📲 Pobierz aplikację i zadbaj o siebie na własnych zasadach
Zasiłek chorobowy kończy się po 182 dniach, a wlicza się do nich poprzednie zwolnienia, jeśli przerwa nie przekroczyła 60 dni. Sprawdź, co przysługuje po tym terminie, którą ścieżkę orzeczniczą wybrać i o jakie zmiany w pracy poprosić.
Międzynarodowa grupa ekspertów sformułowała w 2018 roku kryteria apatii jako zespołu objawowego, a nie odrębnej jednostki chorobowej. W dokumentacji medycznej i orzeczniczej abulia pojawia się więc jako objaw choroby podstawowej: po udarze, po urazie mózgu, w chorobie Parkinsona, w depresji, w chorobie zwyrodnieniowej.
Wniosek praktyczny jest jeden i dotyczy każdego wniosku, jaki złożysz. Sam brak napędu nie wystarczy jako uzasadnienie, bo nie ma kodu, po którym orzecznik mógłby go zakwalifikować. Uzasadnieniem jest choroba podstawowa plus opis skutków czynnościowych: czego nie jesteś w stanie zainicjować i utrzymać w warunkach pracy.
Zasiłek chorobowy przysługuje maksymalnie przez 182 dni. Wyjątek dotyczy gruźlicy i niezdolności przypadającej na okres ciąży, gdzie limit wynosi 270 dni. Pierwsze 33 dni w roku kalendarzowym pokrywa pracodawca jako wynagrodzenie chorobowe, a po ukończeniu 50. roku życia jest to 14 dni. Te dni także wliczają się do limitu.
Regułą, która najczęściej zaskakuje, jest sposób sumowania. Do okresu zasiłkowego wlicza się poprzednie okresy niezdolności do pracy, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni, także wtedy, gdy powody zwolnień były różne. Nowy okres zasiłkowy otwiera się dopiero po przerwie dłuższej niż 60 dni.
Przy chorobie przewlekłej z okresowymi zaostrzeniami oznacza to, że limit potrafi się wyczerpać szybciej, niż wynikałoby z bieżącego zwolnienia.
Jeżeli po wyczerpaniu zasiłku nadal nie możesz pracować, ale dalsze leczenie albo rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy, składasz wniosek o świadczenie rehabilitacyjne. Przyznaje się je maksymalnie na 12 miesięcy, w okresach wskazanych w orzeczeniu.
Decyduje lekarz orzecznik ZUS. Od jego orzeczenia przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS, wniesiony w ciągu 14 dni od otrzymania dokumentu. To jedyny termin w tej ścieżce, którego przekroczenie zamyka drogę odwoławczą, więc wpisz go do kalendarza w dniu odbioru orzeczenia.
Wniosek złóż z wyprzedzeniem, około sześciu tygodni przed końcem okresu zasiłkowego. Kolejka do orzecznika i czas na dokumentację od lekarza prowadzącego zjadają ten zapas szybciej, niż się wydaje.
Renta z tytułu niezdolności do pracy dzieli się na dwa poziomy. Częściowa niezdolność oznacza utratę w znacznym stopniu zdolności do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami. Całkowita oznacza utratę zdolności do jakiejkolwiek pracy. Orzeczenie może być okresowe albo trwałe.
Przy abulii ocena rozbija się zwykle o to samo miejsce: badanie trwa dwadzieścia minut, a objaw polega na tym, czego nie robisz przez resztę doby. Dlatego weź ze sobą materiał, który to pokazuje. Zapis z kilku tygodni z liczbą czynności rozpoczętych samodzielnie, opis kogoś, kto mieszka z Tobą, i konkretne przykłady z pracy: niedokończone zadania, nieodebrane wiadomości, przekroczone terminy przy zachowanych umiejętnościach.
Ta droga nie ma nic wspólnego z ZUS. Wniosek składasz do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Do wniosku dołączasz zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia oraz dokumentację medyczną. Z terminem ważności zaświadczenia jest pułapka: oficjalna informacja podaje, że jest ono ważne trzy miesiące od wypełnienia przez lekarza, a jednocześnie że do zespołu trzeba je złożyć w ciągu 30 dni od wystawienia. W praktyce licz ten krótszy termin i nie odkładaj złożenia wniosku, a w razie wątpliwości zadzwoń do swojego powiatowego zespołu, bo to on przyjmuje dokumenty.
Stopnie są trzy: lekki, umiarkowany i znaczny. Orzeczenie zawiera także symbol przyczyny niepełnosprawności. Przy abulii najczęściej pojawia się 02-P przy chorobach psychicznych albo 10-N przy chorobach neurologicznych, a przy współistnieniu obu wpisuje się więcej niż jeden symbol.
Od orzeczenia odwołujesz się do wojewódzkiego zespołu w ciągu 14 dni, a od jego decyzji do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Można mieć jednocześnie orzeczenie ZUS o niezdolności do pracy i orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, bo służą do czego innego.
Uprawnienia z ustawy o rehabilitacji zawodowej działają od dnia, w którym pracodawca zaliczy Cię do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, czyli w praktyce od przedstawienia orzeczenia. Wstecz się ich nie odzyskuje.
