📲 Pobierz aplikację i zadbaj o siebie na własnych zasadach
Osobowość borderline u mężczyzn rzadko wygląda tak, jak podpowiadają stereotypy. Sprawdź, dlaczego diagnoza często przychodzi z opóźnieniem i jakie sygnały warto obserwować u siebie lub bliskiej osoby.
Kiedy myślimy o zaburzeniu osobowości typu borderline (BPD), w głowie zwykle pojawia się obraz młodej kobiety, która intensywnie przeżywa emocje, ma niestabilne relacje i sięga po samookaleczenia. Ten obraz nie jest błędny, ale jest niepełny - i właśnie ta niepełność sprawia, że u mężczyzn borderline diagnozuje się znacznie rzadziej i zwykle znacznie później niż u kobiet. Nie dlatego, że mężczyźni chorują rzadziej, ale dlatego, że objawy przybierają u nich inną, mniej "podręcznikową" formę.
Mechanizm leżący u podstaw BPD jest u obu płci podobny: mózg reaguje na bodźce szybciej i intensywniej niż powinien, a mechanizm, który hamuje tę reakcję, działa zbyt wolno. Emocje pojawiają się gwałtownie i długo nie opadają. Różnica polega na tym, co dzieje się z tym napięciem dalej. Kobiety częściej kierują je do wewnątrz - w stronę lęku, poczucia winy, samookaleczeń. Mężczyźni, wychowywani w kulturze, która od dziecka komunikuje "chłopaki nie płaczą" i "musisz sobie radzić sam", częściej kierują to samo napięcie na zewnątrz - w stronę złości, kontroli, działania.
To prowadzi do sytuacji, w której lekarz czy terapeuta widzi przed sobą mężczyznę z wybuchami agresji, nadużywaniem alkoholu i chaotycznym stylem życia i zamiast borderline rozpoznaje zaburzenie osobowości antyspołecznej, uzależnienie albo chorobę afektywną dwubiegunową. Tymczasem pod spodem może kryć się ten sam rdzeń problemu: ogromny lęk przed odrzuceniem, niestabilne poczucie własnej wartości i trudność w regulowaniu emocji. Skutek jest taki, że mężczyzna latami trafia na leczenie objawów wtórnych - uzależnienia, epizodów agresji - nigdy nie docierając do faktycznego źródła cierpienia.
U wielu mężczyzn z borderline lęk przed porzuceniem nie objawia się płaczem ani błaganiem o uwagę, lecz odwrotnie - nagłym wycofaniem, zimnym milczeniem albo kontrolującym zachowaniem wobec partnerki. Myśl "i tak mnie zostawisz, więc zrobię to pierwszy" bywa realizowana przez sabotowanie bliskich relacji, zanim ktoś zdąży samemu odejść. Z zewnątrz wygląda to jak chłód emocjonalny albo niedojrzałość, a nie jak niezdrowa próba ochrony przed bólem odrzucenia.
Drugim często pomijanym obszarem są zachowania ryzykowne, które społecznie bywają odczytywane jako "męska brawura", a nie jako objaw kliniczny. Szybka jazda samochodem na granicy wypadku, hazard, ekstremalne sporty podejmowane bez przygotowania, impulsywne wydawanie dużych pieniędzy czy przypadkowe kontakty seksualne - to sposoby na natychmiastowe rozładowanie nieznośnego napięcia wewnętrznego. Sama osoba rzadko łączy te epizody z emocjami - często słyszy się "po prostu lubię ryzyko", podczas gdy w tle stoi rozpaczliwa potrzeba poczucia czegokolwiek zamiast chronicznej pustki w środku.
Warto też zwrócić uwagę na pracoholizm i perfekcjonizm jako maskę borderline u mężczyzn. Skrajne zaangażowanie w karierę, obsesyjne dążenie do sukcesu i niemożność odpoczynku bywają jedynym społecznie akceptowanym sposobem na regulację emocjonalnego chaosu - dopóki nie pojawi się porażka zawodowa, która potrafi wywołać gwałtowny kryzys tożsamości i myśli w stylu "skoro nie jestem najlepszy, jestem nikim".
