📲 Pobierz aplikację i zadbaj o siebie na własnych zasadach

Prokrastynacja to powszechne i podstępne zjawisko polegające na odkładaniu zadań na później, które znacząco utrudnia osiąganie celów i realizację marzeń. Choć często mylona z lenistwem, jest to znacznie bardziej złożony problem, mogącym mieć poważne konsekwencje zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym. Prokrastynacja nie tylko utrudnia, ale często wręcz uniemożliwia dokładne i precyzyjne wykonanie zadań. Problem ten prowadzi do szeregu negatywnych skutków, takich jak stres, obniżenie jakości pracy, negatywny wpływ na osiąganie celów oraz poczucie winy i frustracji. Pokonanie prokrastynacji wymaga dużego samozaparcia i czasu, jednak jest kluczowe dla poprawy jakości życia i zwiększenia produktywności. Walka z tym zjawiskiem jest istotna dla osiągnięcia lepszych wyników w różnych sferach życia.
Prokrastynacja to złożone zjawisko, którego przyczyny są różnorodne i często ze sobą powiązane. Główne czynniki prowadzące do odkładania zadań na później to:
Jedną z przyczyn prokrastynacji może być lęk przed poczuciem zmęczenia lub wykończenia, które może pojawić się po wykonaniu zadania. Szczególnie u osób świadomych swojej szybszej męczliwości i przebodźcowania bądź chorujących przewlekle (np. na ME\CFS czy fibromialgię i inne), lęk ten może dotyczyć nawet niewielkich zadań.
Prokrastynacja pojawia się także w przypadku zadań sprawiających przyjemność czy będących częścią hobby, co jeszcze bardziej pokazuje, jak trudnym i złożonym jest zjawiskiem.
Udanie się do specjalisty w celu wyeliminowania problemu prokrastynacji może przynieść następujące korzyści:
Identyfikacja przyczyn: Specjalista pomoże zrozumieć głębsze powody prokrastynacji, co jest kluczowe dla skutecznego rozwiązania problemu;
Opracowanie strategii: Psycholog\psychoterapeuta pomoże wypracować indywidualne strategie radzenia sobie z prokrastynacją, dostosowane do konkretnych potrzeb i sytuacji życiowej;
Poprawa samooceny: Praca ze specjalistą może pomóc w budowaniu pewności siebie i wiary we własne możliwości;
Zwiększenie produktywności: Skuteczna terapia prowadzi do lepszego zarządzania czasem i zadaniami, co przekłada się na wyższą efektywność w życiu osobistym i zawodowym.
Zmniejszenie ryzyka wypalenia w zakresie pełnionych obowiązków (zawodowych, rodzicielskich czy związanych z dotychczasowym hobby).

Przedstawiamy wyselekcjonowaną grupę doświadczonych psychologów, którzy specjalizują się w pomocy osobom zmagającym się z prokrastynacją. Stosują oni sprawdzone metody i techniki, pomagające skutecznie przezwyciężyć nawyk odkładania zadań na później i zwiększyć produktywność.
Zebraliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące prokrastynacji, które pomogą lepiej zrozumieć naturę tego zjawiska oraz sposoby radzenia sobie z nim. Odpowiedzi opracowaliśmy we współpracy z doświadczonymi psychologami i ekspertami.
Prokrastynacja i depresja, choć często współwystępują, nie są tym samym zjawiskiem. Prokrastynacja to nawykowe odkładanie zadań na później, podczas gdy depresja jest zaburzeniem psychicznym charakteryzującym się m.in. obniżonym nastrojem, utratą możliwości odczuwania przyjemności i poczuciem zmęczenia. Prokrastynacja może być ważnym punktem wyjścia w poszukiwaniu przyczyn swojego stanu psychicznego i dyskomfortu - zdarza się, że to od niej rozpoczyna się diagnostyka w kierunku zaburzeń depresyjnych.
