Terapia online czy stacjonarna?

Najlepiej przebadany scenariusz to terapia poznawczo-behawioralna prowadzona przez wideo u osób z depresją i zaburzeniami lękowymi. Tam wyniki są porównywalne z terapią w gabinecie, a jakość relacji terapeutycznej, mierzona osobno, też nie odbiega od tej z kontaktu osobistego.

Poza tym obszarem obraz jest mniej jednoznaczny. Przeglądy badań nad innymi nurtami, na przykład terapią systemową, nie wskazują przewagi żadnej z form, ale też nie dowodzą ich równoważności, bo badań jest po prostu za mało. Rozsądny wniosek brzmi więc tak: przy typowych trudnościach online nie jest gorszym wyborem, a przy części sytuacji opisanych niżej gabinet nadal ma przewagę.

Wybór jest więc głównie praktyczny.

Co daje online

Dostęp do właściwej osoby, nie tylko do najbliższej. To największa przewaga. Jeśli szukasz kogoś od terapii schematu, od zaburzeń odżywiania albo od pracy z osobami LGBT+, w mniejszym mieście może nie być nikogo. Online masz do wyboru cały kraj.

Ciągłość. Wyjazd służbowy, chore dziecko, remont w mieście. Sesja się odbywa.

Niższy próg wejścia. Części osób łatwiej powiedzieć trudne rzeczy z własnego fotela niż w obcym pokoju. Przy lęku społecznym i agorafobii bywa to jedyny realny start.

Zwykle taniej i bez czasu na dojazd. Dwie godziny tygodniowo w tramwaju to realny koszt.

Co daje gabinet

Rytuał i granica. Wyjście z domu, droga, poczekalnia, powrót. To fizycznie oddziela sesję od reszty życia i daje czas na dojście do siebie po trudnym spotkaniu. Po sesji online wracasz do maili w 30 sekund, a to nie zawsze wychodzi na dobre.

Pełny obraz. Terapeuta_ka widzi całą sylwetkę, sposób siedzenia, napięcie w ramionach, drżenie rąk. W kadrze kamery zostaje głównie twarz.

Brak technologii między wami. Zawieszony obraz w środku najtrudniejszego zdania potrafi zepsuć moment, którego nie da się odtworzyć.

Kiedy gabinet jest wyraźnie lepszy

• Praca z ciałem. Analiza bioenergetyczna, część pracy w Gestalt, techniki oparte na ruchu i oddechu.
• Głęboka praca z traumą. EMDR i brainspotting da się prowadzić online i wielu specjalistów tak robi, ale przy silnej dysregulacji obecność w jednym pomieszczeniu daje większe bezpieczeństwo.
• Poważny kryzys. Przy ryzyku samobójczym albo silnej autoagresji kontakt osobisty jest bezpieczniejszy.
• Dzieci. Młodsze dzieci pracują przez zabawę i rysunek, co przez ekran działa słabo.

Warunek, o którym łatwo zapomnieć

Do sesji online potrzebujesz miejsca, w którym nikt Cię nie słyszy i nikt nie wejdzie. To brzmi banalnie, dopóki nie okaże się, że jedyny prywatny kąt w mieszkaniu to łazienka, a partner_ka jest za ścianą.

Jeśli tego miejsca nie ma, terapia online będzie płytsza, bo połowa uwagi pójdzie na kontrolowanie głośności. W takiej sytuacji gabinet nie jest wygodą, tylko warunkiem szczerości. Awaryjnie sprawdza się samochód albo pusta sala w pracy.

To nie jest wybór na zawsze

Wiele osób łączy: co do zasady online, a raz na jakiś czas spotkanie na żywo. Albo odwrotnie, gabinet jako podstawa i online w tygodniach, w których nie da się dojechać. Warto ustalić to z terapeutą_ką na starcie, zamiast negocjować przy pierwszej przeszkodzie.

Źródła

• Seuling P.D. i in. Therapeutic alliance in videoconferencing psychotherapy compared to psychotherapy in person, systematic review and meta-analysis, 2024
• Comparing Digital Versus Face-to-Face Delivery of Systemic Psychotherapy Interventions, systematic review and meta-analysis of RCTs, 2025
• Telehealth Versus Face-to-face Psychotherapy for Less Common Mental Health Conditions, systematic review and meta-analysis of RCTs