Anoreksja i bulimia: różnice i podobieństwa

Zrozumienie specyfiki anoreksji i bulimii to pierwszy krok do skutecznej pomocy. Dowiedz się, co je łączy, co dzieli i jak szukać wsparcia.

Ilustracja: Dwie kobiety siedzą oparte o siebie plecami i trzymają się za ręce.

Anoreksja i bulimia - czym się różnią?

Oba zaburzenia charakteryzują się:

    •
  • Nadmierną koncentracją na wadze i kształcie ciała: Osoby cierpiące na anoreksję i bulimię często mają obsesję na punkcie swojej wagi i wyglądu - przede wszystkim mają często zniekształcony obraz ciała.

  • •
  • Lękiem przed przytyciem: Strach przed przyrostem masy ciała jest silnym motywatorem zachowań związanych z zaburzeniami odżywiania.

  • •
  • Niską samooceną: Poczucie własnej wartości jest silnie związane z wagą i wyglądem.

  • •
  • Występowaniem w podobnych grupach wiekowych: Najczęściej rozwijają się w okresie dojrzewania lub wczesnej dorosłości, choć mogą pojawić się w każdym wieku.

  • •
  • Potencjalnymi poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi: Oba zaburzenia mogą prowadzić do zaburzeń rytmu serca, problemów z układem pokarmowym, osteoporozy i innych powikłań, a anoreksja jest najbardziej śmiertelnymi zaburzeniem wśród wszystkich zaburzeń psychicznych.

Kluczowe różnice między anoreksją i bulimią

Cecha

Anoreksja

Bulimia

Konsekwencje zdrowotne

Waga ciała

Zwykle niska - niedożywienie, jednak nie jest to regułą - waga może być w normie lub ponad normą

Zwykle prawidłowa - nie jest to regułą

Anoreksja: zahamowanie wzrostu, wyniszczenie organizmu, nadmierne owłosienie, żółta skóra Bulimia: problemy zdrowia jamy ustnej i przełyku, niedożywienie A + B: zaburzenia rytmu serca, osteoporoza, zaburzenia gospodarki elektrolitowej

Ograniczenia spożycia

Silne i stałe ograniczenie spożycia pokarmów\posiłków\konkretnych produktów

Okresy restrykcji przeplatane nadmiernym spożyciem

Anoreksja i bulimia: niedożywienie, niedobory witamin

Epizody nadmiernego spożycia

Rzadkie lub brak

Częste, czasem regularne

Zaburzenia trawienia, zaparcia, zaburzenia skoków glukozy i wyrzutu insuliny (bulimia)

Zachowania kompensacyjne

Aktywność fizyczna, rzadziej środki przeczyszczające

Wymioty, środki przeczyszczające, nadmierne ćwiczenia

Anoreksja: wyczerpanie fizyczne; Bulimia: uszkodzenie przełyku, zniszczenie szkliwa zębów

Samoświadomość

Często brak wglądu w chorobę, drażliwość i złość przy próbach rozmów o problemie, wrażenie świetnego podejścia do funkcjonowania

Świadomość problemu i niezdrowych zachowań, poczucie winy i wstydu

Anoreksja: opóźnienie leczenia; Bulimia: ukrywanie objawów

Darmowy test na zaburzenia odżywiania (SCOFF)

Test SCOFF to narzędzie oceniające ryzyko zaburzeń odżywiania. Składa się z 5 pytań dotyczących relacji z jedzeniem i kontroli masy ciała. Odpowiedzi są na skali „tak” lub „nie”. Wynik testu może wskazać, czy warto skonsultować się ze Specjalistą.

Mechanizmy psychologiczne i neurobiologiczne

Zaburzenia odżywiania są złożonymi problemami, w których rolę odgrywają czynniki psychologiczne, biologiczne i społeczne.

1. Mechanizmy psychologiczne:

    •
  • Zaburzone postrzeganie ciała

  • •
  • Perfekcjonizm

  • •
  • Trudności w regulacji emocji - różne zachowania związane z zaburzeniami związane są z próbami radzenia sobie z emocjami, napięciem, lękiem czy potrzebą kontroli

  • •
  • Niska samoocena: Poczucie własnej wartości uzależnione od wagi i wyglądu.

