Uzależnienie od marihuany: niewidzialna pułapka. Jak powstaje i jak wpływa na życie?

Poznaj neurobiologiczne mechanizmy uzależnienia od konopi, ukryte objawy oraz drogi wyjścia oparte na dowodach naukowych.

uzależnienia

Co dzieje się w mózgu, kiedy ktoś regularnie pali konopie?

W mózgu mamy specjalny system, który reaguje na substancje znajdujące się w konopiach. Główny składnik psychoaktywny konopi, THC, łączy się z receptorami w mózgu (nazywanymi CB1), które znajdują się w wielu ważnych miejscach: w obszarach odpowiedzialnych za myślenie, pamięć, emocje i poczucie nagrody.

Kiedy ktoś pali regularnie, codziennie, mózg zaczyna się przyzwyczajać do stałej obecności THC. Robi to w prosty sposób: zmniejsza liczbę tych receptorów i ich czułość. Dlatego z czasem trzeba palić więcej, żeby poczuć ten sam efekt, mózg po prostu mniej reaguje na tę samą dawkę. Na szczęście ta zmiana w większości ustępuje po kilku, kilkunastu dniach bez palenia.

Problem jest taki, że te receptory normalnie pomagają regulować nastrój, sen, apetyt i radzenie sobie ze stresem. Kiedy ktoś odstawia konopie, ten system na chwilę "nie nadąża", bo jest przyzwyczajony do działania z THC, a teraz musi sobie radzić bez niego. To właśnie ten mechanizm w mózgu, a nie "słaba wola" czy "brak charakteru", odpowiada za to, jak trudno bywa przestać.

Objawy, które łatwo przeoczyć

Najbardziej oczywiste oznaki uzależnienia, czyli codzienne palenie albo widoczne bycie "na haju", to tylko część obrazu. Wiele osób, i ich bliscy też, nie zauważa subtelniejszych sygnałów, zwłaszcza tych, które pojawiają się dopiero, gdy ktoś próbuje przestać albo ograniczyć palenie.

Kiedy ktoś odstawia konopie po dłuższym, regularnym używaniu, mogą się pojawić: rozdrażnienie, złość, lęk, problemy ze snem i dziwne sny, smutek, brak apetytu. Czasem dochodzą do tego objawy fizyczne, takie jak dreszcze, bóle głowy, napięcie w ciele, pocenie się czy bóle brzucha. Te objawy zaczynają się zwykle w pierwszych dwóch dniach od ostatniego palenia i są najsilniejsze w pierwszym tygodniu, co łatwo pomylić z "po prostu złym dniem".

Jest też druga grupa objawów, mniej oczywista, bo rozwija się powoli, przez miesiące czy lata regularnego palenia. To na przykład: spadek motywacji do robienia czegokolwiek na dłuższą metę, trudności z koncentracją, które nie mają innej przyczyny, albo stopniowe wycofywanie się z rzeczy, które wcześniej dawały radość. Badania mózgu pokazują, że u osób regularnie palących zmienia się sposób, w jaki działają obszary odpowiedzialne za uwagę i motywację. Te objawy często są tłumaczone stresem czy "fazą w życiu", a nie kojarzone z paleniem.

„Bezstresowe radzenie sobie ze stresem” to praktyczny ebook z technikami relaksacji, medytacjami i wskazówkami dla osób neuroatypowych. Łączy wiedzę psychologiczną z holistycznym podejściem, pomagając odzyskać spokój i równowagę na co dzień.

Test Image

E-book pokazuje, jak emocje wpływają na jedzenie i jak odzyskać nad nimi kontrolę. Zawiera wskazówki, ćwiczenia i techniki relaksacyjne, które pomagają jeść świadomie, redukować stres i czerpać przyjemność z odżywiania ciała.

Test Image

E-book dla młodzieży z praktycznymi ćwiczeniami i technikami wspierającymi w radzeniu sobie z lękiem, stresem i niepewnością. Pomaga lepiej zrozumieć emocje i odzyskać poczucie równowagi w codziennych wyzwaniach.

