📲 Pobierz aplikację i zadbaj o siebie na własnych zasadach
Rozdrażnienie, problemy w szkole czy nagłe wybuchy złości często przypisuje się trudom dorastania. Czasem jednak za takimi zachowaniami kryje się depresja u dzieci, która u najmłodszych przybiera zupełnie inną formę niż u dorosłych.

Depresja dziecięca to zaburzenie nastroju, które wykracza daleko poza zwykły smutek. Szczególnie u najmłodszych potrafi przybierać postać depresji maskowanej, przez co jej nietypowe objawy łatwo pomylić z problemami wychowawczymi czy rozwojowymi. U małych dzieci może manifestować się opóźnieniem rozwoju, u nastolatków zaś - buntem, społeczną izolacją lub zachowaniami autoagresywnymi (samookaleczenia, inne zachowania wyrządzające szkodę samemu sobie). Zamiast smutku często dominują rozdrażnienie, złość i wrogość, a także dolegliwości somatyczne bez wyraźnej przyczyny medycznej, jak bóle brzucha czy głowy.
Symptomy depresji u dzieci są różnorodne i dotyczą kilku głównych sfer funkcjonowania. Diagnozę stawia się, gdy co najmniej pięć z poniższych objawów utrzymuje się przez minimum dwa tygodnie, w widoczny sposób zakłócając codzienne życie dziecka:
sfera emocjonalna, to uporczywy smutek, drażliwość, lęk, wybuchy złości, gwałtowne zmiany nastroju;
sfera poznawcza, to problemy z koncentracją i zapamiętywaniem, pogorszenie wyników w nauce, negatywne myślenie o sobie i niska samoocena;
sfera behawioralna, to apatia, wycofanie społeczne, rezygnacja z dotychczasowych zainteresowań, zachowania ryzykowne (np. sięganie po używki);
sfera somatyczna, to zaburzenia snu (bezsenność lub nadmierna senność), zmiany apetytu, dolegliwości fizyczne bez podłoża medycznego (np. bóle głowy, brzucha).
Rozpoznanie depresji u dziecka wymaga od rodziców i opiekunów szczególnej uwagi, ponieważ jej objawy mogą różnić się od tych obserwowanych u dorosłych. Choć mogą występować klasyczne symptomy, takie jak smutek, płaczliwość czy przygnębienie, u dzieci i młodzieży znacznie częściej dominuje drażliwość. Dziecko może łatwo wpadać w złość, demonstrować wrogość wobec otoczenia lub reagować rozpaczą na raczej niewielkie uwagi. Innym kluczowym sygnałem jest utrata zdolności do odczuwania radości - apatia i zobojętnienie sprawiają, że aktywności, które wcześniej sprawiały przyjemność, jak zabawa, hobby czy spotkania z rówieśnikami, przestają cieszyć. Dziecko może również wycofywać się z życia towarzyskiego i unikać kontaktu z kolegami, bądź przebywać w grupie rówieśników stosujących, np. substancje psychoaktywne.
Depresja u najmłodszych często przybiera nietypowy obraz, manifestując się poprzez dolegliwości fizyczne. Dzieci, zwłaszcza te młodsze, które nie potrafią opisać swoich emocji, mogą skarżyć się na uporczywe bóle brzucha, głowy, nudności, dla których badania medyczne nie znajdują przyczyny fizycznej. U nastolatków z kolei depresja może przybierać formę buntu wobec rodziców i szkoły, zachowań agresywnych czy autoagresywnych. Alarmujące są również zmiany w codziennym funkcjonowaniu, takie jak odmowa chodzenia do szkoły, zaniedbywanie nauki i higieny osobistej czy całkowite wycofanie się i zamknięcie w swoim pokoju.
Depresja u dzieci rzadko ma jedną, prostą przyczynę. Zazwyczaj jest wynikiem połączenia czynników z trzech głównych obszarów:
biologiczne - predyspozycje genetyczne (występowanie depresji w rodzinie) oraz zaburzenia równowagi neuroprzekaźników w mózgu;
psychologiczne - niska samoocena, skłonność do 'mrocznego\smutnego usposobienia' , trudności w radzeniu sobie ze stresem;
środowiskowe - konflikty w rodzinie, zaniedbanie emocjonalne, przemoc, problemy w relacjach rówieśniczych, nadmierna presja szkolna lub traumatyczne wydarzenia.
Leczenie depresji u dzieci jest procesem złożonym i wymaga zaangażowania całej rodziny. Podstawą leczenia jest psychoterapia, która pomaga dziecku zrozumieć własne emocje, nauczyć się strategii radzenia sobie z trudnościami i odbudować poczucie wartości. Jej forma - indywidualna, grupowa czy rodzinna - jest dobierana w zależności od potrzeb. W uzasadnionych przypadkach psychiatra może włączyć farmakoterapię, która jednak zawsze stanowi jedynie wsparcie dla psychoterapii, a nie jej zamiennik. Ważna jest wczesna interwencja, ponieważ im szybsze rozpoczęcie leczenia, tym większa jego skuteczność i mniejsze ryzyko nawrotów.
