Depresja poporodowa - przyczyny, objawy i leczenie

Depresja poporodowa po narodzinach dziecka często bywa mylona ze zwykłym „baby blues”. Wyjaśniamy, po czym ją rozpoznać i jak można ją leczyć.

Ilustracja: Partner otula kocem mamę z dzieckiem i podaje jej herbatę.

Czym jest depresja poporodowa i smutek poporodowy?

Depresja poporodowa i tzw. baby blues to dwa różne stany emocjonalne, które mogą wystąpić u osób po porodzie, choć różnią się nasileniem i czasem trwania. Baby blues, inaczej smutek poporodowy, jest łagodnym i przejściowym stanem, dotykającym wielu świeżych rodziców. Zazwyczaj pojawia się w pierwszych dniach po porodzie, z największym nasileniem między 3. a 5. dniem, i ustępuje samoistnie w ciągu około dwóch tygodni. Do jego głównych objawów należą wahania nastroju, płaczliwość, drażliwość, lęk oraz uczucie zmęczenia i bezradności. Uważa się go za naturalną reakcję organizmu na nagłe zmiany hormonalne po porodzie, a także na stres i wyczerpanie związane z nową rolą.

Z kolei depresja poporodowa jest zaburzeniem nastroju, które wymaga specjalistycznego leczenia. Może rozwinąć się w ciągu kilku tygodni, miesięcy, a nawet do roku po narodzinach dziecka. Jej objawy są znacznie bardziej nasilone niż w przypadku smutku poporodowego i utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie. W odróżnieniu od baby blues, depresja poporodowa nie ustępuje samoistnie i może znacząco utrudniać codzienne funkcjonowanie oraz opiekę nad noworodkiem. Szacuje się, że dotyka ona od 7% do 20% matek.

Objawy depresji poporodowej

Szybkie rozpoznanie objawów pozwala na wczesne rozpoczęcie leczenia. Główne objawy depresji poporodowej dotyczą zarówno sfery emocjonalnej, jak i fizycznej. Należą do nich:

    •
  • przewlekły smutek, pustka i poczucie beznadziei;

  • •
  • utrata zainteresowania czynnościami, które wcześniej sprawiały radość;

  • •
  • trudności z nawiązaniem więzi emocjonalnej z noworodkiem;

  • •
  • niechęć do zbliżania się do noworodka (np. niechęć przytulania go),

  • •
  • ciągłe zmęczenie i brak energii;

  • •
  • problemy ze snem (bezsenność lub nadmierna senność);

  • •
  • zmiany apetytu;

  • •
  • trudności z koncentracją;

  • •
  • napady lęku, drażliwość i nagłe wybuchy gniewu;

  • •
  •  w dużym nasileniu - myśli o skrzywdzeniu siebie lub dziecka, a w związku z tym napady lęku, obniżona samoocena, objawy psychotyczne.

Depresja poporodowa u ojców to również realny, choć rzadziej diagnozowany problem, dotykający nawet 10% partnerów. Jej objawy mogą obejmować m.in. większą drażliwość, impulsywność, frustrację oraz wybuchy gniewu skierowane w stronę bliskich. Mężczyźni mogą także wycofywać się z życia rodzinnego, izolując się od partnerki_ra i dziecka, a trudne emocje próbować rozładować poprzez nadużywanie substancji takich jak alkohol, pracoholizm, hazard czy inne ryzykowne zachowania.

Darmowy test na depresję poporodową (Edynburska Skala Depresji Poporodowej)

Test Edynburskiej Skali Depresji Poporodowej (EPDS) to narzędzie samooceny, które pomaga ocenić ryzyko depresji poporodowej. Składa się z 10 pytań dotyczących samopoczucia i emocji w ostatnich 7 dniach. Odpowiedzi udzielane są w skali punktowej 0-3.