Charakterystyczne jest też rozszczepienie w relacjach: partner czy przyjaciel bywa raz idealizowany jako "jedyna osoba, która mnie rozumie", a chwilę później, po drobnym zawodzie, dewaluowany jako "ktoś, kto nigdy mnie naprawdę nie lubił". U mężczyzn ten wzorzec często przebiega gwałtowniej i z większą intensywnością złości niż u kobiet, co jeszcze bardziej utrudnia postawienie właściwej diagnozy.
Jeśli rozpoznajesz u siebie opisane wzorce - wybuchy złości, które szybko mijają i zostawiają poczucie wstydu, sabotowanie bliskich relacji z lęku przed odrzuceniem, epizody pustki i impulsywne działania, które ją zagłuszają - warto zacząć od rozmowy z psychiatrą lub psychologiem klinicznym. Nie po to, żeby "dostać etykietkę", ale żeby zrozumieć, co się naprawdę dzieje. Diagnostyka BPD wymaga czasu i kilku spotkań.
Warto uprzedzić specjalistę, że zależy ci na rzetelnej ocenie, i nie bać się powiedzieć wprost: "czytałem o borderline i zastanawiam się, czy to mnie dotyczy". Dobrzy klinicyści traktują takie pytania poważnie.
Kolejnym krokiem, niezależnie od tego, czy diagnoza zostanie potwierdzona, jest znalezienie psychoterapeuty z doświadczeniem w pracy z zaburzeniami regulacji emocji - najlepiej kogoś, kto zna DBT lub terapię schematów. Dla wielu mężczyzn sam próg wejścia na terapię jest trudny kulturowo: terapia bywa postrzegana jako przyznanie się do słabości, a nie jako narzędzie. Warto jednak wiedzieć, że DBT to praca bardzo konkretna i ustrukturyzowana - bardziej przypomina trening umiejętności niż "leżenie na kozetce i opowiadanie o dzieciństwie". To może być ważna zmiana perspektywy dla kogoś, kto dotąd unikał szukania pomocy.
Przedstawiamy wyselekcjonowaną grupę doświadczonych psychologów i psychoterapeutów, którzy specjalizują się w pracy z osobami z zaburzeniem osobowości typu borderline i stosują sprawdzone metody terapeutyczne w leczeniu tego zaburzenia.
Zrozumienie to pierwszy krok do poprawy. Przeczytaj inne, powiązane, merytoryczne artykuły które przygotowaliśmy dla Was wspólnie z naszymi Specjalistami_tkami.
Najtrudniejsze to zacząć szukać. Gratulujemy! Sprawdź naszego Bloga, a także Forum Psychologiczne! Znajdziesz tam merytoryczne artykuły, odpowiedzi Specjalistów_ek, praktyczne przykłady i wskazówki oraz wiele inspiracji.
Mam 17 lat. Niedawno dostałam diagnozę spektrum autyzmu I nieprawidłowej osobowości chwiejnej emocjonalnie borderline. Ciągle borykam się z trudnościami na jakie niestety trafiam. Moje funkcjonowanie jest na tyle ciężkie, że muszę zażywać się lekami i ciągle zwiększać dawkę. Mam teraz taki epizod, że leżę w łóżku i myślę tylko i wyłącznie o przykrych rzeczach, odcinam się od bliskich, znowu po mojej euforii jest gwałtowny dołek (temu diagnoza nieprawidłowej osobowości chwiejnej emocjonalnie). Nie wiem już co robić. Mija już 2 lata od tego "rollercoastera" I różnymi ciężkimi wyzwaniami. Co prawda diagnoza wyjaśniła mi bardzo wszelkie moje zachowania, obyczaje, emocje jednak zastanawiam się tylko jak mogę mając te diagnozy sobie radzić? Mimo chodzenia obecnie regularnie na terapię, nie brakuje mi momentów krzyku, agresji, płaczu, izolacji a najgorsze, krzywdy bliskich i samej siebie.
Moja córka jest Borderline. Nie wiem, jak pomóc jej i zarazem sobie. To ponad moje siły.