2. Mechanizmy neurobiologiczne:

Związane z lękiem, perfekcjonizmem czy stanami depresyjnymi zaburzenia w neuroprzekaźnictwie serotoniny czy dopaminy. Mogą też pojawić się zaburzenia aktywności niektórych obszarów mózgu odpowiedzialnych za motywację, regulację emocji podobne do tych w zaburzeniu OCD czy uzależnieniach.

Leczenie anoreksji i bulimii - skuteczność metod

Leczenie zaburzeń odżywiania jest kompleksowe i wymaga interdyscyplinarnego podejścia:

1. Psychoterapia - spróbuj tych nurtów!

    •
  • Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT)

  • •
  • Psychoterapia dialektyczno-behawioralna (DBT)

  • •
  • Terapia akceptacji i zaangażowania (ACT)

  • •
  • Psychoterapia systemowa (rodzinna)

2. Leczenie farmakologiczne:

Jeśli pojawia się wysoki poziom lęku, depresja, OCD czy symptomy fizyczne - bardzo ważne jest by być objętym opieką psychiatry.

3. Wsparcie żywieniowe:

Psychodietetyk opracowuje indywidualny plan żywieniowy, który pomaga powolutku i stopniowo wprowadzać nowe produkty i posiłki do diety. Specjalista towarzyszy w wątpliwościach, niepewności i stresie oraz pomaga budować i normalizować nowe nawyki żywieniowe oraz realistyczny obraz ciała i kultury.

Kiedy szukać pomocy specjalisty?

Jeśli zauważasz u siebie lub u kogoś bliskiego objawy anoreksji lub bulimii, takie jak:

    •
  • Ograniczanie jedzenia, konkretnych produktów czy posiłków,

  • •
  • Epizody objadania się (spożycie dużej ilości jedzenia w krótkim czasie z poczuciem utraty kontroli)

  • •
  • Stosowanie zachowań kompensacyjnych (wymioty, przeczyszczanie, ćwiczenia)

  • •
  • Wahania wagi

  • •
  • Nadmierna koncentracja na wadze i wyglądzie

  • •
  • Niska samoocena związana z wyglądem

  • •
  • Zaburzenia miesiączkowania (brak miesiączki)

  • •
  • Objawy fizyczne opisane tutaj i tutaj

Koniecznie skonsultuj się z lekarzem, psychologiem lub lek. psychiatrą.

Gdzie szukać pomocy w Polsce:

    •
  • Poradnie zdrowia psychicznego - NFZ, bezpłatnie

  • •
  • Telefon zaufania dla osób z zaburzeniami odżywiania: 22 889 09 89

  • •
  • Ogólnopolski Telefon Zaufania: 116 123 (całodobowo, bezpłatnie)

  • •
  • Centrum Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży - w każdym większym mieście

  • •
  • Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Zaburzeniami Odżywiania ANAD: www.anad.pl

  • Psychika na talerzu

    E-book pokazuje, jak emocje wpływają na jedzenie i jak odzyskać nad nimi kontrolę. Zawiera wskazówki, ćwiczenia i techniki relaksacyjne, które pomagają jeść świadomie, redukować stres i czerpać przyjemność z odżywiania ciała.

    59 zł
  • Teczka pracy psychoterapeuty CBT – Zaburzenia odżywiania

    Teczka terapeutyczna to 170 stron narzędzi do pracy z zaburzeniami odżywiania: karty pracy, ćwiczenia, dzienniki i psychoedukacja oparta na CBT, ACT i pracy z ciałem. Zawiera struktury sesji, przykłady dialogów i wskazówki dla terapeutów.

    99 zł
  • Od objadania do równowagi. Twój przewodnik w drodze do świadomego.

    Ten e-book to wsparcie w wychodzeniu z błędnego koła diet i objadania. Pomoże Ci zrozumieć, co stoi za Twoimi trudnościami i pokaże, jak z troską budować zdrowszą relację z jedzeniem – bez wyrzutów sumienia i presji.

  • Nie jesteś sam! Jak znaleźć pomoc krok po kroku?