Przyczyny depresji poporodowej

Depresja poporodowa jest zaburzeniem o złożonej etiologii (pochodzeniu/przyczynie), na której rozwój wpływa kombinacja czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych. Istotną rolę odgrywają gwałtowne zmiany hormonalne zachodzące w organizmie kobiety po porodzie, w tym nagły spadek poziomu estrogenu i progesteronu. Do tego dochodzą czynniki genetyczne - ryzyko wzrasta, jeśli w rodzinie występowały przypadki depresji. Nie bez znaczenia są również cechy osobowości, takie jak wysoki poziom neurotyczności, perfekcjonizm czy niska samoocena.

Kluczową rolę w rozwoju depresji poporodowej odgrywają także liczne czynniki psychospołeczne i środowiskowe. Ich obecność nie jest równoznaczna z wystąpieniem choroby, ale znacząco zwiększa jej ryzyko. Do najważniejszych z nich należą:

    •
  • wcześniejsze zaburzenia psychiczne - przebyte epizody depresji (w tym depresji poporodowej), zaburzeń lękowych lub choroby afektywnej dwubiegunowej to jeden z najistotniejszych czynników ryzyka;

  • •
  • brak wsparcia społecznego - niewystarczające wsparcie ze strony partnera, rodziny i przyjaciół, a także trudna relacja w związku;

  • •
  • stresujące wydarzenia życiowe - problemy finansowe, mieszkaniowe, zawodowe czy inne trudności, które pojawiają się w okresie okołoporodowym;

  • •
  • powikłania w ciąży i podczas porodu - trudny, traumatyczny poród, cesarskie cięcie w trybie nagłym lub komplikacje zdrowotne matki (np. cukrzyca ciążowa);

  • •
  • problemy zdrowotne dziecka - urodzenie wcześniaka, dziecka z niską masą urodzeniową lub chorobą wymagającą intensywnej opieki;

  • •
  • doświadczenie silnego i przedłużającego się baby blues - nasilone objawy smutku poporodowego mogą być zwiastunem rozwijającej się depresji.

Leczenie depresji poporodowej

Skuteczne leczenie depresji poporodowej jest zawsze dostosowywane do nasilenia objawów oraz indywidualnych potrzeb. Ważne, by nie opóźniać szukania pomocy. W łagodniejszych epizodach często wystarczające okazują się wsparcie psychologiczne i psychoterapia, która jest jedną z podstawowych i najskuteczniejszych metod leczenia. Pozwala ona zrozumieć swoje emocje, przepracować lęki i nauczyć się nowych strategii radzenia sobie ze stresem i przytłoczeniem. 

Szczególnie polecane są psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT), która pomaga zmienić negatywne wzorce myślenia, oraz psychoterapia systemowa, koncentrująca się na relacjach z rodziną/najbliższymi. Spotkania mogą odbywać się indywidualnie lub w formie grup wsparcia, które stwarzają przestrzeń do dzielenia się doświadczeniami z innymi matkami/ojcami.

Gdy psychoterapia okazuje się niewystarczająca, zwłaszcza w przypadku umiarkowanej lub ciężkiej depresji, psychiatra może zdecydować o włączeniu leczenia farmakologicznego. Polega ono na stosowaniu leków przeciwdepresyjnych, które pomagają przywrócić równowagę chemiczną w mózgu - zaburzonej i przyczyniającej się do depresji. W skrajnych sytuacjach, gdy istnieje bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia matki bądź dziecka, konieczna może okazać się hospitalizacja na oddziale psychiatrycznym. Połączenie psychoterapii i farmakoterapii często przynosi najlepsze rezultaty, zapewniając kompleksowe wsparcie zarówno na poziomie psychicznym, jak i biologicznym.