Dzień dobry, nie wiem ile mam miejsca, spróbuję się streszczać. Mam 25 lat, studiuję zaocznie 2. rok psychologii. Za mną 6 nieudanych terapii psychodynamicznych i terapia schematów, która zmieniła moje życie. Ale miała trwać rok, a w połowie nie było mnie dłużej stać. Mam borderline, ADHD i podejrzenie spektrum, ale diagnostka stwierdziła, że na końcu może powiedzieć, że nie wie (różnicowanie z traumą) więc przerwałem. Praca to dla mnie koszmar, bo źle rozumiem instrukcje a jak się czegoś trzeba domyślić to źle się domyślam. Jak potrzebuję o coś zapytać to słyszę "jak możesz tego nie wiedzieć" więc przestałem pytać, popełniam masę błędów, mimo że robię sobie w telefonie notatki. W rezultacie boję się ludzi (na co dzień też), nienawidzę siebie i zwalniam. Dwa lata zmagałem się finansowo, doszło do tego, że dorabiałem na prostytucji. To było łatwiejsze niż 8h np. w fast foodzie, w trybie walcz uciekaj. Zakochałem się w kliencie. Wydawało się, że jest wzajemność, mówił różne rzeczy, w tym, że chciałby tam zaparkować na stałe. Pochwalił moją inteligencję, co jest dla mnie ważne. Niesamowicie się rozumiemy, mamy podobne charaktery, jesteśmy też dobrani w łóżku. Miał wybrać i wybrał - żonę. Nie widzę już sensu w życiu. Nie chcę być już sam. Myślałem, że wymarzona praca terapeuty schematów wypełni mi pustkę, ale nie zapowiada się. Nie potrafię pojąć, że spotkałem kogoś idealnie dobranego i ta osoba mnie nie chce. Nienawidzę spotykanych na ulicach par. Nawet nie wiedzą, że mają supermoc. Moje życie nie ma żadnego sensu. Lubię dowiadywać się nowych rzeczy, ale co z tego, na nikogo to nie wpływa. Nikt mi nie towarzyszy. Nie robi żadnej różnicy, że codziennie wstaję z łóżka. Teraz szukam pracy po przeprowadzce i telefon milczy. Zrobiłem bardzo dobre CV, a potem jeszcze rozmowa nie do przejścia - utrzymuj kontakt wzrokowy, nawiąż small talk, spraw wrażenie sympatycznego, zadawaj pytania. Czuję, że nie ma dla mnie miejsca na tym świecie, od zawsze. Miałem próbę w grudniu, ale niestety przeżyłem. Nie wiem po co. Pierwszy raz próbowałem się zabić w 6. klasie podstawówki, potem w gimnazjum. Nikt tego nie widział, zawsze planuję tak, by nikt mi nie przeszkodził i sam muszę siebie przekonać, że to moje jedyne życie i póki żyję coś może się zmienić. Nie wierzę, że uda mi się uzbierać na terapię i wyzdrowieć. Nie wierzę już w miłość. Czuję się tak potwornie sam. Zostawiłem większość przyjaciół we Wrocławiu, łatwo było ich poznać przez studia, a w Łodzi mam zaoczne i jest trudniej. Cieszę się, że nie mam przerwy w studiach, ale tryb podoba mi się mniej - nie da się żyć studiami. To jedyna dziedzina w życiu jaka mi wychodzi. Nie wiem jakie mam pytanie, i tak na dniach się zabiję wreszcie, bo nie mogę znieść tej samotności i pustki.
Witam, podejrzewam u siebie zaburzenie osobowości typu borderline. Jestem dwudziestoletnią kobietą. Chodziłam do wielu psychologów, z czego tylko jeden skierował mnie do psychiatry. Było to bardzo nieprzyjemne doświadczenie; Pani Doktor była wyjątkowo niemiła, jakby przyjmowała pacjentów za karę. Powiedziałam jej, że zostałam do niej skierowana z podejrzeniem depresji i stanów lękowych. Zadała parę pytań, stwierdziła, że wszystko jest w porządku, i nie rozumie, po co do niej przyszłam. Po dalszej rozmowie stwierdziła, że mogę mieć (nie wiem, czy poprawnie to nazwę) nieprawidłowo rozwijającą się osobowość? Przepisała hydroksyzynę i kazała wrócić w okresie jesienno-zimowym, jeżeli nastąpiłoby pogorszenie nastroju (oczywiście już do niej nie wróciłam), a na koniec zaleciła podjęcie się terapii długoterminowej. Przekazałam wszystkie te informacje mojej Pani psycholog, która stwierdziła, że mam zaburzenie osobowości- osobowość zależną (znowu, nie wiem, czy jest to poprawne nazewnictwo). Całe to zajście miało miejsce mniej więcej rok