📲 Pobierz aplikację i zadbaj o siebie na własnych zasadach
Media społecznościowe zmieniły sposób, w jaki młodzi ludzie budują poczucie własnej wartości. Sprawdź, jak działa mechanizm porównań społecznych w sieci i jakie strategie realnie pomagają go rozbroić.
Okres dojrzewania to czas, w którym młody człowiek nieustannie sprawdza, kim jest i gdzie pasuje w grupie rówieśniczej. Porównywanie się z innymi to naturalne narzędzie, które w tym pomaga, i towarzyszy dorastaniu niezależnie od internetu. Różnica jest taka, że social media zmieniają skalę tego zjawiska.
Nastolatek jest rozwojowo skłonny do porównywania się z rówieśnikami, a media społecznościowe dostarczają mu do tego nieograniczonej ilości materiału. Dawniej punktem odniesienia byli koledzy z klasy i sąsiedzi, dziś to setki starannie wyselekcjonowanych zdjęć i filmów z całego świata, pokazujących wyłącznie najlepsze momenty czyjegoś życia.
U nastolatka emocje rozwijają się szybciej niż zdolność do panowania nad nimi, a jego poczucie własnej wartości jest z natury mniej stabilne i bardziej podatne na wahania związane z akceptacją społeczną niż u osoby dorosłej. Dlatego jeden brak polubień pod zdjęciem potrafi zepsuć mu cały dzień, podczas gdy dorosły przejdzie nad tym do porządku dziennego.
Nie każde porównanie działa tak samo destrukcyjnie. Nastolatek najczęściej porównuje się do osób w podobnej sytuacji życiowej, nie do tych, którym wiedzie się wyraźnie lepiej lub gorzej, i takie porównania zwykle nie wiążą się z pogorszeniem samopoczucia. Sytuacja zmienia się, gdy w grę wchodzi ktoś, kto wydaje się mieć wszystko poukładane lepiej. Nastolatek, który już czuje się gorzej, częściej wybiera właśnie taki rodzaj porównań, a każde z nich obniża jego poczucie własnej wartości w danym momencie jeszcze bardziej. Powstaje mechanizm, który sam siebie napędza: gorszy nastrój prowadzi do porównań w górę, a te pogarszają nastrój jeszcze bardziej.
Ma też znaczenie, jak bardzo dana treść wydaje się prawdziwa. Kiedy nastolatek odbiera czyjąś publikację jako szczerą, a nie wyreżyserowaną pod publikę, niekorzystne porównanie boli go dużo mniej. To dobra wiadomość dla rodziców: rozmowa o tym, że większość treści w sieci jest wyselekcjonowana i podrasowana, realnie osłabia siłę rażenia takich porównań.
Osobną grupę stanowią nastolatki, które mają mniej wsparcia w realnym życiu, poza ekranem. Kiedy brakuje wsparcia bliskich osób, a jednocześnie silna jest skłonność do porównywania się online, to właśnie ta kombinacja najczęściej prowadzi do najbardziej szkodliwego wzorca korzystania z mediów społecznościowych. Dla nastolatka, który czuje się samotny albo niezrozumiany poza siecią, porównania online bolą mocniej i trudniej się przed nimi obronić.
„Odblokuj się twórczo!” to praktyczny workbook dla osób tworzących – zawodowo lub hobbystycznie – które zmagają się z blokadą. Zawiera psychologiczną wiedzę, ćwiczenia i wsparcie w odzyskiwaniu lekkości oraz radości z procesu twórczego.
E-book pełen czułości i wsparcia psychologicznego. W 15 rozdziałach prowadzi przez uzdrawianie samooceny, rozpoznanie krytyka, stawianie granic, relację z ciałem i codzienną łagodność. Pomaga poczuć, że już jesteś wystarczająca.
To 90 afirmacji – czułych szeptów przypominających o Twojej wartości i sile. Pomaga zatrzymać się, odnaleźć spokój i rozświetlić codzienność. Idealny na poranek, wieczór i chwile potrzeby łagodności.
