Masz pytanie, które ciągle chodzi Ci po głowie?
Opisz je psychologowi w aplikacji i otrzymaj odpowiedź w ciągu 24 godzin - bez kamery i umawiania wizyty.
Czy wiesz, że zaburzenia odżywiania mogą przybierać różne formy? Dowiedz się, czym jest anoreksja atypowa, jak ją rozpoznać i gdzie szukać pomocy.
Anoreksja atypowa to zaburzenie odżywiania, które charakteryzuje się występowaniem wielu objawów typowych dla anoreksji nervosa, ale nie spełnia wszystkich kryteriów diagnostycznych dla jej klasycznej odmiany. Może to obejmować osoby, które mają prawidłową wagę lub nadwagę, ale wykazują niezdrowe myśli dotyczące wagi i kształtu ciała, restrykcyjne zachowania żywieniowe oraz intensywny lęk przed przytyciem.
W przeciwieństwie do klasycznej anoreksji, gdzie często występuje wyraźna niedowaga, osoby z anoreksją atypową mogą utrzymywać wagę w normie lub mieć nadwagę. To sprawia, że zaburzenie to jest trudniejsze do zidentyfikowania, zarówno przez osoby cierpiące, jak i ich otoczenie.
Osoby z anoreksją atypową doświadczają podobnego cierpienia psychicznego i fizycznych komplikacji zdrowotnych, jak osoby z klasyczną anoreksją. Ważne jest, aby zrozumieć, że brak niskiej wagi nie umniejsza powagi problemu i konieczności leczenia.
Anoreksja atypowa, podobnie jak inne zaburzenia odżywiania, często wynika z kombinacji czynników psychologicznych, biologicznych i społecznych. Perfekcjonizm, niskie poczucie własnej wartości, trudności w radzeniu sobie z emocjami i presja społeczna dotycząca wyglądu odgrywają znaczącą rolę.
Z perspektywy neurobiologicznej, zaburzenia odżywiania wiążą się ze zmianami w funkcjonowaniu mózgu. Szczególnie dotyczy to obszarów odpowiedzialnych za regulację apetytu, emocji i kontroli impulsów.
Badania wskazują na rolę neuroprzekaźników, takich jak serotonina i dopamina, w rozwoju anoreksji. Ciało migdałowate, odpowiedzialne za przetwarzanie emocji, może wykazywać nadmierną aktywność w odpowiedzi na bodźce związane z jedzeniem i wagą.
To prowadzi do silnego lęku i unikania jedzenia. Oś jelitowo-mózgowa, czyli dwukierunkowa komunikacja między układem pokarmowym a mózgiem, również odgrywa istotną rolę.
Zaburzenia mikrobioty jelitowej mogą wpływać na nastrój, apetyt i funkcjonowanie poznawcze, przyczyniając się do utrzymywania się zaburzeń odżywiania.
Rozpoznanie anoreksji atypowej wymaga uwzględnienia zarówno objawów psychicznych, jak i fizycznych. Do najczęstszych objawów należą:
Osoba odczuwa lęk przed zwiększeniem masy ciała. Może to objawiać się unikaniem sytuacji, w których spożywanie pokarmów jest nieuniknione (np. spotkania towarzyskie z jedzeniem).
Charakterystyczne jest sprawdzanie etykiet produktów pod kątem zawartości kalorycznej lub nadmierne skupienie na wadze i wymiarach ciała. Często osoba z anoreksją atypową porównuje się do innych.
Osoba postrzega siebie jako nieatrakcyjną i wymagającą zmiany. Może to prowadzić do obsesyjnego sprawdzania swojego wyglądu w lustrze.
Osoba ogranicza spożycie kalorii, unika określonych grup pokarmowych lub stosuje inne metody kontroli wagi. Może to obejmować nadmierne ćwiczenia fizyczne.
Restrykcje mogą być subtelne, np. jedzenie tylko określonych produktów, a silny lęk przed innymi.
Poczucie własnej wartości jest silnie uzależnione od wagi i kształtu ciała. Osoba może czuć się bezwartościowa lub nieatrakcyjna, jeśli nie spełnia swoich własnych (często nierealistycznych) standardów dotyczących wyglądu.