Krótszy dzień pracy. Przy stopniu znacznym i umiarkowanym maksymalnie 7 godzin na dobę i 35 tygodniowo, bez obniżenia wynagrodzenia.
Zakaz nadgodzin i pracy w nocy, niezależnie od stopnia.
Dodatkowa przerwa 15 minut, wliczana do czasu pracy.
Dodatkowe 10 dni urlopu wypoczynkowego rocznie przy stopniu znacznym i umiarkowanym, nabywane po przepracowaniu roku od zaliczenia do tego stopnia.
Do 21 dni roboczych zwolnienia z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na turnus rehabilitacyjny oraz na badania i zabiegi, których nie da się wykonać poza godzinami pracy.
Artykuł 23a ustawy nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia niezbędnych racjonalnych usprawnień, chyba że wiązałyby się z nieproporcjonalnie wysokimi kosztami, których nie pokrywają środki publiczne. Obejmuje to też kandydatów_tki w rekrutacji i osoby na stażu. Brak takich usprawnień jest naruszeniem zasady równego traktowania w zatrudnieniu.
Przy abulii sensowne usprawnienia dotyczą inicjowania, a nie samego wykonania. Warto prosić o rzeczy, które ktoś może realnie wdrożyć:
Jedno zadanie naraz zamiast listy i pisemne polecenie z jednym terminem.
Umówiony punkt startu, na przykład krótki telefon albo wiadomość o stałej godzinie otwierające dzień pracy.
Jeden kanał komunikacji zamiast trzech, bo rozproszone wiadomości w tym stanie działają jak ich brak.
Stały harmonogram dnia, bo zewnętrzna struktura zastępuje impuls, którego brakuje od wewnątrz.
Nie musisz podawać rozpoznania. Pracodawca ma prawo do informacji o zdolności do pracy z orzeczenia lekarskiego i o stopniu niepełnosprawności, jeśli sam_a je przedstawisz, a nie do diagnozy.
Przedstawiamy wyselekcjonowaną grupę doświadczonych psychologów i psychoterapeutów, którzy specjalizują się w pracy z osobami cierpiącymi na abulię i stosują sprawdzone metody terapeutyczne w leczeniu tego zaburzenia.
Zrozumienie to pierwszy krok do poprawy. Przeczytaj inne, powiązane, merytoryczne artykuły które przygotowaliśmy dla Was wspólnie z naszymi Specjalistami_tkami.
Najtrudniejsze to zacząć szukać. Gratulujemy! Sprawdź naszego Bloga, a także Forum Psychologiczne! Znajdziesz tam merytoryczne artykuły, odpowiedzi Specjalistów_ek, praktyczne przykłady i wskazówki oraz wiele inspiracji.
Witam Od pewnego czasu , zaczęło się 3 lata zaczęłam mniej wychodzić z domu. Zaczęłam tracić chęci na cokolwiek. Powodem było moje bezrobocie, wstydziłam się tego. Nie pracowałam bo się bałam pracy, najbezpieczniej czułam się w domu,. Było mi głupio ,że mając trójkę dużych dzieci wciąż jestem na utrzymaniu męża. Tak zaczęłam powoli wycofywać się z życia społecznego. Mąż w pewnym momencie coraz bardziej zaczął naciskać na moją pracę, czy chociażby studia, cokolwiek, wolontariat. Byłam zawsze wycofana i nie przejawiałam żadnego zainteresowania , zaangażowania się w cokolwiek ani w pracę ani naukę. Wszystkiego się bałam(boje) a raczej wstydzę ludzi. Wstydzę się swojego wyglądu, swojego ciała, głosu, swojej mimiki, swoich ruchów. Koleżanka mi kiedyś powiedziała ,że jestem bez emocji. Były okresy ,że potrafiłam w coś bardzo się zaangażować, nie mogłam się od tego oderwać, np szycie na maszynie czy jazda motocyklem. Potrafiłam spędzać np przy szyciu całe dnie, Czytałam , oglądałam jak coś uszyć, zrobić wykrój itd. Tak samo z motocyklem. Czy grą na pianinie. Ze wszystkiego jednak zawsze po jakimś czasie rezygnowałam... Rok temu mąż z powodu mojego bezrobocia zostawił mnie z dziećmi, Po tym stałam się bardziej obojętna, Brakuje mi motywacji, nie mam celu, nic nie robię, leżę całymi dniami, nawet nie jestem w stanie obejrzeć żadnego filmu. Pracę jednak znalazłam. Ale mam ogromne problemy w kontaktach z ludźmi. Jako pracownik dobrze pracuje, ale nie potrafię odnaleźć się w grupie ludzi, wogole się nie odzywam jak wszyscy pijemy kawę, rozmawiam tylko jak jestem sam na sam z kimś. I widzę, że zaczynają dziwnie na to patrzeć . Mam wrażenie ,że jestem obgadywana i wyśmiewana. Pozatym nie lubię mojej pracy, nie tyle co nie lubię ale mam pracę w której trzeba być bardziej otwartym a ja jestem wycofana, nieśmiała, co mi bardzo utrudnia pracę. I przez to moja nieśmiałość zmuszam się żeby wogole tam iść. Mam wrażenie ,że