Wróć do strony głównej bloga
Zdecydowałam się napisać ten artykuł, ponieważ sama przechodzę drogę w życiu zawodowym od ukończenia studiów psychologicznych, przez zdobycie certyfikatu specjalisty psychoterapii uzależnień, aż po uczestniczenie w 4-letnim szkoleniu z psychoterapii poznawczo-behawioralnej (aktualnie). Doświadczam zarówno pracy w zespole terapeutycznym, jak i w prywatnej praktyce. Mimo że podczas studiów w głowie miałam plan związany z rozwojem zawodowym - podjęcie konkretnych decyzji nie było łatwe i niosło za sobą sporo lęku. Dlatego poniżej zamieszczam kilka wskazówek na start. Być może zabierzesz z nich coś dla siebie. :)
Zestaw 8 arkuszy w PDF dla psychologów, psychoterapeutów, psychiatrów i coachów. Obejmuje m.in. arkusze pierwszej i kolejnych sesji, historię życia w 3 częściach, monitorowanie postępów oraz dane pacjenta – gotowe narzędzia wspierające proces pracy.
Czy od razu zakładać własny gabinet?
Gabinet urządzony według własnych upodobań, niezależność, praca na własnym rozrachunku - brzmi naprawę kusząco, ale czy aby na pewno korzystnie na start?
Praca psychologa na JDG to nie tylko rozmowa z klientami/pacjentami. To również tworzenie dokumentacji, formalności, księgowość, marketing, tworzenie konceptualizacji, czytanie, szkolenia, poddawanie pracy superwizji.
Choć perspektywa wyższych zarobków, niezależności oraz elastycznych godzin pracy może kusić, to warto zadać sobie pytanie - wiem co mam robić czy potrzebuję wsparcia?
Podczas studiów psychologicznych zdobywamy głównie wiedzę teoretyczną. Nie uczymy się, jak ta praca wygląda „od zaplecza”. Bez doświadczenia klinicznego oraz wsparcia zespołu terapeutycznego łatwo o wypalenie. Co więcej, wykonywanie zawodu psychologa sprawia, że jesteśmy odpowiedzialni nie tylko za siebie, ale również za pracę z drugim człowiekiem. Przydatna okazuje się tutaj pokora.
W związku z tym być może lepszym rozwiązaniem na start bywa:
dołączenie do zespołu terapeutycznego,
podjęcie pracy w poradni zdrowia psychicznego, oddziale psychiatrycznym, oddziale leczenia uzależnień,
odbywanie staży czy wolontariatów.
Praca z osobami posiadającymi zaplecze doświadczenia zawodowego sprawia, że możemy zauważyć inną perspektywę, zadawać pytania, poddawać różne tezy wątpliwości, usłyszeć, że popełniamy błędy (spokojnie, każdy z nas), a przede wszystkim… dawać sobie wzajemne wsparcie w pracy.
Jak znaleźć odpowiednią ścieżkę dla siebie?
Po ukończeniu jednolitych 5-letnich studiów magisterskich z psychologii nierzadko pojawia się pytanie „No dobra - i co teraz?”. W trakcie studiów poznajemy zagadnienia m.in. z psychologii rodziny i bliskich związków, psychologii klinicznej czy psychologii biznesu i kariery. Psychologia to naprawdę szerokie pole. Jeśli nie jesteś jeszcze pewien, co dokładnie chciałbyś dalej robić - uwierz, że to zdecydowanie naturalne. Nawet jeśli Twoi koledzy i koleżanki z roku mają jasno obrany cel, Ty naprawdę nie musisz. I absolutnie nie ma w tym nic złego. Każdy z nas ma prawo działać we własnym tempie.
Ułatwieniem zawężenia obszarów zainteresowania zawodowego może być odpowiedzenie sobie na kilka pytań. Pozwól, że podpowiem Ci parę z nich. Nie musisz odpowiadać na wszystkie.
1. Jaki przedmiot podczas studiów interesował mnie najbardziej, a jaki najmniej?
2. Wolę dociekliwość, poszukiwanie przyczyn, tworzenie konceptualizacji? Czy bardziej interesuje mnie wykonywanie testów psychologicznych? A może chcę szkolić ludzi, zajmować się rekrutacją i rozwojem pracowników?
3. Chcę pracować indywidualnie czy grupowo?
4. Być może jest jakiś obszar związany z psychiczną sferą funkcjonowania człowieka, który wyraźnie mnie interesuje?
5. Gdzie widzę siebie za 5 lat? Czy to, w jakim miejscu jestem aktualnie, przybliża mnie do osiągnięcia tego celu, czy może oddala?
6. Wolę pracować z osobami dorosłymi, dziećmi, młodzieżą, rodzinami?
7. A może jest obszar pracy, w którym zupełnie się nie odnajduję i mogę go wyeliminować od razu?
Pamiętaj, że nadal możesz nie znać odpowiedzi na część pytań. A nawet na większość z nich! Co może się okazać pomocne w takiej sytuacji?
1. Odbywanie wolontariatów bądź staży w różnych miejscach - oddział psychiatryczny, poradnia zdrowia psychicznego, oddział leczenia uzależnień, zakład karny, policja, dom dziecka, szkoła, przedszkole, korporacja, fundacja, szpital.
2. Rozmowy z osobami praktykującymi. Osoby te często mają doświadczenie zawodowe z różnych miejsc pracy. Mogą odpowiedzieć na pytania związane ze specyfiką pracy, korzyściami z niej wynikającymi czy trudnościami.