    Praktyczny przewodnik powstał z myślą o każdym, kto zmaga się z trudnościami psychicznymi i nie wie, gdzie szukać wsparcia. Bez względu na to, czy doświadczasz lęku, depresji, wypalenia czy po prostu potrzebujesz z kimś porozmawiać – zasługujesz na pomoc.

Masz pytanie?

Zapytaj asystenta AI
Asystent AI - anonimowo, bez logowania
Asystent AI odpowie od razu: wyjaśni, co się dzieje, podsunie pierwsze kroki i podpowie, do jakiego specjalisty się zgłosić.

Najczęstsze pytania

Asystent AI nie zastępuje psychologa ani pomocy w nagłych wypadkach.

Specjaliści pracujący z osobami z zaburzeniami odżywiania

Oferujemy wsparcie wyspecjalizowanej kadry terapeutów z wieloletnim doświadczeniem w pracy z zaburzeniami odżywiania, takimi jak anoreksja, bulimia, ortoreksja czy kompulsywne objadanie się. Nasi specjaliści stosują potwierdzone naukowo metody terapeutyczne, dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjentów.

  • Zdjęcie Anna Lechowicz

    Anna Lechowicz

    Psychoterapeutka certyfikowana
    od 220 zł / sesja
    6 lat doświadczenia
    Obszary
    • Lęk uogólniony (GAD)
    • Obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
    Nurt
    • Humanistyczny
    • Gestalt
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Daria Gruszka
    31 opinii

    Daria Gruszka

    Psycholożka, Psychoterapeutka certyfikowana
    od 230 zł / sesja
    9 lat doświadczenia
    Obszary
    • Zaburzenia snu
    • Lęk uogólniony (GAD)
    Nurt
    • Poznawczo-behawioralny
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Anna Choroszewicz

    Anna Choroszewicz

    Psycholożka, Psychoterapeutka certyfikowana
    od 250 zł / sesja
    9 lat doświadczenia
    Obszary
    • Lęk uogólniony (GAD)
    • Obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
    Nurt
    • Poznawczo-behawioralny
    • Terapia schematu
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Agata Gieryn
    1 opinia

    Agata Gieryn

    Psycholożka, Psychoterapeutka
    od 220 zł / sesja
    10 lat doświadczenia
    Obszary
    • Lęk uogólniony (GAD)
    • Obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
    Nurt
    • Gestalt
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Magdalena Bilińska-Zakrzewicz

    Magdalena Bilińska-Zakrzewicz

    Psycholożka, Psychoterapeutka
    od 180 zł / sesja
    12 lat doświadczenia
    Obszary
    • Zaburzenia snu
    • Lęk uogólniony (GAD)
    Nurt
    • Psychodynamiczny
    • Integratywny
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Tomasz Mroczek
    1 opinia

    Tomasz Mroczek

    Psychoterapeuta w trakcie szkolenia
    od 150 zł / sesja
    Obszary
    • Zaburzenia snu
    • Lęk uogólniony (GAD)
    Nurt
    • Terapia schematu
    • Humanistyczny
    Zobacz profil i terminy

Nie wiesz, jak wybrać psychologa?

Skorzystaj z naszego formularza, który zaproponuje Ci specjalistów na miarę Twoich potrzeb i możliwości.
NowośćTylko w aplikacji mobilnejNie chcesz od razu umawiać wizyty?Najpierw napisz do specjalisty na czacie w aplikacji TwójPsycholog. Odpowie do 24 godzin. Bez kamery i bez terminu, pakiety od 49 zł.Sprawdź, jak to działa

Dowiedz się więcej

Zrozumienie to pierwszy krok do poprawy. Przeczytaj inne, powiązane, merytoryczne artykuły które przygotowaliśmy dla Was wspólnie z naszymi Specjalistami_tkami.

Rodzaje zaburzeń odżywiania i ich objawy: kompleksowy przewodnik

Poznaj charakterystykę anoreksji, bulimii, kompulsywnego objadania się i innych zaburzeń odżywiania. Naucz się rozpoznawać objawy i dowiedz się, kiedy szukać profesjonalnej pomocy.