Wsparcie dla osób z depresją poporodową

W procesie zdrowienia wsparcie bliskich jest niezwykle ważne. Partner, rodzina i przyjaciele mogą pomóc poprzez:

    •
  • cierpliwość, zrozumienie i akceptację, czyli komunikację bez oceniania i dawania nieproszonych rad;

  • •
  • aktywne słuchanie i zapewnianie o swoim wsparciu;

  • •
  • praktyczną pomoc w codziennych obowiązkach (opieka nad dzieckiem, gotowanie, sprzątanie), aby odciążyć matkę;

  • •
  • zachęcanie do szukania profesjonalnej pomocy i wspieranie w procesie leczenia;

  • •
  • proste gesty troski i wspólne spędzanie czasu, które mogą znacząco poprawić samopoczucie.

Depresja poporodowa to poważna choroba, ale pamiętaj, że przy odpowiednim wsparciu i leczeniu jest w pełni uleczalna.

  • Iskra Nadziei - jak troszczyć się o siebie, gdy brakuje sił

    „Iskra nadziei” to czułe wsparcie dla osób w depresji i poczuciu bezsilności. W 10 rozdziałach znajdziesz małe kroki troski o siebie, proste ćwiczenia, refleksje i słowa otuchy, które pomagają odzyskać nadzieję i wewnętrzny spokój.

    36 zł
  • Siła Bliskości - o wspieraniu, gdy przychodzi depresja

    E-book „Siła bliskości – o wspieraniu, gdy przychodzi depresja” to przewodnik dla bliskich osób w kryzysie. Łączy wiedzę psychologiczną z praktycznymi wskazówkami, ucząc, jak wspierać z empatią i troską oraz budować więź pełną miłości i nadziei.

    36 zł
  • Emocje - workbook

    Workbook „Emocje” to przewodnik do lepszego rozumienia i zarządzania uczuciami. Zawiera teorię, sprawdzone narzędzia CBT oraz praktyczne ćwiczenia, które pomogą Ci świadomie pracować z emocjami i stosować zdobytą wiedzę w codziennym życiu.

  • Nie jesteś sam! Jak znaleźć pomoc krok po kroku?

    Praktyczny przewodnik powstał z myślą o każdym, kto zmaga się z trudnościami psychicznymi i nie wie, gdzie szukać wsparcia. Bez względu na to, czy doświadczasz lęku, depresji, wypalenia czy po prostu potrzebujesz z kimś porozmawiać – zasługujesz na pomoc.

  • Bajki terapeutyczne dla dorosłych - 10 ukojeń

    E-book to zbiór 10 terapeutycznych opowieści dla dorosłych, pełnych metafor i czułości. Historie pomagają odkrywać marzenia, przebaczenie i wolność, dając spokój, nadzieję i odwagę. Idealne dla tych, którzy chcą usłyszeć swoje serce.

    26 zł
  • Wahadła emocji - zrozumieć i przyjąć, odnaleźć równowagę

    „Wahadła emocji” to ebook o życiu z ChAD – pełen empatii, metafor i nadziei. Zawiera proste wyjaśnienia manii i depresji, wskazówki do codziennego wsparcia oraz inspirujące refleksje, które pomagają odnaleźć sens i światło w rytmie emocji.

    34 zł

Masz pytanie?

Zapytaj asystenta AI
Asystent AI - anonimowo, bez logowania
Asystent AI odpowie od razu: wyjaśni, co się dzieje, podsunie pierwsze kroki i podpowie, do jakiego specjalisty się zgłosić.

Najczęstsze pytania

Asystent AI nie zastępuje psychologa ani pomocy w nagłych wypadkach.

Specjaliści pracujący z osobami z depresją poporodową

Przedstawiamy wyselekcjonowaną grupę doświadczonych psychologów i psychoterapeutów, którzy specjalizują się w pracy z osobami cierpiącymi na depresję poporodową i stosują sprawdzone metody terapeutyczne w leczeniu tego zaburzenia. Nasi specjaliści posiadają wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu terapii osób w okresie okołoporodowym i rozumieją złożoność problemów, z jakimi mierzą się młodzi rodzice.