robię wciąż z sobie idiotkę. Mam problemy ze snem. Rano po wypiciu kawy , wymiotuje ta kawę ale to tylko jak muszę iść do pracy. Obawiam się, że pewnego dnia nie wstanę rano i po prostu tam nie pójdę . Bo nie będę w stanie, Teraz rozsyłam CV i szukam czegoś innego, gdzie będzie mniejsza grupa ludzi, Mam coraz częściej myśli samobójcze, nie widzę sensu życia, wciąż chodzę spięta , całe moje ciało jest napięte, w pracy szczególnie, Wychodzę tylko na zakupy, czasami coś do ubrania kupię,w domu nie chce mi się sprzątać, gotować, (muszę się zmuszać żeby to zrobić) głównie leżę. Z dziećmi mam słaby kontakt, nie poswiecam im czasu, mało rozmawiam z nimi, nie mam siły ani chęci. I zawsze wszystko robie na ostatnią chwilę, wszytko odkładam na później. Przestałam dbać o higienę, myje się tylko przed wyjściem z domu. Wieczorem wogole się nie kąpie. Czy to depresja? Chory na depresję nie widzi podobno, że jest chory, nie wie co się z nim dzieje. Zaburzenia lękowe? Fobia społeczna,?? Pozdrawiam
Dzień dobry. Otóż ostatnio mierze się z dość nietypowym stanem samopoczucia. Przez ostatni miesiąc czuje się wypalona, zmęczona, leniwa, zirytowana. Zaniedbuje sen oraz odżywianie się. Nie mam ochoty się z nikim spotykać, lecz nigdy tych spotkań nie odmawiam. Pomimo dużej niechęci. Za nic nie potrafię się zabrać i odkładam. Nawet na treningi nie za bardzo mam ochotę chodzić. Mimo, że przez ostatnie 3 miesiące byłam zorganizowana i zmotywowana. Stało się to nagle i nie potrafię znaleźć przyczyny.
Irytacja , zmęczenie, lenistwo ( sama się sabotuję, , obcy ludzie mnie denerwują i mam czasem ochotę kogoś szturchnąć lub kopnąć na ulicy), przez to myślę, że jestem złym człowiekiem, jestem na studiach, ale nie uczę się i nie robię zadań, bo jestem leniwa i zmęczona, problemy z zasypianiem, gdy mam na 6 wstać do pracy, boję się, że zaśpię i szefowa mnie zwolni, bóle głowy po studiach, szkole, bóle pleców od 2 lat w paru miejscach, co może mieć wpływ na moje gorsze samopoczucie. Jedynie staram się na treningach ( trenuję 8 lat) chociaż nie tak, jak kiedyś. Czasem ( raz na parę miesięcy)wymyślam sobie choroby, np. myślałam kiedyś, że mam coś z wątrobą, ale usg było w porządku, myślałam, że mam przepuklinę, a ostatnio w wigilię myślałam, że mi ość utknęła w gardle i rodzina zawiozła mnie na pogotowie. Mam problemy teraz z lżejszą formą kompulsywnego objadania się, jem szybko i niezdrowo, jestem uzależniona od telefonu. Dodam jeszcze, że nie mam ochoty z nikim się spotykać. Ludzie na dłuższą metę mnie denerwują i męczą. Zakończyłam wszystkie moje przyjaźnie szkolne z własnego wyboru. Jestem introwertykiem. Co i czy powinnam coś zrobić?
Od lat nie mam chęci spotykania się z ludźmi, a odkąd skończyłam szkołę to zerwałam ze wszystkimi kontakt, mieszkam z mamą, a na spotkania rodzinne też nie chce mi się chodzić. Teraz muszę podjąć decyzję na jakie studia iść i co robić z życiem. Ogólnie to powracam do rysowania, ale nie wiem czy to ma sens, też trenuję od 8 lat karate, ale też raczej mi się to w życiu nie przyda, jedynie co wiem, to że lubię chodzić na treningi. Na samą myśl o studiach i pracy z ludźmi mi się wszystkiego odechciewa.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, art. 15, 17, 19, 20, 20c i 23a (Dz.U. 1997 nr 123 poz. 776 z późniejszymi zmianami).
Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, art. 8, 9 i 18 (Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636 z późniejszymi zmianami).
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, art. 12-14 (Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118 z późniejszymi zmianami).
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. 2003 nr 139 poz. 1328 z późniejszymi zmianami).
Robert, P., Lanctôt, K.L., Agüera-Ortiz, L. i in. Is it time to revise the diagnostic criteria for apathy in brain disorders? The 2018 international consensus group. European Psychiatry, 54, 71-76 (2018).
Lynch, J., Sarih, L., Mole, J., Revill, G., Bell, V. Prevalence and moderators of apathy after traumatic brain injury: a systematic review and meta-analysis. Neuropsychological Rehabilitation, 36(6), 1230-1250 (2026).
Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.