Czytaj więcej

Czy moje dziecko ma anoreksję? Jak rozpoznać objawy i gdzie szukać pomocy?

Niepokojące zmiany w zachowaniu dziecka? Dowiedz się, jak odróżnić zwykłe dojrzewanie od zaburzeń odżywiania i kiedy szukać profesjonalnej pomocy.

Czytaj więcej

Dlaczego nie mogę przestać jeść? Przyczyny i leczenie kompulsywnego objadania się

Zrozumienie mechanizmów kompulsywnego objadania się i skuteczne strategie radzenia sobie. Kiedy szukać pomocy specjalisty?

Czytaj więcej

Anoreksja Atypowa: ukryte oblicze zaburzeń odżywiania

Czy wiesz, że zaburzenia odżywiania mogą przybierać różne formy? Dowiedz się, czym jest anoreksja atypowa, jak ją rozpoznać i gdzie szukać pomocy.

Czytaj więcej

Objadanie się: zaburzenie czy problem do przepracowania? Rozpoznawanie i skuteczne strategie

Czy epizody objadania się to zawsze zaburzenie odżywiania? Jak odróżnić problem od choroby i kiedy szukać pomocy specjalisty? Poznaj skuteczne techniki radzenia sobie z kompulsywnym jedzeniem.

Czytaj więcej

Zaburzenia odżywiania – przyczyny, objawy i rodzaje

Zaburzenia odżywiania to poważne zaburzenia psychiczne związane z nieprawidłowymi zachowaniami żywieniowymi, negatywnie wpływające na zdrowie. Obejmują anoreksję, bulimię i kompulsywne objadanie się, ARFID, Pica, czy ortoreksję.

Czytaj więcej

Anoreksja – przyczyny, objawy i skuteczne leczenie

Anoreksja to poważne zaburzenie odżywiania, które może mieć dramatyczne konsekwencje dla zdrowia i życia – nie zwlekaj z szukaniem pomocy. Wczesna interwencja i profesjonalne wsparcie są kluczowe w walce z tą chorobą.

Czytaj więcej

Bulimia – przyczyny, objawy i leczenie zaburzenia odżywiania

Bulimia to poważne zaburzenie odżywiania, które może dramatycznie wpłynąć na zdrowie fizyczne i psychiczne. Wczesna diagnoza i odpowiednie leczenie mogą znacząco poprawić jakość życia i zapobiec poważnym powikłaniom zdrowotnym.

Czytaj więcej

Warto przeczytać

Najtrudniejsze to zacząć szukać. Gratulujemy! Sprawdź naszego Bloga, a także Forum Psychologiczne! Znajdziesz tam merytoryczne artykuły, odpowiedzi Specjalistów_ek, praktyczne przykłady i wskazówki oraz wiele inspiracji.

Co zrobić, żeby nie myśleć o jedzeniu?

Co zrobić, żeby nie myśleć o jedzeniu? Jak chcę postarać się nie jeść, np. słodyczy, to nie umiem, nie ma dnia, bez którego nie zjadłabym czegoś słodkiego. Nie chcę tak. Chcę nie myśleć o słodkościach i pokusach i zająć jakoś głowę czymś innym, ale czym ? Nie umiem przestać myśleć o tym.

111
3 odpowiedzi
Anoreksja - czy decyzja o podjęciu leczenia jest dobra?

Wychodzę z anoreksji. Jestem na etapie szybkiego przybierania na wadze. Coraz częściej pojawiają się silne napady lęku, uczucie wyobcowania, uczucie zagrożenia, coś w stylu"odrealnienia", co powoduje jeszcze większy lęk. Podjęłam decyzję, że faktycznie chcę wyjść z anoreksji, a ta decyzja spowodowała pogorszenie stanu psychicznego. Ciężko chwilami się w tym odnaleźć. Jakby mózg nie współpracował z emocjami, ciałem, które jest coraz cięższe. Ciężej się chodzi, schyla... Dużo sprzeczności. Czy to normalne? Czy decyzją z przybieraniem na wadze była błędną decyzją na ten moment?

