📲 Pobierz aplikację i zadbaj o siebie na własnych zasadach
Zamartwianie się jest naturalną częścią ludzkiego doświadczenia, ale co się dzieje, gdy staje się ono wszechobecnym, trudnym do opanowania stanem, który wypełnia każdy dzień? Właśnie wtedy możemy mówić o zespole lęku uogólnionego (GAD).
Zespół lęku uogólnionego (z ang. Generalized Anxiety Disorder, GAD) nie jest chwilowym stresem czy nerwowością przed ważnym wydarzeniem. Zgodnie z klasyfikacją DSM-5, jego istotą jest uporczywe, nadmierne zamartwianie się (oczekiwanie na coś, co może się wydarzyć, pełne obaw) wieloma różnymi sprawami - od finansów i zdrowia, po pracę czy relacje z bliskimi - które utrzymuje się przez większość dni w ciągu co najmniej sześciu miesięcy. W GAD martwienie wymyka się spod kontroli - osoba ma wrażenie, że nie jest w stanie przestać analizować negatywnych scenariuszy, nawet jeśli zdaje sobie sprawę z ich irracjonalności.
GAD często jest opisywany przez psychologów jako ciągle towarzysząca nam chmura burzowa - można wyobrazić sobie zwykły dzień, codzienność, a osoba z GAD ma nad sobą ciemną chmurę, oznaczającą ciągle nakręcające się w myślach negatywne scenariusze i utkwienie wyobrażeniami w przyszłości.
Chroniczne napięcie psychiczne nieuchronnie przekłada się na sygnały wysyłane przez ciało. Doświadczenie zespołu lęku uogólnionego jest więc całościowe i obejmuje szereg dolegliwości fizycznych, które obniżają komfort życia. Do najczęstszych objawów somatycznych (fizycznych), które towarzyszą nieustannemu zamartwianiu się, należą:
Niepokój ruchowy lub uczucie ciągłego napięcia i wewnętrznego drżenia.
Łatwe męczenie się i poczucie wyczerpania, nawet po niewielkim wysiłku.
Trudności z koncentracją lub uczucie pustki w głowie.
Drażliwość i obniżony próg tolerancji na codzienne frustracje.
Wzmożone napięcie mięśniowe, które może objawiać się bólami pleców, karku czy głowy.
Zaburzenia snu, takie jak trudności z zasypianiem, częste budzenie się w nocy lub sen, który nie przynosi odpoczynku.
Nowoczesne podejścia terapeutyczne, takie jak terapia metapoznawcza (MCT), rzucają nowe światło na mechanizm GAD. Sugerują one, że problemem nie jest sama treść zmartwień (np. „Co, jeśli stracę pracę?”), ale nasze przekonania na temat samego procesu martwienia się (czyli metaprzekonania). To właśnie one tworzą błędne koło, z którego tak trudno się wydostać.
Osoby zmagające się z GAD często żywią dwa rodzaje pozornie sprzecznych przekonań, które napędzają lęk:
Pozytywne metaprzekonania: to przekonania, że martwienie się jest pożyteczne lub konieczne. Przykłady to: „Martwienie się pomaga mi być przygotowanym na najgorsze”, „Jeśli będę się martwić, znajdę rozwiązanie”, „To pokazuje, że mi zależy”. Te myśli motywują do rozpoczynania i kontynuowania procesu zamartwiania.
Negatywne metaprzekonania: gdy proces martwienia trwa, aktywują się przekonania o jego szkodliwości i braku kontroli nad nim. Przykłady to: „To martwienie się nigdy się nie skończy”, „Tracę nad tym kontrolę”, „Zwariuję od tych myśli”. Generują one lęk drugiego rzędu, czyli lęk przed samym lękiem i martwieniem się, który jest niezwykle wyczerpujący.
Wyjście z pętli lęku uogólnionego jest możliwe, a główną rolę odgrywa w tym procesie psychoterapia. Pozwala ona nie tylko na opanowanie objawów, ale przede wszystkim na zrozumienie i zmianę mechanizmów, które podtrzymują problem. Psychoterapia CBT (a w tym MCT) koncentruje się właśnie na pracy z przekonaniami na temat martwienia się, ucząc, jak odzyskać kontrolę nad uwagą i zmienić swoją relację z własnymi myślami. Zamiast walczyć ze zmartwieniami, osoba uczy się je obserwować z dystansem i pozwalać im odejść, co przerywa cykl lękowy.