U kobiet może wystąpić brak miesiączki lub nieregularne cykle menstruacyjne. U mężczyzn mogą pojawić się zaburzenia hormonalne, takie jak obniżony poziom testosteronu.
Test SCOFF to narzędzie oceniające ryzyko zaburzeń odżywiania. Składa się z 5 pytań dotyczących relacji z jedzeniem i kontroli masy ciała. Odpowiedzi są na skali „tak” lub „nie”. Wynik testu może wskazać, czy warto skonsultować się ze Specjalistą.
Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest uznawana za złoty standard w leczeniu zaburzeń odżywiania, w tym anoreksji atypowej. CBT pomaga w identyfikowaniu i zmianie negatywnych myśli i zachowań związanych z jedzeniem i wagą.
Terapia akceptacji i zaangażowania (ACT) uczy akceptacji trudnych emocji i myśli, zamiast walki z nimi. Koncentruje się również na wartościach i celach życiowych.
Psychoterapia dialektyczno-behawioralna (DBT) jest uzupełnieniem CBT o skupienie na regulacji emocji.
W przypadku nastolatków terapia rodzinna jest często zalecana, ponieważ angażuje rodzinę w proces leczenia. Najczęściej zaburzenia odżywiania w wieku dziecięcym i nastoletnim wynikają z trudności w domu.
Konsultacje z psychodietetykiem są niezbędne, aby opracować plan żywieniowy. Plan zapewni odpowiednie odżywienie organizmu, normalizację i przyzwyczajanie organizmu do spożywania dotąd ograniczanych pokarmów.
Leki przeciwdepresyjne, takie jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), mogą być pomocne. Stosuje się je w leczeniu współwystępujących zaburzeń nastroju, takich jak depresja i lęk.
E-book pokazuje, jak emocje wpływają na jedzenie i jak odzyskać nad nimi kontrolę. Zawiera wskazówki, ćwiczenia i techniki relaksacyjne, które pomagają jeść świadomie, redukować stres i czerpać przyjemność z odżywiania ciała.
Teczka terapeutyczna to 170 stron narzędzi do pracy z zaburzeniami odżywiania: karty pracy, ćwiczenia, dzienniki i psychoedukacja oparta na CBT, ACT i pracy z ciałem. Zawiera struktury sesji, przykłady dialogów i wskazówki dla terapeutów.
Ten e-book to wsparcie w wychodzeniu z błędnego koła diet i objadania. Pomoże Ci zrozumieć, co stoi za Twoimi trudnościami i pokaże, jak z troską budować zdrowszą relację z jedzeniem – bez wyrzutów sumienia i presji.
Praktyczny przewodnik powstał z myślą o każdym, kto zmaga się z trudnościami psychicznymi i nie wie, gdzie szukać wsparcia. Bez względu na to, czy doświadczasz lęku, depresji, wypalenia czy po prostu potrzebujesz z kimś porozmawiać – zasługujesz na pomoc.
Jeśli zauważasz u siebie lub u kogoś bliskiego objawy anoreksji atypowej, ważne jest, aby jak najszybciej skonsultować się ze specjalistą. Zaburzenia odżywiania są poważnymi chorobami, które mogą prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych, a nawet śmierci.
Domowe sposoby, takie jak próby zmiany nawyków żywieniowych na własną rękę, mogą być niewystarczające i prowadzić do pogorszenia stanu.
Psycholog lub psychoterapeuta specjalizujący się w zaburzeniach odżywiania może pomóc w:
Diagnozie (psycholog i psychiatra): Postawienie trafnej diagnozy jest pierwszym krokiem do skutecznego leczenia.
Identyfikacji źródeł problemu: Specjalista pomoże w zrozumieniu przyczyn zaburzenia i czynników, które je podtrzymują.
Nauce regulacji emocji: Profesjonalna pomoc uczy, jak radzić sobie z trudnymi emocjami, takimi jak lęk, smutek i złość. Pomaga znaleźć alternatywy dla restrykcyjnych zachowań żywieniowych.