Psychoterapia jest podstawą leczenia depresji u dzieci, a jej formę zawsze dostosowuje się do wieku i potrzeb małego pacjenta. Pomoc indywidualna stwarza bezpieczną przestrzeń do rozmowy ze specjalistą, z kolei grupowa pozwala zmniejszyć poczucie osamotnienia dzięki kontaktowi z rówieśnikami o podobnych doświadczeniach. Niezwykle ważna jest również psychoterapia rodzinna (systemowa), która pomaga usprawnić komunikację i rozwiązać konflikty, budując w domu środowisko sprzyjające zdrowieniu. Cały proces uzupełnia psychoedukacja, dzięki niej zarówno dziecko, jak i opiekunowie zdobywają wiedzę o chorobie i uczą się, jak skutecznie wspierać leczenie.
Zaburzenia depresyjne dotykają zarówno dzieci, jak i młodzież, jednak statystyki pokazują znaczące różnice w zależności od wieku i płci. Szacuje się, że na depresję choruje około 2% dzieci, przy czym w tej grupie wiekowej zaburzenie to występuje równie często u dziewczynek, jak i u chłopców. Sytuacja zmienia się w okresie dojrzewania, gdzie odsetek ten wzrasta nawet do 8% nastolatków, a zaburzenie znacznie częściej diagnozowana jest u dziewcząt.
Skala problemu jest jednak szersza, niż wskazują na to oficjalne diagnozy klinicznej depresji. Dane wskazują, że szeroko rozumiane zaburzenia depresyjne mogą dotyczyć nawet 20% populacji nastolatków. Co więcej, niektóre źródła podają, że objawy o charakterze depresyjnym, które niekoniecznie składają się na pełnoobjawową chorobę, można zaobserwować u blisko co trzeciego nastolatka.
Poza profesjonalną terapią niezwykle ważne jest wsparcie ze strony najbliższego otoczenia. Warto stworzyć w domu atmosferę pełną akceptacji i bezpieczeństwa, rozmawiać o uczuciach z empatią i nie bagatelizować problemów dziecka, zapewniając je o gotowości do pomocy. Nie można zapominać o profilaktyce, czyli budowaniu odporności psychicznej dziecka i uczeniu go zdrowych sposobów radzenia sobie ze stresem. Czynnikami, które chronią przed rozwojem zaburzeń depresyjnych, są między innymi dobre relacje z rówieśnikami, rozwijanie pasji i silne wsparcie ze strony rodziców. A jeśli problem przerasta opiekunów, oni również powinni poszukać pomocy dla siebie.
Pamiętajmy, że każdy problem jest na miarę człowieka.
Specjaliści to doświadczeni psycholodzy i psychoterapeuci, którzy każdego dnia pomagają osobom zmagającym się z depresją wrócić do zdrowia. Oferują oni profesjonalne wsparcie dla dzieci, nastolatków i ich opiekunów, wykorzystując sprawdzone metody terapeutyczne i najnowszą wiedzę.
Jeśli masz więcej pytań dotyczących depresji dzieci lub potrzebujesz wsparcia informacyjnego, nasz specjalistyczny chat jest dostępny dla Ciebie przez całą dobę. Możesz bezpiecznie i całkowicie anonimowo porozmawiać z naszym systemem, który został zaprogramowany przez ekspertów w dziedzinie zdrowia psychicznego, aby udzielać rzetelnych informacji i wsparcia. Pamiętaj jednak, że chat nie zastępuje konsultacji ze specjalistą – w przypadku podejrzenia depresji zawsze warto skorzystać z profesjonalnej pomocy.
Najtrudniejsze to zacząć szukać. Gratulujemy! Sprawdź naszego Bloga, a także Forum Psychologiczne! Znajdziesz tam merytoryczne artykuły, odpowiedzi Specjalistów_ek, praktyczne przykłady i wskazówki oraz wiele inspiracji.







Jeżeli Twoje dziecko zmaga się z depresją lub podejrzewasz, że coś niepokojącego dzieje się z jego samopoczuciem, skorzystaj z bezpłatnej konsultacji ze specjalistą. Specjaliści zapewniają życzliwe, profesjonalne wsparcie oraz indywidualne podejście. W pracy wykorzystują sprawdzone metody terapeutyczne, dostosowane do potrzeb i możliwości dziecka i rodziny.
Kiedy warto skorzystać?
Gdy dziecku od dłuższego czasu towarzyszy obniżony nastrój, smutek lub zobojętnienie.
Kiedy zauważasz u niego brak radości z codziennych aktywności.
Jeśli dziecko ma problemy ze snem, apetytem lub koncentracją.
Kiedy dziecko czuje się przytłoczone, brakuje mu energii lub motywacji.
Jeśli sam jesteś osobą wspierającą bliskiego\dziecko w depresji.
Gdy pojawiają się zachowania ryzykowne i autoagresywne.
Potrzebujesz bezpłatnej pomocy?
Nie czekaj - umów się na bezpłatną pierwszą konsultację już dziś. Wczesne rozpoczęcie leczenia znacząco zwiększa jego skuteczność.
Zrozumienie to pierwszy krok do poprawy. Przeczytaj inne, powiązane, merytoryczne artykuły które przygotowaliśmy dla Was wspólnie z naszymi Specjalistami_tkami.
E. Link-Dratkowska, Depresja dzieci i młodzieży – podejście poznawczo-behawioralne. Teoria i terapia [w:] „Psychiatria”, 2011, t. 8, nr 3, s. 84-90 (dostęp online)
https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/aktualnosci/badania/135208,czy-twoje-dziecko-ma-depresje
https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/choroby/69882,depresja
Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.