W dzisiejszym świecie dostęp do profesjonalnej pomocy jest łatwiejszy niż kiedykolwiek wcześniej. Skuteczne formy wsparcia psychologicznego, w tym podejścia dostosowane do pracy z zespołem lęku uogólnionego, są coraz szerzej dostępne jako pomoc online. Badania naukowe i metaanalizy potwierdzają, że interwencje psychologiczne i psychoterapeutyczne prowadzone przez internet są skuteczną i wiarygodną formą leczenia GAD, pozwalającą na osiągnięcie znaczącej redukcji lęku i poprawy jakości życia. Dla wielu osób jest to wygodny i komfortowy sposób na rozpoczęcie swojej drogi ku lepszemu samopoczuciu.
GAD to wyuczony, utrwalony i patologiczny nawyk mentalny, napędzany przez głębokie przekonania o konieczności martwienia się i fundamentalną nietolerancję samego poczucia niepewności co do przyszłości. Dlatego celem jest zmiana tych powtarzających się przekonań i nauczenie, jak przerwać proces zamartwiania się i zaakceptować niepewność jako naturalną część życia.
Przedstawiamy wyselekcjonowaną grupę doświadczonych psychologów i psychoterapeutów, którzy specjalizują się w pracy z osobami zmagającymi się z zaburzeniami lękowymi, w tym GAD. W swojej praktyce wykorzystują metody o potwierdzonej skuteczności, które pomagają stopniowo oswoić lęk i odzyskać kontrolę nad emocjami.
Jeśli masz więcej pytań dotyczących zespołu lęku uogólnionego, nasz specjalistyczny chat jest dostępny dla Ciebie przez całą dobę. Możesz bezpiecznie i całkowicie anonimowo porozmawiać z naszym systemem, który został zaprogramowany przez ekspertów w dziedzinie zdrowia psychicznego, aby udzielać rzetelnych informacji i wsparcia.
Najtrudniejsze to zacząć szukać. Gratulujemy! Sprawdź naszego Bloga, a także Forum Psychologiczne! Znajdziesz tam merytoryczne artykuły, odpowiedzi Specjalistów_ek, praktyczne przykłady i wskazówki oraz wiele inspiracji.
Wychodząc naprzeciw potrzebom osób zmagających się z zespołem lęku uogólnionego, specjaliści oferują darmowe konsultacje. Wiemy, że kwestie finansowe mogą stanowić istotną barierę w podjęciu decyzji o rozpoczęciu terapii, dlatego chcemy ułatwić ten pierwszy, często najtrudniejszy krok.
Kiedy warto?
Gdy odczuwasz ciągły, nadmierny niepokój i zmartwienia, które trudno kontrolować i które utrzymują się przez większość dni.
Gdy lęk zaczyna Cię zatrzymywać w działaniu.
Kiedy Twój lęk znacząco wpływa na codzienne funkcjonowanie, pracę, relacje i ogólną jakość życia.
Jeśli doświadczasz fizycznych objawów lęku, takich jak napięcie mięśniowe, problemy ze snem, drżenie rąk czy przyspieszone bicie serca.
Gdy Twoje zmartwienia wydają się nieproporcjonalne do rzeczywistych zagrożeń i masz trudności z odwróceniem od nich uwagi.
Jeśli próbowałeś/aś samodzielnie radzić sobie z lękiem, ale objawy nie ustępują lub nasilają się z czasem.
Potrzebujesz bezpłatnej pomocy?
Sprawdź dostępnych specjalistów i umów się na bezpłatną pierwszą konsultację już dziś – zrób ten ważny krok w kierunku lepszego zdrowia. Podczas konsultacji specjalista pomoże Ci lepiej zrozumieć Twoje objawy, oceni ich nasilenie i zaproponuje odpowiednie opcje terapeutyczne dostosowane do Twoich indywidualnych potrzeb.
Pamiętaj, że zespół lęku uogólnionego jest zaburzeniem, które dobrze reaguje na odpowiednie leczenie. Wczesna interwencja może znacząco poprawić jakość Twojego życia i zapobiec rozwojowi dodatkowych problemów zdrowotnych związanych z przewlekłym lękiem.
Zrozumienie to pierwszy krok do poprawy. Przeczytaj inne, powiązane, merytoryczne artykuły które przygotowaliśmy dla Was wspólnie z naszymi Specjalistami_tkami.
https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/generalised-anxiety-disorder-gad/
Clark D. A, Beck, A. T. Zaburzenia lękowe. Podręcznik z ćwiczeniami opartymi na terapii poznawczo-behawioralnej (2018), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.