Zmianie negatywnych myśli i przekonań: Specjalista pomoże w identyfikowaniu i kwestionowaniu negatywnych myśli dotyczących wagi i kształtu ciała. Wspiera w budowaniu bardziej realistycznego i akceptującego obrazu siebie.
Towarzyszeniu w procesie zmiany: Psychoterapia zapewnia wsparcie i motywację w trudnym procesie zmiany nawyków żywieniowych i budowania zdrowego stosunku do jedzenia i własnego ciała.
Pamiętaj, że szukanie pomocy to akt odwagi i troski o siebie. Nie zwlekaj, im wcześniej rozpoczniesz leczenie, tym większe szanse na powrót do zdrowia i pełnego życia.
Jeśli potrzebujesz wsparcia w walce z anoreksją atypową lub innymi zaburzeniami odżywiania, skorzystaj z wyszukiwarki psychologów i psychoterapeutów na TwojPsycholog.pl. Znajdziesz tam specjalistów z doświadczeniem w leczeniu zaburzeń odżywiania, którzy pomogą Ci w drodze do zdrowia..
Najczęstsze pytania
Oferujemy wsparcie wyspecjalizowanej kadry terapeutów z wieloletnim doświadczeniem w pracy z zaburzeniami odżywiania, takimi jak anoreksja, bulimia, ortoreksja czy kompulsywne objadanie się. Nasi specjaliści stosują potwierdzone naukowo metody terapeutyczne, dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjentów.
NowośćTylko w aplikacji mobilnejNie chcesz od razu umawiać wizyty?Najpierw napisz do specjalisty na czacie w aplikacji TwójPsycholog. Odpowie do 24 godzin. Bez kamery i bez terminu, pakiety od 49 zł.Sprawdź, jak to działaKrótkie, konkretne teksty o wybranych aspektach - przygotowane razem z naszymi specjalistami.
Poznaj charakterystykę anoreksji, bulimii, kompulsywnego objadania się i innych zaburzeń odżywiania. Naucz się rozpoznawać objawy i dowiedz się, kiedy szukać profesjonalnej pomocy.
Niepokojące zmiany w zachowaniu dziecka? Dowiedz się, jak odróżnić zwykłe dojrzewanie od zaburzeń odżywiania i kiedy szukać profesjonalnej pomocy.
Czy epizody objadania się to zawsze zaburzenie odżywiania? Jak odróżnić problem od choroby i kiedy szukać pomocy specjalisty? Poznaj skuteczne techniki radzenia sobie z kompulsywnym jedzeniem.
Zrozumienie specyfiki anoreksji i bulimii to pierwszy krok do skutecznej pomocy. Dowiedz się, co je łączy, co dzieli i jak szukać wsparcia.
Zrozumienie mechanizmów kompulsywnego objadania się i skuteczne strategie radzenia sobie. Kiedy szukać pomocy specjalisty?
Zrozumienie to pierwszy krok do poprawy. Przeczytaj powiązane artykuły, które przygotowaliśmy razem z naszymi specjalistami.
Zaburzenia odżywiania to poważne zaburzenia psychiczne związane z nieprawidłowymi zachowaniami żywieniowymi, negatywnie wpływające na zdrowie. Obejmują anoreksję, bulimię i kompulsywne objadanie się, ARFID, Pica, czy ortoreksję.
Anoreksja to poważne zaburzenie odżywiania, które może mieć dramatyczne konsekwencje dla zdrowia i życia – nie zwlekaj z szukaniem pomocy. Wczesna interwencja i profesjonalne wsparcie są kluczowe w walce z tą chorobą.
Bulimia to poważne zaburzenie odżywiania, które może dramatycznie wpłynąć na zdrowie fizyczne i psychiczne. Wczesna diagnoza i odpowiednie leczenie mogą znacząco poprawić jakość życia i zapobiec poważnym powikłaniom zdrowotnym.