Test Image

„Powrót do ciała” to workbook z 25 ćwiczeniami pomagającymi zredukować stres, lepiej rozumieć ciało i zintegrować je z umysłem. Zawiera techniki pracy z sygnałami z ciała, regulacji emocji, budowania granic i radzenia sobie z napięciem oraz dysocjacją.

Test Image

E-book to zestaw praktycznych informacji o stresie, skutecznych strategii i technik radzenia sobie, a także prostych tipów, które pomogą Ci osiągnąć wewnętrzny spokój i lepiej funkcjonować na co dzień.

Test Image

„Czas na relaks” to workbook z ćwiczeniami oddechowymi i technikami relaksacyjnymi, które pomogą redukować stres, napięcie i objawy paniki. Zawiera także nagrania audio wspierające głęboki relaks w codziennych sytuacjach.

Test Image

Jak skutecznie z tego wyjść?

Dobra wiadomość: uzależnienie od konopi, choć trudne, ma dobrze zbadane i sprawdzone sposoby leczenia. Jedną z najlepiej przebadanych metod jest psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT). Pomaga ona zauważyć, jakie sytuacje i myśli prowokują chęć palenia, i uczy innych sposobów reagowania na te sytuacje.

Najczęściej CBT łączy się z tzw. terapią motywującą (MET). Nie polega ona na moralizowaniu czy mówieniu "musisz przestać", a na pomocy w odkryciu własnej, wewnętrznej motywacji do zmiany. Badania pokazują, że właśnie połączenie tych dwóch metod, terapii poznawczo-behawioralnej i terapii motywującej, daje najlepsze efekty. Czasem dodaje się do tego prosty system małych nagród za potwierdzoną abstynencję, co dodatkowo zwiększa szanse na sukces.

Ważne jest też to, żeby nie traktować nawrotu jako porażki. To częsta i normalna część procesu wychodzenia z uzależnienia, a nie dowód, że "się nie da". Dłuższa terapia (więcej niż kilka sesji) działa lepiej niż jedna, krótka rozmowa. Dlatego najważniejszym pierwszym krokiem nie jest "rzucenie z dnia na dzień samemu", ale znalezienie specjalisty albo ośrodka, który pracuje sprawdzonymi metodami i pomoże przejść przez cały proces, łącznie z trudnym okresem odstawienia.

Redukcja szkód: gdy całkowita abstynencja nie jest (jeszcze) celem

Nie każda osoba używająca konopi jest gotowa, czy nawet musi, od razu całkowicie z nich zrezygnować. Podejście redukcji szkód polega na patient-centered rozmowach o relatywnych korzyściach i wadach używania konopi dla konkretnej osoby, a nie na narzucaniu jednego, słusznego celu (abstynencji) wszystkim osobom bez wyjątku. To podejście jest szczególnie ważne, bo wiele osób, które nie są gotowe na całkowite zaprzestanie, w ogóle nie szuka pomocy, gdyż boją się, że jedyną opcją będzie "rzuć od razu albo nic".

Eksperci opracowali 10 głównych zaleceń dotyczących używania konopi o niższym ryzyku, w tym: unikanie wczesnej inicjacji (przed 16. rokiem życia), wybieranie produktów o niższej zawartości THC, ograniczenie częstotliwości używania, unikanie głębokiego zaciągania się podczas palenia (co zwiększa ekspozycję płuc na szkodliwe substancje), oraz całkowite unikanie prowadzenia pojazdów pod wpływem. Te konkretne, praktyczne wskazówki nie eliminują ryzyka, ale realnie je zmniejszają, dla osób, które na danym etapie nie chcą lub nie mogą całkowicie przestać.