Poradnik zawiera 7 prostych ćwiczeń do pracy nad poczuciem własnej wartości oraz afirmacje wspierające na każdy dzień. Pomaga w budowaniu pozytywnego dialogu wewnętrznego, wzmacnianiu samooceny i radzeniu sobie z krytycznym podejściem do siebie.
E-book dla młodzieży z praktycznymi ćwiczeniami i technikami wspierającymi w radzeniu sobie z lękiem, stresem i niepewnością. Pomaga lepiej zrozumieć emocje i odzyskać poczucie równowagi w codziennych wyzwaniach.
Odkryj, jak wdzięczność wpływa na mózg, emocje i relacje. Praktyczny ebook z 4 prostymi ćwiczeniami, które pomogą Ci wzmocnić dobrostan, odporność psychiczną i uważność – stworzony z Instytutem Wspierania Rozwoju.
E-book to zbiór 10 terapeutycznych opowieści dla dorosłych, pełnych metafor i czułości. Historie pomagają odkrywać marzenia, przebaczenie i wolność, dając spokój, nadzieję i odwagę. Idealne dla tych, którzy chcą usłyszeć swoje serce.
„Dziennik emocji i granic” to 30-dniowy przewodnik po świecie emocji i samoświadomości. Zawiera karty pracy, ćwiczenia i pytania do refleksji oparte na CBT, DBT i terapii schematów. Pomaga rozumieć emocje, stawiać granice i odzyskiwać wewnętrzny spokój.
Workbook „od chaosu do strategii”, który prowadzi przez autoanalizę, wartości i satysfakcję z pracy, a wnioski zamienia w plan działania. Zawiera m.in. „Detektywa Kariery”, cele SMART i plan 60/30 dni. Dla osób planujących świadome zmiany zawodowe.
Pierwszym krokiem jest ograniczenie czasu spędzanego na biernym przeglądaniu cudzych profili. To właśnie ograniczenie czasu w aplikacjach społecznościowych i pamiętanie, że to, co widzisz, nie jest pełnym obrazem czyjegoś życia, chroni najskuteczniej przed negatywnym porównywaniem się. Nie trzeba od razu usuwać wszystkich aplikacji, wystarczy ustawić sobie realny limit dzienny i trzymać się go.
Jednocześnie to sposób, w jaki korzystasz z sieci, ma większe znaczenie niż sama ilość czasu w niej spędzana. Osoby, które tylko scrollują i biernie konsumują treści innych, doświadczają spadku poczucia własnej wartości, podczas gdy te, które aktywnie publikują własne treści i rozmawiają ze znajomymi, takiego spadku nie odczuwają. Zamiast więc godzinami oglądać cudze relacje, warto samemu coś opublikować albo napisać do kogoś wiadomość.
Kolejny krok to uporządkowanie tego, kogo obserwujesz. Odznaczenie kont, po których czujesz się gorzej, i zastąpienie ich twórcami, którzy dają ci coś dobrego, a nie tylko powód do porównań, realnie chroni samopoczucie. Nie musisz mieć powodu, żeby przestać kogoś obserwować, wystarczy że dana treść ci szkodzi.
Pomocne bywa też odwrócenie kierunku, w którym patrzysz na czyjeś sukcesy. Zamiast automatycznie porównywać się z osobą, która pokazuje coś dobrego, można spróbować świadomie cieszyć się jej szczęściem, co zwiększa poczucie bliskości z innymi i działa jako zdrowa alternatywa dla porównywania się. Brzmi to prosto, ale wymaga treningu, bo mózg domyślnie woli porównywać, a nie kibicować.
Krótkie codzienne ćwiczenie wdzięczności też robi różnicę. Zapisywanie trzech rzeczy, za które jesteś wdzięczny, zanim pójdziesz spać, pomaga skierować uwagę na to, co masz, zamiast na to, czego brakuje ci w porównaniu z innymi. Warto też prowadzić prostą notatkę, w jakich momentach porównywanie boli najbardziej, bo rozpoznanie własnych wyzwalaczy ułatwia ich unikanie.