1 odpowiedź
Mam problem z odżywianiem, jem mało, a nagle zaczynam jeść dużo

Mam problem z odżywianiem, jem mało, a nagle zaczynam jeść dużo, nie pytanie tego kontrolować. Często również zdarza się, że nie odczuwam głodu, a mimo to jem, i to jest silniejsze ode mnie. Jak z tym poradzić sobie?

61
5 odpowiedzi
Napadowe jedzenie. Panika z powodu braku kontroli i planu na jedzenie w kolejnych dniach.

Dzień dobry, od jakiegoś czasu na własną rękę staram się wyjść z napadów objadania. Były górki i dołki, ale mam wrażenie, że idę w dobrym kierunku. Za 4 dni jadę na wyjazd w góry z tatą (mój pomysł) i od 2 dni już panikuję, bo okrutnie boję się, że przez to, że nie mogę zaplanować sobie jedzenia, ale policzyć jego kcal zjem za mało (co wywoła napad)/zjem za dużo (co też go wywoła, bo mam tendencje do podejścia 'wystko, albo nic')/nie będę miała poczucia kontroli (a to już na 100% skończy się napadem). Chciałam tam sobie gotować, nawet na oko, ale tata powiedział, że to strata czasu i obiady będziemy jeść na mieście (nie jem mięsa, a na mieście zapominają o istnieniu białka robiąc wege jedzenie, więc będę szybko głodna). 

Co mogę zrobić, żeby ograniczyć możliwość wystąpienia napadu/przytycie oraz co zrobić, żeby nie panikować na samą myśl o braku poczucia kontroli i braku planu, bo aktualnie natrętnie myślę o tym przed snem starając się to wszystko zaplanować (aż nie mogę zasnać), a oprócz tego na samą myśl strasznie szybko bije mi serce, nieświadomie wstrzymuje oddech/biorę je plytkie i trzęsą mi się ręce. 

Z tatą o tym nie porozmawiam, bo jedyne co to będzie się martwił i ślęczał nade mną odnośnie jedzenia (jem teraz x kcal, bo redukcja - x kcal, i trenuje 5/6 x tygodniowo siłowo) opcjonalnie wyślę mnie do psychologa, a mam z nimi słabe doświadczenia. Mam 21 lat.

1
2 odpowiedzi
Choruję na łagodną postać anoreksji bulimicznej.

Choruję na łagodną postać anoreksji bulimicznej. Jestem na diecie ustalonej przez dietetyka, którą musiałam przerwać z powodu grypy żołądkowej. Jak wrócić powoli do tej diety? Lęk przed jedzeniem nasiliły się. Szykuję jedzenie, nałożę na talerz, a potem część i tak odkładam z powrotem. Nie jestem też w stanie jeść takich porcji, jak wcześniej. Sprawa bardzo świeża. Martwię się też, aby nie włączył się lęk przed brakiem jedzenia, co wieże się z silnym napięciem i chęcią do nadrobienia tego.

1
3 odpowiedzi

Bezpłatne konsultacje zaburzeń odżywiania

Aby wesprzeć osoby zmagające się z zaburzeniami odżywiania, Specjaliści oferują bezpłatną pierwszą konsultację. Wiemy, że rozpoczęcie terapii bywa trudne – zarówno z powodów finansowych, jak i emocjonalnych. Chcemy ułatwić Ci ten pierwszy krok, zapewniając profesjonalne i pełne zrozumienia wsparcie.

Kiedy warto?

    •
  • Jeśli obsesyjnie myślisz o jedzeniu, kaloriach i wadze.

  • •
  • Kiedy Twoje nawyki żywieniowe znacząco wpływają na codzienne życie i relacje.

  • •
  • Jeśli doświadczasz nagłych zmian wagi lub stosujesz ekstremalne metody jej kontroli.

  • •
  • Gdy postrzegasz swoje ciało w zniekształcony sposób i odczuwasz silny lęk przed przytyciem.

Potrzebujesz bezpłatnej pomocy?

Sprawdź dostępnych specjalistów i umów się na bezpłatną konsultację już dziś. Zrób pierwszy krok w stronę zdrowszej relacji z jedzeniem i sobą.

Bibliografia

Powyższe informacje nie zastępują kontaktu ze specjalistą

Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.