Co istotne, redukcja szkód nie jest "łatwiejszą", gorszą wersją leczenia. Badania nad zarządzaniem wzmocnieniami (contingency management) jako strategią redukcji szkód u młodzieży używającej konopi wykazały, że ta metoda skutecznie zmniejsza używanie konopi nawet u osób, które jeszcze nie są zmotywowane do całkowitego zaprzestania. Co więcej, znaczna część uczestników, którzy przeszli przez taki program, deklarowała chęć dalszego ograniczania lub całkowitego zaprzestania używania konopi nawet po jego zakończeniu, co pokazuje, że redukcja szkód może być realnym pierwszym krokiem na drodze do większej zmiany, a nie jej alternatywą.

Specjaliści pracujący z osobami mierzącymi się z uzależnieniem

Przedstawiamy wyselekcjonowaną grupę doświadczonych psychologów i psychoterapeutów, którzy specjalizują się w pracy z osobami zmagającymi się z różnymi formami uzależnień i stosują sprawdzone metody terapeutyczne w leczeniu tych zaburzeń.

Dowiedz się więcej

Zrozumienie to pierwszy krok do poprawy. Przeczytaj inne, powiązane, merytoryczne artykuły które przygotowaliśmy dla Was wspólnie z naszymi Specjalistami_tkami.

Uzależnienia krzyżowe: gdy jedno uzależnienie prowadzi do drugiego

Uzależnienia krzyżowe to zjawisko, w którym osoba zmagająca się z jednym uzależnieniem, w trakcie próby jego ograniczenia, rozwija kolejne. To np. zamiana jednej substancji psychoaktywnej na inną\ zastąpienie jej uzależnieniem behawioralnym.

Czytaj więcej

Uzależnienia psychiczne: podróż w głąb umysłu i emocji

Uzależnienie psychiczne to stan, w którym dana czynność lub substancja staje się centralnym punktem życia, dominując myśli i emocje. To złożony mechanizm, który tworzy wewnętrzny przymus powtarzania zachowań w celu doznania ulgi.

Czytaj więcej

Uzależnienie fizyczne – na czym opiera się jego mechanizm?

Jest to podstępny stan, w którym by móc normalnie funkcjonować, ciało zaczyna domagać się określonych substancji. Nie jest to kwestia siły woli, lecz złożonych zmian zachodzących w mózgu.

Czytaj więcej

Rzuć palenie raz na zawsze: skuteczne porady psychologa

Poznaj sprawdzone metody psychologiczne i psychoterapeutyczne, które pomogą Ci trwale zerwać z nałogiem nikotynowym.

Czytaj więcej

Alkoholizm wysokofunkcjonujący: Kiedy sukces maskuje problem?

Poznaj ukryte objawy alkoholizmu wysokofunkcyjnego, który dotyka osoby sprawne zawodowo i społecznie. Dowiedz się, jak pomóc sobie lub bliskim.

Czytaj więcej

DDA: Objawy i jak leczyć syndrom Dorosłego Dziecka Alkoholika?

Rozpoznawanie i terapia DDA. Jak uwolnić się od przeszłości i zbudować zdrowe relacje?

Czytaj więcej

DDA: Najczęstsze cechy i jak sobie radzić?

Dorosłe Dzieci Alkoholików (DDA) - zrozumienie schematów, mechanizmów obronnych i ścieżek zdrowienia.

Czytaj więcej

Warto przeczytać

Najtrudniejsze to zacząć szukać. Gratulujemy! Sprawdź naszego Bloga, a także Forum Psychologiczne! Znajdziesz tam merytoryczne artykuły, odpowiedzi Specjalistów_ek, praktyczne przykłady i wskazówki oraz wiele inspiracji.

Proszę o pomoc - uzależnienie, przemoc, kryzys suicydalny

Cześć. Mam na imię Magda. Jestem bita przez męża i syna. Jestem osobą uzależnioną od alkoholu. Nigdy nikogo nie biłam. Upijałam się w samotności. Mam wyższe wykształcenie. Byłam na odwyku. Nie radzę sobie. Wczoraj chciałam się zabić. Dziś jest lepiej. Dzięki babci.

043 wrz 2023
Paranoja partnerki oskarżająca o podawanie heroiny - jak sobie poradzić i co zrobić dla dziecka?