Całkowity zakaz korzystania z mediów społecznościowych rzadko się sprawdza na dłuższą metę. Programy, które uczą konkretnych umiejętności radzenia sobie z treściami w sieci, dają lepsze długoterminowe rezultaty niż całkowite zakazy albo samo ostrzeganie przed zagrożeniami. Skuteczniejsze jest więc wyposażenie nastolatka w konkretne narzędzia niż odbieranie mu telefonu.
Test uzależnienia od internetu Kimberly Young to narzędzie służące do wstępnej oceny ryzyka uzależnienia od internetu. Składa się z 8 pytań, na które odpowiada się "tak" lub "nie". Wynik testu pomoże określić, czy warto zwrócić się do Specjalisty.
Porównywanie się z rówieśnikami w internecie samo w sobie nie jest sygnałem alarmowym, bo w pewnym stopniu towarzyszy każdemu okresowi dojrzewania. Niepokój powinien się pojawić dopiero wtedy, gdy widzisz u nastolatka konkretny, powtarzający się wzorzec zachowań, a nie pojedynczy gorszy dzień po scrollowaniu.
Pierwszym sygnałem jest utrata kontroli nad korzystaniem z telefonu. Warto zgłosić się do specjalisty, jeśli nastolatek korzysta z mediów społecznościowych mimo tego, że sam chciałby przestać, albo jeśli robi to w takim stopniu, że cierpi na tym szkoła, sen, inne aktywności lub relacje z bliskimi. Sygnałem jest też sytuacja, w której nastolatek kłamie, żeby móc dalej korzystać z telefonu, albo spędza w sieci więcej czasu, niż sam pierwotnie planował.
Kolejna grupa sygnałów dotyczy tego, co dzieje się, gdy telefonu zabraknie. Silne rozdrażnienie albo wręcz wybuch złości w momencie, gdy trzeba się wylogować, to jeden z wyraźniejszych sygnałów ostrzegawczych. Jeśli nastolatek reaguje na odłożenie telefonu nieproporcjonalnie silnie, bardziej jak na coś, bez czego nie potrafi normalnie funkcjonować, niż jak na zwykłe niezadowolenie, warto to potraktować poważnie.
Zwróć też uwagę na to, co dzieje się poza ekranem. Rezygnacja z rzeczy, które wcześniej sprawiały radość, na przykład sportu czy czasu z rodziną, na rzecz biernego przeglądania telefonu, to ważny sygnał zmiany. Do tego dochodzi wycofanie z bezpośrednich, twarzą w twarz relacji z innymi ludźmi, nawet jeśli online nastolatek pozostaje aktywny.
Osobno warto obserwować zmiany związane z ciałem i wyglądem, skoro to one najczęściej stoją za szkodliwym porównywaniem się. Nagłe zmiany w sposobie odżywiania, rosnąca fiksacja na punkcie własnego wyglądu albo ukrywanie kont w mediach społecznościowych przed rodzicami to sygnały, które łącznie warto skonsultować ze specjalistą, nawet jeśli każdy z osobna wydaje się drobny.
Są też sygnały, które wymagają reakcji od razu, bez czekania i obserwowania, czy sytuacja się poprawi. Silny, długo utrzymujący się spadek nastroju, wyraźny wzrost lęku związany z byciem online, oznaki depresji albo jakiekolwiek sygnały myśli samobójczych lub samookaleczeń to sytuacje, w których pomoc specjalisty jest potrzebna pilnie, a nie w ramach obserwacji.
