Terapia indywidualna, dla pary czy grupowa?

Przewodniki po terapii milcząco zakładają zwykle terapię indywidualną. Tymczasem formatów jest kilka, a wybór między nimi bywa ważniejszy niż wybór nurtu.

Cztery formaty w skrócie

Terapia indywidualna

Rozmowa w cztery oczy. To najczęstszy i najbezpieczniejszy pierwszy wybór, kiedy nie wiesz jeszcze dokładnie, czego potrzebujesz, bo daje najwięcej przestrzeni na diagnozę sytuacji.

Wybierz ją, gdy trudność jest przede wszystkim w Tobie: lęk, obniżony nastrój, trauma, poczucie własnej wartości, powtarzające się schematy.

Terapia par

Tu jest zasada, która zaskakuje najczęściej: pacjentem jest relacja, a nie żadna z dwóch osób. Terapeuta_tka nie szuka winnego i nie przyznaje racji. Pracuje nad sposobem, w jaki się porozumiewacie.

To bywa łatwiejszym pierwszym krokiem niż terapia indywidualna, właśnie dlatego, że nie wskazuje osoby „do naprawy". Jeśli namawiasz kogoś bliskiego na pomoc, ten argument czasem otwiera drzwi.

Jedno ważne zastrzeżenie. Przy przemocy w związku terapia par nie jest właściwą drogą i bywa niebezpieczna, bo osoba doznająca przemocy nie może mówić szczerze bez ryzyka. Wtedy każda osoba potrzebuje najpierw własnego wsparcia, a osoba krzywdzona pomocy specjalistycznej. Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia" działa pod numerem 800 12 00 02.

Terapia grupowa

Spotkania kilku osób z podobną trudnością, prowadzone przez specjalistę_tkę. Najbardziej niedoceniany format.

Sprawdza się szczególnie tam, gdzie problem dotyczy kontaktu z ludźmi: lęk społeczny, uzależnienia, samotność, żałoba, zaburzenia odżywiania. Powód jest prosty. W gabinecie możesz opowiedzieć, jak reagujesz na ludzi. W grupie to widać na żywo i można z tym pracować od razu.

Kosztuje zwykle około połowy tego co terapia indywidualna, więc bywa też odpowiedzią na barierę finansową.

Najczęstsza obawa brzmi „nie chcę mówić o sobie przy obcych". To normalne, mija zwykle po dwóch albo trzech spotkaniach i grupa daje w zamian coś, czego gabinet dać nie może: dowód, że nie jesteś z tym sam_a. Obowiązuje w niej też zasada poufności, tak samo jak w gabinecie.

Terapia rodzinna

Kiedy trudność dotyczy całego układu, a nie jednej osoby. Częsty powód to problemy dziecka albo nastolatka, które okazują się objawem czegoś, co dzieje się w całej rodzinie. Bywa też jedyną sensowną drogą przy chorobie przewlekłej albo uzależnieniu jednego z domowników.

Dzieci i nastolatki

To osobna ścieżka i osobne kompetencje. Warto wiedzieć dwie rzeczy.

Po pierwsze, pierwszym krokiem jest zwykle konsultacja samego rodzica_ki, bez dziecka. Specjalista_tka zbiera obraz sytuacji i dopiero potem decyduje, czy i w jakiej formie spotkać się z dzieckiem.

Po drugie, młodsze dziecko rzadko pracuje rozmową. Pracuje zabawą, rysunkiem, ruchem, a znaczna część procesu to praca z rodzicami nad tym, co dzieje się w domu.

Formaty można łączyć

To wcale nie jest rzadkie. Terapia par obok indywidualnej u każdej z osób jest bardzo częstym i skutecznym połączeniem. Podobnie terapia grupowa jako uzupełnienie indywidualnej przy uzależnieniach.

Jeśli nie wiesz, co wybrać, umów konsultację indywidualną i zapytaj wprost. To jedno z pytań, na które specjalista_tka odpowie Ci po pierwszym spotkaniu.