Witam. Chciałbym opowiedzieć moją historię. We wrześniu zeszłego roku moja partnerka wyrzuciła mnie z domu, oskarżając o podawanie heroiny jej i naszej 8-letniej córce. Od tego czasu cały czas oskarża mnie, że w jakiś sposób podałem naszej córce i czasem jej heroinę. Heroina wzięła się z tego, Kasia podejrzewała mnie o branie narkotyków od kilku lat. Robiła mi testy na obecność narkotyków, które nigdy nic nie wykazały. Ja nie protestowałem, ponieważ nie biorę niczego takiego. W połowie sierpnia wzięła trochę kreatyny z mojego pojemnika i zaniosła na policję. Tam test pokazał, że to heroina/morfina. Był to najprawdopodobniej błąd testu. Sprawa została umorzona po jakimś czasie, ale wg Kasi ja cały czas biorę i podaję heroinę jej i naszej córce. Na początku jak mnie wyrzuciła z domu, ograniczyła mi kontakt z córką, ale z czasem jej zachowanie się uspokoiło. Na początku również oskarżyła całą moją rodzinę i nawet swojego brata o branie heroiny. Cały początek to było zachowanie, które osoby z nią rozmawiające opisywały jako paranoiczka. Wiele razy twierdziła, że jest pod wpływem tej substancji, ale sama nie chciała sobie zrobić testu. Kiedy mi mówiła, że jestem i proponowałem, w takim razie pojedźmy na policję, niech mnie zbadają, to za każdym razem odmawiała. Z czasem jej stan się uspokoił, przestała izolować córkę ode mnie, ponieważ wie, że córka mnie potrzebuje. Zaczęła tylko mi mówić, że ona wie, co ja robię i ona nie może z tym nic zrobić, może tylko ją leczyć. I leczy naszą córkę bańkami, wodą z cytryną. Już we wrześniu założyłem sprawę o opiekę nad dzieckiem. Nie jesteśmy małżeństwem i jest to moja jedyna droga do jakiejkolwiek diagnozy i leczenia. Na 10 lipca mamy zlecone przez sąd badanie przez biegłych (2 psychiatrów i 1 psycholog). Będziemy badani my oraz relacje z córką. W tej chwili sytuacja wygląda tak, że Kasia zerwała kontakt z całą swoją rodziną. Utrzymuje go jedynie z jedną koleżanką i jej matką. Ogólnie poza tą sprawą narkotyków, zachowuje się w miarę normalnie, po prostu uważa, że moim jedynym życiowym celem jest podanie jej i naszej córce heroiny. Przez cały ten czas mieliśmy momenty, w których zbliżaliśmy się do siebie. Mogłem spędzać kilka dni w domu, ale za każdym razem wystarczył kaszel, albo kichnięcie i Kasia była pewna, że podałem heroinę i wyrzucała mnie z domu. Chciałem zapytać, czy ktokolwiek z Was przechodził przez coś takiego. Brakuje mi już sił i nie wiem, nawet czy badanie, diagnoza i ewentualne leczenie może coś pomóc. Każde moje działanie jest odbierane jako atak i próba kontroli.

3 cze 2025
Kryzys - uzależnienie od hazardu

Ile warte jest życie? Mam 35 lat od 17 z przerwami gram. Wiem i mam świadomość, że to patologiczny hazard. Najgorsze rzeczy jakie zrobiłem to przegrałem prawie wszystkie pieniądze na budowę domu. Jednak podniosłem się i udało się wszystko naprawić. Minęły 3 lata a ja znowu przegrałem 150tys i z tego już się chyba nie podniose. Mam 2 wspaniałych dzieci, żonę, dom, dobrą pracę, ogólnie życie "teoretycznie jak w bajce". A od tygodnia myślę ciągle o samobójstwie niedługo odezwą się w sprawie długów. Jestem maksymalnym idiotą z nałogiem. Za te pieniądze mogłem dla rodziny zrobić wszystko, a przybiłem sobie kolejne gwoździe do trumny. Musiałem to komuś napisać. Pozdrawiam

2410 wrz 2024
Czy to możliwe że uzależnienie/ problem z piciem zniknęły same czy to chwilowy stan?