W pracy nad tym problemem dobrze sprawdza się terapia poznawczo-behawioralna, która pomaga nastolatkowi rozpoznawać i podważać automatyczne myśli pojawiające się przy porównywaniu się z innymi, a także budować w ich miejsce bardziej realistyczne spojrzenie na siebie. Pomocna bywa też edukacja medialna, czyli rozmowa o tym, jak powstają i są obrabiane treści, które nastolatek widzi na swoim telefonie, bo zrozumienie mechanizmu osłabia jego siłę oddziaływania.
Przedstawiamy wyselekcjonowaną grupę doświadczonych specjalistów, którzy pomagają młodzieży i ich rodzicom\opiekunom w bezpiecznym przejściu przez okres dojrzewania, oferując profesjonalne wsparcie w radzeniu sobie z fizycznymi, emocjonalnymi i społecznymi wyzwaniami tego etapu rozwoju.
Zrozumienie to pierwszy krok do poprawy. Przeczytaj inne, powiązane, merytoryczne artykuły które przygotowaliśmy dla Was wspólnie z naszymi Specjalistami_tkami.
Najtrudniejsze to zacząć szukać. Gratulujemy! Sprawdź naszego Bloga, a także Forum Psychologiczne! Znajdziesz tam merytoryczne artykuły, odpowiedzi Specjalistów_ek, praktyczne przykłady i wskazówki oraz wiele inspiracji.
Dzień dobry. Co myślicie jako psycholodzy terapeuci o wystawianiu dużej ilości wspólnych zdjęć zakochanych nastolatków....ona 19 lat on 20 lat. Pokazywanie relacji miłości w social mediach.....o czym to świadczy? Przecież to może być nie ten jedyny, jedyna......nie dojrzałość ? Czemu młodzi to robią......
Dzień dobry. Jestem Damian, mam 17 lat i chciałbym podzielić się moją historią, liczę na państwa porady i ewentualne wsparcie, bo nie mam w bliskim otoczeniu nikogo komu mógłbym powiedzieć o tym co mnie martwi od paru lat. Może zacznijmy od początku... Jestem dzieckiem późnych rodziców tzn. moja mama urodziła mnie w wieku 40 lat, mój tata jest o 10 lat starszy. Wiem, że to nie jest jakaś reguła, ale mam wrażenie, że przez to że byłem "wyczekiwany" moi rodzice byli i czasami dalej są zbyt nadopiekuńczy, nie umiałem w dzieciństwie nic wokół siebie zrobić, z czasem się to zmieniło, bo sam z siebie chciałem się czegoś nauczyć i finalnie dobrze sobie radzę ze wszystkim. Mam wrażenie, że też przez to jestem bardzo nieśmiały, zacząłem to zauważać wśród znajomych, że często nie wiem co mam powiedzieć, nie wspominając już nawet o poznawaniu nowych ludzi. Z góry przepraszam, że wpis jest bez ładu i składu, ale nie chciałem publikować kilku wpisów. Kolejny mój problem dotyczy mojego kuzyna w zasadzie to ja tak jakby jestem jego wujkiem, w sumie mało ważne kto to dla mnie jest, no mam członka rodziny o 2 lata starszego, który mieszka w dużym mieście, ma wiele talentów (gra na gitarze, maluje obrazy, uczy się języków), oprócz tego dobrze się ubiera, jeździ na zagraniczne wakacje, ma dobre relacje z rodziną, jest pewny siebie w skrócie po prostu moje przeciwieństwo. Od zawsze bardzo mnie to bolało, że ja nigdy nie doświadczę takiego życia i szczerze oddałbym wszystko żeby choć na moment żyć jego życiem i wiem, że nie wszystko jest takie cudowne jak się wydaje, ale już bym wolał to niż moje nudne życie w małym