  • Zdjęcie Katarzyna Kordasińska
    21 opinii

    Katarzyna Kordasińska

    Psycholożka, Psychoterapeutka w trakcie szkolenia
    od 200 zł / sesja
    5 lat doświadczenia
    Obszary
    • Lęk uogólniony (GAD)
    • Obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
    Nurt
    • Poznawczo-behawioralny
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Katarzyna Borowska-Każuch

    Katarzyna Borowska-Każuch

    Psycholog, Psychoterapeuta w trakcie szkolenia
    od 230 zł / sesja
    15 lat doświadczenia
    Obszary
    • Lęk separacyjny
    • Wsparcie okołorozwodowe
    Nurt
    • Poznawczo-behawioralny
    • TSR (Terapia skoncentrowana na rozwiązaniach)
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Ewa Awdziejczyk

    Ewa Awdziejczyk

    Psychoterapeutka
    od 220 zł / sesja
    Obszary
    • Zaburzenia snu
    • Lęk uogólniony (GAD)
    Nurt
    • Ericksonowski
    • Systemowy
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Paula Całun-Nadulska
    6 opinii

    Paula Całun-Nadulska

    Psychoterapeutka certyfikowana
    od 200 zł / sesja
    9 lat doświadczenia
    Obszary
    • Lęk uogólniony (GAD)
    • Obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
    Nurt
    • Poznawczo-behawioralny
    • Terapia schematu
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Marzena Wójkowska

    Marzena Wójkowska

    Psychoterapeutka
    od 160 zł / sesja
    Obszary
    • Lęk uogólniony (GAD)
    • Obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
    Nurt
    • Terapia EMDR
    • Gestalt
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Aneta Słupska-Batkiewicz
    37 opinii

    Aneta Słupska-Batkiewicz

    Psychoterapeutka
    od 220 zł / sesja
    26 lat doświadczenia
    Obszary
    • Zaburzenia snu
    • Lęk uogólniony (GAD)
    Nurt
    • Psychoanalityczny
    • Psychodynamiczny
    Zobacz profil i terminy

Nie wiesz, jak wybrać psychologa?

Skorzystaj z naszego formularza, który zaproponuje Ci specjalistów na miarę Twoich potrzeb i możliwości.
NowośćTylko w aplikacji mobilnejNie chcesz od razu umawiać wizyty?Najpierw napisz do specjalisty na czacie w aplikacji TwójPsycholog. Odpowie do 24 godzin. Bez kamery i bez terminu, pakiety od 49 zł.Sprawdź, jak to działa

Dowiedz się więcej(17)

Zrozumienie to pierwszy krok do poprawy. Przeczytaj powiązane artykuły, które przygotowaliśmy razem z naszymi specjalistami.

Warto przeczytać

Najtrudniejsze to zacząć szukać. Gratulujemy! Sprawdź naszego Bloga, a także Forum Psychologiczne! Znajdziesz tam merytoryczne artykuły, odpowiedzi Specjalistów_ek, praktyczne przykłady i wskazówki oraz wiele inspiracji.

Depresja poporodowa czy nasilenie wcześniejszej depresji, pomimo leków?

Witam, leczę się na depresje z stanami lękowymi od 2 i pół roku . Między czasie urodziłam dziecko . Jestem na leku rexetin . W czasie ciąży zeszłam z leków z pomocą psychiatry. Pod koniec ciąży leki i depresja powróciły i musiałam wrócić do leków . Po porodzie przez 1.5 miesiąca było ok, a później strach, lęk i depresja wróciły, brak apetytu, napięte mięśnie, natrętne myśli, ścisk w żołądku. W nocy zasypiam dobrze, w dzień nie mogę się zrelaksować i zasnąć. Najgorzej wstać rano z łóżka i zająć się dzieckiem . Psychiatra dodał oprócz całej tabletki na noc rexetinu brać rano dutilox 30 . Biorę już drugi tydzień, na początku masakra objawy się nasiliły. Teraz jakby troszeczkę lepiej. Dodam, że jak się rozruszam, zmuszę wstać z łóżka, to z biegiem dnia jest lepiej i wieczorem już prawie ok, a nad ranem z powrotem to samo. Czy to depresja poporodowa czy nasilenie lęków i depresji, mimo brania lekow ??