Czy to możliwe że uzależnienie/ problem z piciem zniknęły same czy to chwilowy stan? Alkohol zaczęłam spożywać 2 lata temu, jednak ok. 1,5 roku temu moje picie zaczęło wymykać się ogólnie przyjętym normom. Jak na osobę mojej postury przez większość czasu spożywałam niebotyczne ilości alkoholu. Prze te 1,5 roku wszystkie myśli i możliwie jak najwięcej czasu od momentu otworzenia oczu aż do ich ponownego zamknięcia mimowolnie poświęcałam drinkom. Jednak od tygodnia moje ciągoty do alkoholu niemalże zupełnie ustały. Choć nie przestałam pić całkowicie to nie myślę o piciu w zasadzie wcale i zdecydowanie ograniczyłam ilość spożywanych trunków, pomimo tego iż jest mi to nie w smak.

122 wrz 2024
Szukam ośrodka leczenia uzależnień od hazardu i narkotyków dla córki, matki samotnie wychowującej dziecko

Witam, czy mógłby ktoś polecić mi jakiś dobry ośrodek, który zajmuje się leczeniem uzależnień od hazardu i narkotyków. Poszukuje dla 30-letniej córki, którą muszę uratować i wyciągnąć z tego bagna dla niej samej i jej 6-letniej córeczki, która wychowuje sama od 5 lat.

20 cze 2025

Bezpłatne konsultacje dla osób z problemem uzależnienia

Wychodząc naprzeciw potrzebom osób zmagających się z uzależnieniem, niektórzy ze specjalistów oferują darmowe konsultacje. Rozumiemy, że kwestie finansowe mogą stanowić istotną barierę w podjęciu decyzji o rozpoczęciu terapii, dlatego chcemy ułatwić ten pierwszy, często najtrudniejszy krok.

Kiedy warto?

  • Gdy zauważasz u siebie lub bliskiej osoby utratę kontroli nad zażywaniem substancji lub wykonywaniem określonych czynności.

  • Kiedy substancja lub zachowanie zaczyna negatywnie wpływać na Twoje życie zawodowe, rodzinne i społeczne.

  • Jeśli odczuwasz fizyczne lub psychiczne objawy odstawienia, gdy próbujesz przerwać nałóg.

  • Gdy zauważasz rozwój tolerancji i potrzebę zwiększania dawek dla osiągnięcia tego samego efektu.

Potrzebujesz bezpłatnej pomocy?

Sprawdź dostępnych specjalistów i umów się na bezpłatną pierwszą konsultację już dziś – zrób ten ważny krok w kierunku lepszego zdrowia.

W sytuacjach nagłych i kryzysowych możesz skorzystać z:

  • Ogólnopolski Telefon Zaufania Uzależnienia: 800 199 990

  • Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym: 800 702 222

  • Kryzysowy Telefon Zaufania: 800 108 108

Bibliografia

  • D'Souza, D. C., et al. (2022). Cannabis Use and the Endocannabinoid System: A Clinical Perspective.American Journal of Psychiatry, 179(7).

  • Bahji, A., et al. Clinical management of cannabis withdrawal. Addiction. PMC9110555.

  • Sherman, B. J., & McRae-Clark, A. L. (2018). Psychosocial and pharmacological interventions for the treatment of cannabis use disorder. PMC5811668.

  • Fischer, B., Russell, C., Sabioni, P., van den Brink, W., Le Foll, B., Hall, W., Rehm, J., & Room, R. (2017). Lower-Risk Cannabis Use Guidelines: A Comprehensive Update of Evidence and Recommendations. American Journal of Public Health, 107(8), e1–e12.

  • Contingency Management: An Effective Strategy for Harm Reduction in Youth Using Cannabis. MGB Psychiatry News (2024).

Powyższe informacje nie zastępują kontaktu ze specjalistą

Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.