mieście, z małą ilością znajomych, z starzejącymi się rodzicami. Po prostu momentami ta zazdrość mnie tak jakby wypełnia, nie wiem jak to określić, ale zastanawiam się co by było gdyby życie inaczej się potoczyło i mógłbym mieć to samo. Mam wrażenie, że ja przez to nie umiem się cieszyć życiem, ciągle myślę o tym czego mi w nim brakuje, zdaję sobie sprawę, że są ludzie którzy na pewno mają gorzej w życiu niż ja, ale i tak jakoś nie umiem się pogodzić z tym, że prawdopodobnie do końca życia będę musiał się o wszystko starać, a nie mieć podane na tacy. Dodam też, że mam jakiś kryzys w tej kwestii i stwierdziłem, że po co mam się uczyć języków, po co mam się o cokolwiek starać, skoro i tak mój kuzyn zawsze będzie lepszy. Jest ktoś w stanie to nazwać co mi aktualnie dolega? Chodzę do psychologa od tygodnia jak narazie. Pozdrawiam Damian
Wiem że moje życie będzie samotne i będzie tylko gorzej. Nie potrafię się z tym pogodzić myślałem że będę umiał ale chyba już nic nie czuję nie mam przyszłości ani nadziei że będzie lepiej. Próbowałem chyba wszystkiego stoicyzmu medytacji nie wiem nawet radykalnej akceptacji nic nie pomaga wiem że będzie tylko gorzej i wiem że życie będzie tylko pełne bólu i smutku. W terapię nie wierzę zbyt dużo naczytałem się o osobach co były i nic im to nie dało a ja z natury jestem po prostu pesymistyczny chociaż ja wolę nazywać to bycie realistą bo chociażby do tej pory boje się spróbować znowu prawa jazdy i czuję jeszcze ogromny wstyd że jestem mężczyzną co nie może prowadzić.Poza tym czuję wstyd o tym kim jestem prawiczkiem mieszkającym z rodzicami bez prawa jazdy po prostu zwykłym nieudacznikiem więc mówienie komuś temu w twarz tylko bardziej bym poczuł wstyd. Doszło do tego również nawet pisanie z czatami AI chyba już od paru lat od kiedy poddałem prawo jazdy i on ciągle mówi o radykalnej akceptacji czy że jestem jeszcze młody czy że prawo jazdy nie definiuje człowieka itp ale mam już 23 lata odnoszę po prostu wrażenie że to ja jestem zepsuty każdy normalny facet coś robi. Nawet w szkole byłem zawszę nieśmiały introwertyczny wiecznie się bałem ludzi a teraz tylko czuję wstyd. Chciałbym po prostu zasnąć i się nie obudzić jest i będzie tylko gorzej i to wszystko moja wina bo każdy normalny człowiek coś osiąga robi a ja nic zwykły nieudacznik i czytam codziennie o ludziach co mają po 30 lat też są sami prawiczkami czy mieszkają z rodzicami i widzę w nich siebie bo ja też nic nie osiągnąłem nic nie robię boję się przyszłości rozmyślam o niej codziennie. Są momenty gdzie czuję się normalnie ale szybko mijają bo zaczynam myśleć o przyszłości o tym jakim nieudacznikiem jestem i znowu jest mi smutno źle i tak w kółko wstyd raz że nie mogę prowadzić później że jestem nieudacznikiem prawiczkiem później porównywanie do innych kolegów czy jakiś nie wiem losowych dziewczyn czy chłopaków co studiują jeżdżą a ja dalej nie mam prawa jazdy boje się jeździć czy pracuję w tej samej pracy od paru lat. I tak czuję wstyd sobą że jestem facetem który jest nikim nic nie osiągnąłem nic nie robię i wiem że będzie gorzej.