2 odpowiedzi
Problem z partnerką z depresją poporodową i przemocą w związku - jak sobie poradzić?

Dzień dobry. Piszę tutaj, ponieważ mam bardzo duży problem z kobietą, która ma problemy psychiczne. Jej problem polega na tym, że ma problemy z adaptacją otoczenia, depresję poporodową+ odebranie jej córki przez Mops. 

Jej były partner bił ją przez 6 lat prawie i w dodatku wynosił z domu rzeczy, które później sprzedawał.. Kobietą powinna brać tabletki, które jej przepisał psychiatra (ZOLTRAL), o ile dobrze pamiętam tak nazywają się te tabletki.. 

Jesteśmy razem w związku już z 3 miesiące i miałem nadzieję, że udźwignę ten ciężar, ale niestety nie dam rady, próbuje wszystkiego, ale z jej strony jest jakaś ściana. 

Po kłótniach każe mi się wyprowadzać, wyrzuca mnie albo ja sam wychodzę, bo nie daje sobie rady. 

Tylko niestety albo biega za mną po mieście, albo nachodzi moich znajomych i moją rodzinę w poszukiwaniu mnie. 

Wczoraj kolejna niefajna sytuacja. Po północy przyszła na plac do moich rodziców i stała pod drzwiami i podsłuchiwała przez drzwi czy mnie tam nie. Mam dość chciałbym się uwolnić od niej.. proszę pomóżcie mi

0
2 odpowiedzi
Żona leczyła się na depresję poporodową, ale teraz nie dogadujemy się. Żona mówi, że mogę odejść, ona sobie poradzi, a to nie o to chodzi.

Żona chodziła do psychologa chorując na depresję po porodową. Rok czasu trwała terapia. Po czym dowiedziałem się, że terapeutka jest po rozwodzie oraz skrajną feministką. Jakby nie mam nic przeciwko, ale po każdej wizycie Żona wracała do domu bardziej nabuzowana i zła na mnie o wszystko. Prośby, żebyśmy poszli wspólnie na terapię (było ich może 20) zawsze zostawały zbywane. Jakby moje zdanie nie miało znaczenia. Albo rzucała odpowiedzią, ok to znajdź super terapeutę i pójdziemy, tak rzucone dla dania jej spokoju. Najlepiej żebym sam znalazł psychologa i się zapisał osobno. Jednak to MY razem się nie dogadujemy, więc uważam, że wspólnie powinniśmy mieć terapię. Mija 3 rok i w sumie poza skupieniem na dziecku nie istniejemy jako partnerzy do rozmów, czy innych sytuacji. Próby dogadania się wychodzą z 90% ode mnie. Żona daje sygnały, że jest przemęczona, próbuję jej pomóc i proszę o podział obowiązków, który będzie dla nas najlepszy. Okazuje się, że tylko jej podział jest najlepszy, a ja nie mam możliwości negocjacji. I tak powstają niesnaski. Generalnie to ciezki temat. Na randce byliśmy może 3 miesiące temu. Wsparcie od rodziców nie mamy żadnego. Dziadkowie nie chcą budować relacji z wnukiem. Zastanawiam się czy to nie jest spowodowane poprzednimi latami naszego związku, gdzie moja żona jednak nie była zbyt dobrze odbierana za swoje nie do końca zrównoważone zachowanie z traum z dzieciństwa. Niby wszystko mamy omówione, ale jakoś nie potrafimy się dogadać. Każdy ma do siebie jakieś "ale" i nie potrafimy odpuścić. Ja jestem mega otwarty na propozycje i zmianyna lepsze. Jak ktoś ode mnie wymaga czegoś, staram się wykonać daną prośbę, jak tylko potrafię najlepiej. Moja żona zaś ,gdy ją rzadko poproszę o cokolwiek,to ma zerowy współczynnik chciejstwa. Demotywuje mnie to bardzo. Nawet ją o coś błagałem to stanowczo odmawia i koniec kropka. Odnoszę wrażenie,, że albo nadal ma depresję albo jest leniwa lub robi mi pod górkę. Nie mam na myśli seksu. Bo o tym raczej nie ma mowy częściej niż raz na miesiąc lub dwa miesiące. Ja mam libido na 2-4 razy w tygodniu. Gdzie kiedyś to było normalne dla nas. A po ślubie i potem po dziecku to umarło. Wybiera sobie najprzyjemniejsze prace w domu i za nic ma rozmowę o podziale obowiązków czy może coś mi nie pasuje. Gdy się odezwę źle to słyszę, że mogę się wyprowadzić, bo nikt na siłę mnie tu nie trzyma. To dobija bardzo, gdy człowiek coś stworzył a druga osoba ma to gdzieś i tak też mnie traktuje. Czuje sie bez wyjścia z tej sytuacji. Jakby ona kontroluje wszystko, bo teraz mamy dziecko to jak odejdę to zostanę alimenciarzem i ona sobie poradzi. Takie mam wrażenie. Tylko, że dziecka nigdy nie zostawię 😟 Generalnie problemów co nie miara. Chętnie ,gdzieś bym porozmawiał z osobą kompetentną. Jednak nie stać mnie na terapię.