Badania wykazują jednak, że istnieje silny związek między prokrastynacją a depresją. Osoby cierpiące na depresję mogą doświadczać trudności z rozpoczynaniem i kończeniem zadań, ze względu na poczucie beznadziei, poczucie braku sensu i energii. Z drugiej strony, chroniczna prokrastynacja może prowadzić do zwiększonego stresu, poczucia winy i obniżonej samooceny, co może przyczyniać się do rozwoju lub nasilenia objawów depresji.
Prokrastynacja jest często obserwowana u osób z ADHD, ale nie jest to objaw specyficzny wyłącznie dla tego zaburzenia. W przypadku ADHD, prokrastynacja może wynikać z trudności z funkcjami wykonawczymi mózgu, takimi jak planowanie, organizacja i kontrola impulsów. Osoby z ADHD mogą odkładać zadania na później ze względu na problemy z koncentracją, trudności w rozpoczynaniu działań lub potrzebę silniejszych bodźców emocjonalnych.
Warto zauważyć, że prokrastynacja u osób z ADHD może być bardziej nasilona i trudniejsza do przezwyciężenia niż u osób bez tego zaburzenia. Badania sugerują, że im silniejsze są objawy ADHD, tym większe ryzyko prokrastynacji. Jednakże, nie każda osoba z ADHD będzie prokrastynować, a prokrastynacja może występować również u osób bez ADHD z innych powodów, takich jak lęk przed porażką czy perfekcjonizm.
Radzenie sobie z prokrastynacją wymaga kompleksowego podejścia, łączącego różne metody i techniki. Jedną z najskuteczniejszych metod jest psychoterapia, szczególnie terapia poznawczo-behawioralna (CBT). Podczas terapii pacjent uczy się identyfikować i zmieniać negatywne wzorce myślenia, które prowadzą do prokrastynacji, oraz rozwija umiejętności zarządzania czasem i wyznaczania realistycznych celów.
Oprócz psychoterapii, skuteczne mogą być techniki zarządzania czasem, takie jak dzielenie dużych zadań na mniejsze, łatwiejsze do wykonania części, oraz stosowanie metod zwiększających motywację i koncentrację. W niektórych przypadkach, zwłaszcza gdy prokrastynacja jest związana z innymi zaburzeniami, takimi jak ADHD czy depresja, może być zalecane leczenie farmakologiczne, którego efekty zauważalne są także w zakresie niwelowania zjawiska prokrastynacji.
Zatroszczenie się o swoje zdrowie psychiczne w postaci regularnego wysypiania się, zbilansowanego odżywiania oraz dbania o wypoczynek i relacje z bliskimi osobami, to punkt wyjścia do skutecznego radzenia sobie z nadmiernym odczuwaniem stresu, piętrzeniem się zadań oraz prokrastynacją.
Prokrastynacja może prowadzić do szeregu problemów emocjonalnych i zaburzeń nastroju, takich jak zwiększony poziom stresu, niepokój, trudności ze snem, rozwój depresji lub dystymii oraz obniżona samoocena. Związek między prokrastynacją a zdrowiem psychicznym jest dwukierunkowy - prokrastynacja może pogorszyć stan psychiczny, a istniejące problemy psychiczne mogą nasilać tendencje do prokrastynacji, tworząc trudne do przerwania błędne koło.
Jeśli często odkładasz ważne zadania na później, tylko po to, by w ostatniej chwili pospiesznie je wykonywać, prawdopodobnie zmagasz się z prokrastynacją. Aby skutecznie poradzić sobie z tą trudnością i przestać doświadczać jej przykrych konsekwencji, warto poznać praktyczne metody, techniki zarządzania czasem oraz sposoby na zwiększenie motywacji.
Deficyt wcześniej wymienionych zasobów może wynikać z bardziej złożonych trudności, dlatego warto rozważyć konsultację psychologiczną, która może wspomóc Cię w dostrzeżeniu realnych przyczyn tego, co sabotuje Twoją sprawczość i produktywność.

