele, co napędzało u niego spiralę lęku o przyszłość. Overthinking u niego nie objawiał się tylko myślami, ale też przyspieszonym tętnem i poczuciem duszności. Pracowaliśmy w nurcie integracyjnym - zanim zeszliśmy do głębszych, emocjonalnych źródeł tego lęku kryjących się w jego relacjach, musiał odzyskać poczucie kontroli nad ciałem. Technika 4 - 7 - 8 stała się jego ratunkiem. Uczył się jej w chwilach spokoju, aby z czasem móc ją zastosować automatycznie, gdy tylko myśli zaczynały "galopować" w kierunku czarnych scenariuszy. Po kilku miesiącach przyznał z radością: "Zauważam, że sam moment skupienia się na odliczaniu do ośmiu sprawia, że całkowicie zapominam, o co właściwie tak strasznie się martwiłem".
Kiedy warto sięgnąć po wsparcie specjalisty?
Opisane tu metody są świetnym sposobem doraźnym i stosowane z zaangażowaniem mogą przynieść ogromną ulgę na co dzień. Czasami jednak zdarza się tak, że natłok myśli przypomina twardy mur. Kiedy sprawia on, że trudno Ci spać, pracować, koncentrować się czy po prostu cieszyć się swobodnymi relacjami z bliskimi - warto zatrzymać się i pomyśleć o przestrzeni na rozmowę z psychologiem lub psychoterapeutą.
Pamiętaj, proszę: szukanie pomocy to nie jest powód do wstydu ani objaw słabości. W świecie pełnym presji i pośpiechu, to właśnie decyzja o udaniu się na terapię jest pięknym aktem odwagi i troski o samego siebie.
Narzędzia do samopomocy, książki czy artykuły są bardzo ważne i stanowią wspaniały wstęp. Jednak to autentyczna praca z drugim człowiekiem w przestrzeni pełnej akceptacji, braku oceniania i w bezpiecznej relacji terapeutycznej daje to najtrwalsze, leczące wsparcie. Zrozumienie, skąd biorą się Twoje myśli, dlaczego układają się w takie, a nie inne wzorce, i w jaki sposób możesz zacząć chronić własne granice, to inwestycja na całe życie.
Każda trudna myśl, którą uda Ci się dziś po prostu zauważyć z boku i przyjąć z łagodnością, bez surowego osądzania siebie - to piękny, pierwszy krok w stronę prawdziwego, wewnętrznego spokoju. Bądź dla siebie dobrx. Z każdym dniem małymi krokami można uczyć swój umysł odpoczywania w „tu i teraz”.
Bibliografía:
Watkins, E. R., & Roberts, H. (2020). Reflecting on rumination: Consequences, causes, mechanisms and treatment. Behaviour Research and Therapy, 127, 103573.
Spinhoven, P., van Hemert, A. M., & Penninx, B. W. (2021). Repetitive negative thinking as a predictor of depression and anxiety: A longitudinal cohort study. Journal of Affective Disorders, 290, 282–290.
Querstret, D., & Cropley, M. (2022). Assessing treatments used to reduce rumination and/or worry: A systematic review. Clinical Psychology Review, 95, 102175.
Gu, J., Strauss, C., Bond, R., & Cavanagh, K. (2021). Mindfulness-based cognitive therapy for mental disorders: A systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 89, 102088.
van der Velden, A. M. i in. (2023). Mindfulness Training Changes Brain Dynamics During Depressive Rumination: A Randomized Controlled Trial. Biological Psychiatry, 93(3), 233–242.
Langenecker, S. A. i in. (2024). Rumination-Focused CBT Reduces Rumination and Targeted Cross-network Connectivity in Youth With a History of Depression. Biological Psychiatry Global Open Science, 4(1), 1–10.
Pearce, M. i in. (2022). Association Between Physical Activity and Risk of Depression: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Psychiatry, 79(6), 550–559.
Flaherty, A., Katz, D., Chosak, A. i in. (2022). Treatment of Overthinking: A Multidisciplinary Approach to Rumination and Obsession Spectrum. Journal of Clinical Psychiatry, 83(4). doi:10.4088/JCP.21ct14543.
Wei, S., Qin, W., Yu, Z., Cao, Y., & Li, P. (2025). The effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy on rumination and related psychological indicators: a systematic review and meta-analysis. BMC Psychology, 13(1).
Radoń, S. (2022). Kwestionariusz Zaawansowania w Uważności — polska adaptacja i walidacja MINDSENS. ResearchGate.
Holas, P. (2025). Uważność: moda, metoda, czy mechanizm zmiany? Psychologia mindfulness po dwóch dekadach badań. Nauka w Polsce, 31 marca 2025.
Zareian, B., Wilson, J., & LeMoult, J. (2021). Cognitive Control and Ruminative Responses to Stress: Understanding the Different Facets of Cognitive Control. Frontiers in Psychology, 12.
Shaw, Z. A. i in. (2023). Patterns of life stress and the development of ruminative brooding in adolescence. Development and Psychopathology, 1–13.
Nolen-Hoeksema, S. (2000). The role of rumination in depressive disorders and mixed anxiety/depressive symptoms. Journal of Abnormal Psychology, 109(3), 504–511.
Kabat-Zinn, J. (2021). Full Catastrophe Living (wyd. polskie: Życie piękna katastrofa). Wydawnictwo Czarna Owca.
Komentarze (0)