Najtrudniejsze to zacząć szukać. Gratulujemy! Sprawdź naszego Bloga, a także Forum Psychologiczne! Znajdziesz tam merytoryczne artykuły, odpowiedzi Specjalistów_ek, praktyczne przykłady i wskazówki oraz wiele inspiracji.
Co zrobić, żeby nie myśleć o jedzeniu? Jak chcę postarać się nie jeść, np. słodyczy, to nie umiem, nie ma dnia, bez którego nie zjadłabym czegoś słodkiego. Nie chcę tak. Chcę nie myśleć o słodkościach i pokusach i zająć jakoś głowę czymś innym, ale czym ? Nie umiem przestać myśleć o tym.
Wychodzę z anoreksji. Jestem na etapie szybkiego przybierania na wadze. Coraz częściej pojawiają się silne napady lęku, uczucie wyobcowania, uczucie zagrożenia, coś w stylu"odrealnienia", co powoduje jeszcze większy lęk. Podjęłam decyzję, że faktycznie chcę wyjść z anoreksji, a ta decyzja spowodowała pogorszenie stanu psychicznego. Ciężko chwilami się w tym odnaleźć. Jakby mózg nie współpracował z emocjami, ciałem, które jest coraz cięższe. Ciężej się chodzi, schyla... Dużo sprzeczności. Czy to normalne? Czy decyzją z przybieraniem na wadze była błędną decyzją na ten moment?
Mam problem z odżywianiem, jem mało, a nagle zaczynam jeść dużo, nie pytanie tego kontrolować. Często również zdarza się, że nie odczuwam głodu, a mimo to jem, i to jest silniejsze ode mnie. Jak z tym poradzić sobie?
Dzień dobry, od jakiegoś czasu na własną rękę staram się wyjść z napadów objadania. Były górki i dołki, ale mam wrażenie, że idę w dobrym kierunku. Za 4 dni jadę na wyjazd w góry z tatą (mój pomysł) i od 2 dni już panikuję, bo okrutnie boję się, że przez to, że nie mogę zaplanować sobie jedzenia, ale policzyć jego kcal zjem za mało (co wywoła napad)/zjem za dużo (co też go wywoła, bo mam tendencje do podejścia 'wystko, albo nic')/nie będę miała poczucia kontroli (a to już na 100% skończy się napadem). Chciałam tam sobie gotować, nawet na oko, ale tata powiedział, że to strata czasu i obiady będziemy jeść na mieście (nie jem mięsa, a na mieście zapominają o istnieniu białka robiąc wege jedzenie, więc będę szybko głodna). Co mogę zrobić, żeby ograniczyć możliwość wystąpienia napadu/przytycie oraz co zrobić, żeby nie panikować na samą myśl o braku poczucia kontroli i braku planu, bo aktualnie natrętnie myślę o tym przed snem starając się to wszystko zaplanować (aż nie mogę zasnać), a oprócz tego na samą myśl strasznie szybko bije mi serce, nieświadomie wstrzymuje oddech/biorę je plytkie i trzęsą mi się ręce. Z tatą o tym nie porozmawiam, bo jedyne co to będzie się martwił i ślęczał nade mną odnośnie jedzenia (jem teraz x kcal, bo redukcja - x kcal, i trenuje 5/6 x tygodniowo siłowo) opcjonalnie wyślę mnie do psychologa, a mam z nimi słabe doświadczenia. Mam 21 lat.
Choruję na łagodną postać anoreksji bulimicznej. Jestem na diecie ustalonej przez dietetyka, którą musiałam przerwać z powodu grypy żołądkowej. Jak wrócić powoli do tej diety? Lęk przed jedzeniem nasiliły się. Szykuję jedzenie, nałożę na talerz, a potem część i tak odkładam z powrotem. Nie jestem też w stanie jeść takich porcji, jak wcześniej. Sprawa bardzo świeża. Martwię się też, aby nie włączył się lęk przed brakiem jedzenia, co wieże się z silnym napięciem i chęcią do nadrobienia tego.
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/eating-disorders/symptoms-causes/syc-20353603
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/anorexia-nervosa/symptoms-causes/syc-20353591
Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.
Zweryfikowano treść