Zrozumienie to pierwszy krok do poprawy. Przeczytaj inne, powiązane, merytoryczne artykuły które przygotowaliśmy dla Was wspólnie z naszymi Specjalistami_tkami.
Najtrudniejsze to zacząć szukać. Gratulujemy! Sprawdź naszego Bloga, a także Forum Psychologiczne! Znajdziesz tam merytoryczne artykuły, odpowiedzi Specjalistów_ek, praktyczne przykłady i wskazówki oraz wiele inspiracji.





Mam trudności z regularnym snem. A dokładniej z kładzeniem się spać o "normalnej" godzinie, bo nie chcę, żeby dzień się kończył i tylko to przeciągam. Jestem osobą młodą, ale bez dzieci. Pracuję standardowo 7-15. Wracam z pracy i idę z psami na spacer. Po południu nie mam na nic siły ani chęci. Czasami zdarzy mi się popołudniowa drzemka, ale staram się ich unikać, żeby nie zaburzać snu. Natomiast jak nie śpię to i tak nie robię nic konkretnego - zazwyczaj jest to scrollowanie social mediów, bo na nic innego nie mam siły. Książka wymaga skupienia, a siłowni czy innych takich zajęć nie lubię i nie mam sił. Jedynie spacery. Minie kilka godzin aż trochę "odsapnę" i wtedy mam większe chęci i siły. Ogólnie zaczynam prowadzić jakieś życie dopiero po 19. Często zanim skończę (np sprzątać albo coś obejrzeć lub poczytać) to jest godzina 21/22. Wtedy sobie jeszcze muszę odsapnąć. Potem spacer z psami. Zanim zrobie sobie jedzenie do pracy oraz się wykąpię to zazwyczaj jest 23/24. Mimo że wiem, że jest późno i prawdopodobnie się nie wyśpię do pracy to jeszcze scrolluję social media. I ogólnie jest mi szkoda tego czasu tuż po pracy, który nie jest wykorzystany - tak naprawdę ani na odpoczynek, ani na hobby, ani na nic produktywnego w domu. A wieczorem maksymalnie opóźniam to kiedy się położę, bo nie chcę, żeby ten dzień się kończył. I nie chcę znów zaczynać nowego i odhaczać wszystkich obowiązków. Nie wiem jak zapanować nad planem dnia.
zaczynam zauważać, że mam do czynienia z niepokojącymi objawami, które chyba mogą być oznaką wypalenia zawodowego, zwłaszcza przy pracy zdalnej. trudniej mi się zmotywować do wykonywania codziennych zadań, a prokrastynacja zaczyna być coraz większym problemem. obowiązki, które kiedyś sprawiały mi radość i satysfakcję, teraz wydają mi się jedynie kolejnym punktem, który muszę odhaczyć. mam wrażenie, że może to być związane z brakiem wyraźnej granicy między życiem prywatnym a zawodowym, co jest typowe dla pracy z domu. czy takie objawy to sygnały wypalenia zawodowego? również zaczynam tracić poczucie produktywności, co wpływa na moją samoocenę i rozwój zawodowy. jakie są pierwsze symptomy, na które powinnam zwrócić uwagę? czy są jakieś skuteczne sposoby, które pomogłyby mi przeciwdziałać pogłębianiu się tych problemów i przywrócić równowagę między życiem zawodowym a prywatnym? jeśli ktoś ma jakieś wskazówki, które pomogą mi lepiej radzić sobie ze stresem i uniknąć totalnego wypalenia zawodowego, będę bardzo wdzięczna.