3. Krótkie kursy, szkolenia. To odpowiedni moment na to, żeby zobaczyć, jaki obszar pracy może mnie zainteresować. To również czas, żeby sprawdzić, czy interesuje mnie jakiś konkretny nurt psychoterapii. Być może mam swojego mentora, autorytet, od którego chciałabym się uczyć? Nie musisz od razu szukać całościowych szkoleń psychoterapeutycznych. Skorzystaj z krótszych kursów, webinarów, szkoleń.
4. Sięgnięcie po pomoc psychologa/psychoterapeuty. Być może to odpowiedni czas, aby sprawdzić, jak się czuję jako klient/pacjent, poznać własne przekonania, wartości, zasoby. Lepiej zrozumieć, co jest mi bliższe. A jednocześnie sprawdzić czego się obawiam i jak mogę sobie z tym radzić.
Pozwól dać sobie czas. Pamiętaj, że nasz zawód wymaga tego, byśmy nieustannie się kształcili. Nie ma nic złego w tym, że sprawdzisz różne miejsca pracy, ukończysz kursy z odmiennych obszarów psychologii. Czytaj, sprawdzaj, ucz się, rozmawiaj - to przybliży Cię do odpowiedzi. Choć z perspektywy czasu mogę Ci podpowiedzieć, że... im więcej wiem, tym mniej wiem. :)
Superwizje - gdzie szukać? Jak często?
Zacznijmy od tego, czym tak naprawdę jest superwizja.
„Superwizja - termin przejęty z języka angielskiego (supervision), odnoszący się do nadzoru oraz wsparcia w formie konsultacji udzielanych psychoterapeucie (superwizowanemu) przez osobę o potwierdzonym znacznym doświadczeniu w prowadzeniu psychoterapii (superwizora). Celem superwizji jest umożliwienie psychoterapeucie doskonalenia warsztatu zawodowego i zapewnienie pacjentowi najwyższej jakości psychoterapii prowadzonej zgodnie z zasadami sztuki.” (Popiel i Pragłowska, 2013, za: Popiel i Pragłowska, 2023, s. 352).
Gdzie szukać superwizji?
Superwizji czy superwizorów najlepiej, abyś szukał na stronach rekomendowanych ośrodków szkoleniowych czy stowarzyszeń terapeutycznych. Koniecznie sprawdź i upewnij się, że superwizor posiada ważny certyfikat wydany przez uznane towarzystwo oraz pracuje metodami o udowodnionej skuteczności. Możesz korzystać zarówno z superwizji indywidualnej, jak i grupowej. W formie stacjonarnej bądź online. Część placówek (np. poradnie zdrowia psychicznego, oddziały psychiatryczne) zapewniają superwizję zespołową. Również niektóre z towarzystw terapeutycznych oferują członkom możliwość udziału w bezpłatnej superwizji.
Na Platformie TwójPsycholog również znajdziesz superwizorów - Kliknij tutaj!
Jak często powinna się odbywać superwizja?
Odpowiem, jak na psychologa przystało - to zależy. Od doświadczenia, liczby pacjentów. Nie ma wystarczających badań, mówiących o tym, jak często oraz w jakim formacie powinna odbywać się superwizja. Dobrze, aby superwizja była regularna, ze stałym superwizorem. Pozwala to na monitorowanie danego procesu terapeutycznego, powrót do jego omawiania. Nie ma jednak przeciwwskazań do czerpania z wiedzy różnych superwizorów. Superwizja ma służyć omówieniu procesów terapeutycznych bądź problemów etycznych.
A może interwizja?
Interwizja - to spotkania specjalistów bez formalnego, nadrzędnego superwizora. Potocznie nazywana superwizją koleżeńską. Oparta na spotkaniach z osobami na podobnym poziomie rozwoju zawodowego, często o charakterze wsparcia grupowego. Służy omawianiu przypadków, wymianie wiedzy, obserwacji. Pozwala poszerzyć własną perspektywę, rozwinąć umiejętności, czerpać z doświadczeń zawodowych innych osób oraz budować sieć wsparcia. Nie zastąpi superwizji, ale może być dodatkowym elementem dbania o siebie.
Podsumowanie
Podsumowując, nie ma jednej, idealnej dla wszystkich ścieżki zawodowej psychologa. Każdy z nas ma inne zasoby, możliwości, umiejętności czy ograniczenia. Warto działać we własnym tempie, zgodnie ze swoimi wartościami, a przede wszystkim warto doświadczać.
Mamy prawo do posiadania własnych, różnych celów zawodowych.
Ze swojego doświadczenia mogę Ci podpowiedzieć, że jeżeli chcesz iść do szkoły psychoterapii - nie musisz robić tego od razu. Całościowe szkolenie psychoterapeutyczne to kilkuletnie, obciążające finansowo zobowiązanie. Aby podjąć decyzję co do nurtu i upewnić się w tym, że chcesz pracować terapeutycznie, rozmawiaj z praktykami, spróbuj pracy indywidualnej, grupowej. Daj sobie czas i możliwość doświadczania. Pamiętaj, że to dopiero początek Twojej drogi zawodowej. W rozwijaniu się jako psycholog niezbędna jest superwizja oraz przydatne może okazać się wsparcie w postaci interwizji koleżeńskiej. Zawodu psychologa uczymy się przez całe życie.
Chcesz skutecznie rozwijać siebie i osiągać cele? Poznaj kluczowe aspekty rozwoju osobistego, które pomogą Ci w realizacji Twoich ambicji. Dowiedz się, jak wykorzystać swój potencjał i stać się najlepszą wersją siebie!
Bibliografia:
Popiel, A., Pragłowska, E. (2023). Psychoterapia poznawczo-behawioralna. Teoria i praktyka. Wydanie II rozszerzone. Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Rotberg, I. (2021). Interwizja jako element dbania o siebie w zawodzie terapeuty. Rozwiązania, 6, 11-16.
Komentarze (0)