temu. Moja Pani psycholog zrezygnowała ze współpracy ze mną (oczywiście po konsultacji. Nie zostawiła mnie z dnia na dzień bez słowa), ponieważ, w moim rozumieniu, nic więcej nie była w stanie dla mnie zrobić, i powinnam przejść na terapię długoterminową (wspomniała również o terapii „gesztalt?" ) tak, jak zalecił psychiatra. Dalej nie zdecydowałam się na terapię, bo prawdę mówiąc, przeraża mnie to. Szczegółowe omawianie mojego dzieciństwa z obcą osobą wydaje się wyjątkowo trudne, i nie wiem, czy jestem na coś takiego gotowa. Cały czas mam to z tyłu głowy, ale takie czynniki jak lęk przed terapią i kwestie finansowe utrudniają mi podjęcie decyzji. Odkąd stwierdzono mi, że mam (jakieś tam) zaburzenie osobowości, zaczęłam się w to zagłębiać i w pewien sposób uświadamiać sobie na własną rękę, jak mogą wyglądać niektóre moje mechanizmy i czym mogą być spowodowane. Wiele czytałam o osobowości „zależnej”, jak i o wielu innych zaburzeniach osobowości, i bardzo mnie zmartwił fakt, że wszystkie objawy, jakie towarzyszą osobie z zaburzeniem osobowości typu borderline, są moją codziennością. Stąd moje pytanie, czy jest to możliwe, że zarówno psycholog, jak i psychiatra przeoczyli jakieś znaki, które mogłyby wskazywać na borderline? Czy może pomylili diagnozę? Czy jest to możliwe, że to wszystko wykształtowało się u mnie w przeciągu tego roku, w którym nie chodzę na żadną terapię/do psychologa? Od 15 roku życia chodzę na wizyty. Pierwszy raz zabrała mnie mama, ze względu na samookaleczenie. Kontynuowałam to po czasie, mimo że z początku nie byłam zadowolona. Od lat zmagam się z pewnego rodzaju „pustką”, niestabilnymi emocjami i zaburzonym obrazem samej siebie. Są momenty, w których myślę o śmierci i o tym, jaka to musi być ulga, a parę chwil później potrafię skakać i tańczyć z radości. Moje związki są bardzo niestabilne, zwłaszcza moje uczucia w stosunku do moich partnerów. Albo idealizuje partnera, albo go wręcz nienawidzę. Tyczy się to również praktycznie każdej osoby w moim życiu. Nie wiem, co mam robić. Od lat szukam odpowiedzi na to, co może być ze mną nie tak. Nikt dotychczas nie był w stanie mi pomóc, i nie wiem czy kiedykolwiek uzyskam taką pomoc. Powoli tracę nadzieje. Co mam robić?
Wychodząc naprzeciw potrzebom osób zmagających się z zaburzeniem osobowości borderline, specjaliści oferują darmowe konsultacje. Rozumiemy, że kwestie finansowe mogą stanowić istotną barierę w podjęciu decyzji o rozpoczęciu terapii, dlatego chcemy ułatwić ten pierwszy, często najtrudniejszy krok. Obawy przed pierwszym spotkaniem są naturalne, to w końcu nowa sytuacja lub nowy Specjalista. Jednak warto!
Kiedy warto?
Gdy zauważasz u siebie lub bliskiej osoby intensywne wahania nastroju i trudności w kontrolowaniu emocji.
Kiedy Twoje relacje z bliskimi są burzliwe i niestabilne, a Ty czujesz, że nie potrafisz tego zmienić.
Jeśli doświadczasz silnego lęku przed porzuceniem i podejmujesz niezdrowe dla Ciebie działania, by temu zapobiec.
Gdy masz trudności z określeniem własnej tożsamości i często zmieniasz swoje cele życiowe.
Potrzebujesz bezpłatnej pomocy?
Sprawdź dostępnych specjalistów i umów się na bezpłatną pierwszą konsultację już dziś – zrób ten ważny krok w kierunku lepszego zdrowia.
Sansone, R. A. i in. Gender differences in borderline personality disorder: a narrative review, Frontiers in Psychiatry, 2024. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10811047/
Westbrook, A. i in. Recognizing Borderline Personality Disorder in Men: Gender Differences in BPD Symptom Presentation, Journal of Personality Disorders, 2024.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38592913/
Linehan, M. M. Cognitive-Behavioral Treatment of Borderline Personality Disorder, Guilford Press, Nowy Jork, 1993.
Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.