Zawsze myślałem, że jestem po prostu leniwy. Odkładanie wszystkiego na później towarzyszy mi, odkąd pamiętam – w szkole, na studiach, teraz w pracy. Zamiast zabrać się za raport, nagle czuję, że muszę posprzątać kuchnię, a potem jeszcze „szybko” sprawdzam coś w internecie. Ale ostatnio zacząłem się zastanawiać – dlaczego odkładam nawet rzeczy, które są dla mnie ważne? Gdy deadline jest daleko, czuję ulgę: "Mam jeszcze czas, nie muszę się stresować." Kiedy zbliża się termin, pojawia się lęk, że nie dam rady, że wyniknie coś trudnego. I wtedy prokrastynuję jeszcze bardziej. To nie wygląda jak zwykłe lenistwo. Bardziej jak unikanie stresu, strachu przed porażką. Tylko że to błędne koło – im dłużej odkładam, tym większy stres, a im większy stres, tym bardziej unikam. Czy prokrastynacja może być objawem lęku, niskiej samooceny? Jak to rozpoznać i przerwać?
To zawsze wygląda tak samo. Mam dwa tygodnie na projekt. Myślę: "Spokojnie, jeszcze dużo czasu." Mija tydzień – nic. Cztery dni przed terminem zaczynam się stresować, ale nadal robię wszystko, tylko nie to, co powinienem. Przeglądam maile, sprzątam biurko, oglądam filmiki, które nawet mnie nie interesują. Dopiero noc przed deadlinem siadam i pracuję w panice. Serce wali, ręce się trzęsą, a w głowie tylko jedna myśl: "Dlaczego znowu to sobie zrobiłem?" I co najgorsze – najczęściej udaje mi się skończyć na czas. To mnie tylko utwierdza w przekonaniu, że mogę czekać do ostatniej chwili. Ale kosztem jest moje zdrowie, sen, a po wszystkim czuję się wyczerpany, zamiast zadowolony. Jak zmusić się do działania, kiedy presja jeszcze nie jest przytłaczająca?
Od dłuższego czasu borykam się z poniższymi objawami... Muszę podjąć jakieś kroki, tylko mam problem, w którą stronę zacząć diagnozę... Nie pamiętam nic i zapominam na bieżąco. Uświadamiając sobie amnezję, okazało się, że nie pamiętałam nigdy. Żyję w odrealnionych świecie. Myśli: - nie wiem nic, przerastają mnie najprostsze działania matematyczne, nie posiadam wiedzy szkolnej (wg mnie nie miałam jej nigdy) szkołę skończyłam, ale moja edukacja zakończyła się na maturze. - nie zapamiętuję nic, nie mogę nauczyć się nic nowego. Nie zdane studia, prawo jazdy, wiedza, która potrzebna jest mi do pracy (współpracownicy zauważają spadek mojej wiedzy, koncentracji- gorszą pracę) - czuję się coraz głupsza - moja wiedza nigdy nie była na odpowiednim poziomie (wydaje mi się, że znam powód tego stanu) - zawsze byłam osobą bojaźliwą, wstydliwą, zawsze miałam problemy z występami publicznymi, koncentracją, nauką - koncentracja na poziomie 2 (w skali 1-10) – byle co mnie rozprasza - odkładam prace na później (licząc, że zniknie), po czym „wraca” i moje nerwy wrastają przez to, że mam mniej czasu na jej wykonanie - w głowie kłębią mi się różne myśli niepozwalające mi normalnie funkcjonować. Myśli są różne- w momencie, gdy przychodzi myśl, że nic nie pamiętam, oblewa mnie zimny pot i przypominam sobie rzeczy, które nie mają związku z obecną sytuacją (wakacje, wyjazd sprzed 2 lat, jakaś sytuacja z dzieciństwa- baaardzo różne rzeczy). Wydaje mi się, że od dłuższego czasu borykam się z fobią społeczną - unikam kontaktu osobistego, wolę załatwić przez telefon/maila, wszystkie wystąpienia publiczne (szkoła/matura ustna/praca- czerwienię się, nie mogę z siebie wydusić słowa, stres na maxa- blokada