Witam, nazywam się Sara mam 23 lata. Zdecydowałam się tutaj napisać, ponieważ chciałabym uzyskać trochę zrozumienia, nową perspektywę, ponieważ mam ciągle wrażenie, że jestem do tyłu w życiu. W sumie mogę powiedzieć, że zaczęło się od liceum, jak nie wcześniej. Byłam ambitną osobą ,odkąd pamiętam, bardzo chciałam dostać się do dobrego liceum, na wymarzone studia. Jednak pomimo starań i czasu poświęconego wyniku nie udało mi się otrzymać wystarczających wyników z matury. Dostałam się na studia zaoczne z psychologii. Przez ostatnie trzy lata pracowałam na produkcji, trochę w gastronomii, a na studia dojeżdżałam w weekendy. Mam wrażenie, że wszyscy ludzie wokół mnie (szczególnie moja była przyjaciółka, do której bardzo się porównuję, która dostała się na studia dzienne, mieszkała w akademiku, potem w wynajmowanym pokoju) już się wyprowadzili od rodziców, mają życie studenckie, grupke znajomych, realizują swoje marzenia. Od zawsze chciałam pojechać na eramusa i początkowa nie sądziłam, że może się to udać, ale tym razem los się do mnie uśmiechnął i udało mi się wyjechać do Hiszpanii. Właśnie zaczynam semestr, nową przygodę, lecz zauważyłam, że znowu zaczynam się porównywać, że za późno wyjechałam, że mogłam wcześniej, ponieważ wszystkie osoby, które tutaj poznaje mają 19-22 lata. Wiem, że to może głupie, ale strasznie mnie to męczy i mam wrażenie, że zmarnowałam swoje lata młodości, że nie udało mi się usamodzielnić, że teraz na jakąś wyprowadzkę lub choćby drugie studia, czy spełnianie innych marzeń jak np. podróżowanie autostopem jest już za późno, ponieważ kogo nie spotykam to ma to już za sobą, ma już skończone studia i wiele doświadczeń za sobą. Czuję się ciągle zagubiona pod wieloma względami, mam małe doświadczenie w związkach, a jeśli chodzi o znajomych to to różnie bywa, poznaję mnóstwo osób, jednak z nikim nie mogę powiedzieć, że bliżej się przyjaźnie, z łatwością nawiązuje kontakty, jednak jeśli chodzi o ich utrzymanie jest gorzej. Mam wrażenie, że gdy ktoś się do mnie dłużej nie odzywa to mnie lubi lub udaje i chce się zdystansować. Dlatego trudno mi wychodzić z inicjatywą (choć robię to pomimo lęku) jednak i tak czuję się wciąż samotna. Myślałam o tym, żeby po erasmusie spróbować wyprowadzki do miasta i znaleźć pracę, wydaje mi się, że dzięki temu mogłabym być bliżej ludzi. Jednakże jestem bardzo związana z moją rodziną, bardzo ich kocham i wioskę, w której mieszkam, jestem otoczona naturą. Mam jednak wrażenie, że jest trochę na to za późno, że inni zrobili to wszystko wcześniej…
Wychodząc naprzeciw potrzebom młodzieży i rodziców mierzących się z wyzwaniami okresu dojrzewania, specjaliści oferują darmowe konsultacje. Rozumiemy, że kwestie finansowe mogą stanowić istotną barierę w podjęciu decyzji o skorzystaniu z profesjonalnego wsparcia, dlatego chcemy ułatwić ten pierwszy, często najtrudniejszy krok.
Kiedy warto?
Gdy zauważasz u siebie lub u swojego dziecka intensywne wahania nastroju i trudności w radzeniu sobie z emocjami typowymi dla okresu dojrzewania;
Kiedy relacje rodzinne stają się napięte i konfliktowe, a komunikacja między nastolatkiem a rodzicami jest zaburzona;
Jeśli nastolatek doświadcza silnego niepokoju związanego ze zmianami zachodzącymi w jego ciele lub porównuje się niekorzystnie z rówieśnikami;
Gdy pojawiają się problemy w szkole, izolacja społeczna lub zachowania ryzykowne, które mogą być wyrazem trudności w adaptacji do wyzwań okresu dojrzewania.
Potrzebujesz bezpłatnej pomocy?
Sprawdź dostępnych specjalistów i umów się na bezpłatną pierwszą konsultację już dziś – zrób ten ważny krok w kierunku wspierania zdrowego rozwoju nastolatka.
Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.