1
3 odpowiedzi
Depresja poporodowa czy nasilenie wcześniejszej depresji, pomimo leków?

Witam, leczę się na depresje z stanami lękowymi od 2 i pół roku . Między czasie urodziłam dziecko . Jestem na leku rexetin . W czasie ciąży zeszłam z leków z pomocą psychiatry. Pod koniec ciąży leki i depresja powróciły i musiałam wrócić do leków . Po porodzie przez 1.5 miesiąca było ok, a później strach, lęk i depresja wróciły, brak apetytu, napięte mięśnie, natrętne myśli, ścisk w żołądku. W nocy zasypiam dobrze, w dzień nie mogę się zrelaksować i zasnąć. Najgorzej wstać rano z łóżka i zająć się dzieckiem . Psychiatra dodał oprócz całej tabletki na noc rexetinu brać rano dutilox 30 . Biorę już drugi tydzień, na początku masakra objawy się nasiliły. Teraz jakby troszeczkę lepiej. Dodam, że jak się rozruszam, zmuszę wstać z łóżka, to z biegiem dnia jest lepiej i wieczorem już prawie ok, a nad ranem z powrotem to samo. Czy to depresja poporodowa czy nasilenie lęków i depresji, mimo brania lekow ??

2 odpowiedzi
Po narodzinach dziecka jest mi bardzo ciężko funkcjonować, płaczę, nie mam siły, chciałabym spać, okaleczałam się. Boję się.

Dzień dobry, od dłuższego czasu (jestem rok po porodzie, bardzo ciężki poród, do dziś samo wspomnienie wywołuje ból psychiczny) nie radzę sobie z emocjami, dziecko często się budzi w nocy a ja wtedy ze zmęczenia płaczę, potrafię uderzyć swoją głową o szafę, uderzać rękami w poduszkę, mam ochotę krzyczeć. Mam dni, że nie mam ochoty nawet wyjść z łóżka, chce mi się tylko płakać, myślę często czy beze mnie nie byłoby wszystkim łatwiej, okaleczałam się również... Czy to depresja? Czy to początki choroby, boje się poprosić o pomoc?

1 odpowiedź

Bibliografia

Źródła:

Logo twójpsycholog
BadgeCheckIconZweryfikowano treść

TwójPsycholog

Powyższe informacje nie zastępują kontaktu ze specjalistą

Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.