organizmu) Być może na mój stan ma wpływ wychowanie przez matkę z nerwicą (niezdiagnozowaną i nieleczoną). „Nerwowe” myśli sprawiają, że mam problem z wymową (zdarza się zapominać słów, seplenić) , mam problem z pisaniem na klawiaturze (mylę przyciski). Mało się odzywam (ubogie słownictwo, przez brak pamięci nie jestem w stanie porozmawiać o książkach, filmach, wspomnieniach, wydarzeniach…). Oprócz tego: - Często wieczorem napady lęku (drętwienie rąk, ból głowy, kręcenie w głowie, podwyższony puls…) - obojętność - ogólnie gorsze samopoczucie - częste bóle głowy - rozdrażnienie - nie mogę zorganizować sobie pracy - problem z czytaniem instrukcji - brak nadpobudliwości ruchowej - nie mogę się skupić na jednej rzeczy(odkładam jedno, robię drugie co skutkuje „zawalaniem tematów i problemami) - zapominam wszystko od razu po wykonaniu - w czasach szkolnych problem z nauką języków, nauki wiersza na pamięć, nauki do egzaminów, sprawdzianów. Praktycznie moja edukacja się „ jakoś ślizgała” poza jedną poprawką zakończyłam i jakimś cudem zdałam maturę. Studiów niestety mimo 3 prób nie udało się. Wiedza dotycząca zdania prawa jazdy- również zakończona niepowodzeniem… Dotarło do mnie dopiero niedawno, że to nie moja wina – moim zdaniem to brak wsparcia i diagnozy w dzieciństwie co „zaowocowało” moim stanem w dorosłości. - mam wrażenie, że mój stan z dnia na dzień się pogorsza

Wychodząc naprzeciw potrzebom osób borykających się z prokrastynacją, specjaliści oferują darmowe konsultacje. Rozumiemy, że kwestie finansowe mogą stanowić istotną barierę w podjęciu decyzji o rozpoczęciu terapii, dlatego chcemy ułatwić ten pierwszy, często najtrudniejszy krok. Obawy przed pierwszym spotkaniem są naturalne, to w końcu nowa sytuacja wymagająca otwarcia się przed nieznaną Ci dotychczas osobą. Jednak warto zaufać specjaliście i zrobić dla siebie ten cenny krok ku większemu komfortowi życia!
Kiedy warto?
Gdy zauważasz u siebie ciągłe odkładanie ważnych zadań na później, mimo świadomości negatywnych konsekwencji;
Kiedy Twoja produktywność znacząco spada, a Ty czujesz, że nie potrafisz tego zmienić;
Jeśli doświadczasz silnego stresu i poczucia winy związanego z niewykonywaniem zadań na czas;
Gdy masz trudności z rozpoczynaniem projektów lub kończeniem ich w terminie.
Kiedy Twoje otoczenie - nauczyciele, przełożeni, bliscy - zwracają uwagę na Twoją trudność w realizacji zadań i dotrzymywaniu umówionych terminów.
Potrzebujesz bezpłatnej pomocy?
Sprawdź dostępnych specjalistów i umów się na bezpłatną pierwszą konsultację już dziś – zrób ten ważny krok w kierunku zwiększenia swojej produktywności i poprawy jakości życia.
Steel, P. (2007). The nature of procrastination: A meta-analytic and theoretical review of quintessential self-regulatory failure. Psychological Bulletin, 133(1), 65-94.
Choi, J. N., & Moran, S. V. (2009). Why not procrastinate? Development and validation of a new active procrastination scale. The Journal of Social Psychology, 149(2), 195-211.
Tuckman, B. W. (2005). Relations of academic procrastination, rationalizations, and performance in a web course with deadlines. Psychological Reports, 96(3), 1015-1021.
Sirois, F. M. (2014). Procrastination and stress: Exploring the role of self-compassion. Self and Identity, 13(2), 128-145.
Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.
