Schizofrenia - przyczyny, objawy i leczenie

Schizofrenia jest poważną chorobą psychiczną, która znacząco wpływa na życie pacjentów i ich bliskich. Zrozumienie jej objawów, przyczyn i metod leczenia jest kluczowe dla skutecznej terapii i poprawy jakości życia. Przyjrzyjmy się jej bliżej.

Ilustracja: Osoba w słuchawkach spaceruje z przyjacielem i psem

Czym jest schizofrenia?

Nazwa „schizofrenia” pochodzi od greckiego słowa schizis, oznaczającego rozszczepianie, oraz phren, czyli „umysł”, co można określić jako ‘’rozszczepienie umysłu”.

Schizofrenia to złożone zaburzenie psychiczne, które wpływa na sposób myślenia, odczuwania i zachowania człowieka. Charakteryzuje się występowaniem objawów psychotycznych, które mogą zaburzać postrzeganie rzeczywistości przez osobę chorą. Choroba ta wpływa nie tylko na sferę psychiczną, ale może też prowadzić do znacznych trudności w codziennym funkcjonowaniu, relacjach społecznych i zdolności do pracy.

Przyczyny schizofrenii nie są w pełni poznane, jednak uważa się, że jest to wynik złożonego oddziaływania czynników genetycznych, biologicznych i środowiskowych. Ryzyko zachorowania jest wyższe jeśli choroba wystąpiła w rodzinie. Sama obecność genów predysponujących do tej choroby nie jest jednak wystarczająca do jej wystąpienia. Istotną rolę mogą odgrywać również zaburzenia w funkcjonowaniu neuroprzekaźników, takich jak dopamina i glutaminian.

Dodatkowo, stresujące wydarzenia życiowe, trudne doświadczenia w dzieciństwie czy nadużywanie substancji psychoaktywnych mogą zwiększać ryzyko wystąpienia choroby. Schizofrenia najczęściej rozwija się w młodym wieku dorosłym, co dodatkowo komplikuje proces edukacji, rozwój tożsamości i relacji międzyludzkich. Przebieg schizofrenii może być bardzo zróżnicowany pod względem rodzaju oraz nasilenia objawów. 

Schizofrenia jest obecnie uważana za chorobę nieuleczalną, ale dzięki odpowiedniemu leczeniu i terapii, chorzy mogą wieść satysfakcjonujące życie bez odczuwania jej objawów.

Jakie są objawy schizofrenii?

Schizofrenia charakteryzuje się szerokim spektrum objawów. Do najczęstszych objawów należą zaburzenia myślenia, halucynacje, urojenia oraz trudności w nawiązywaniu kontaktów społecznych.

  1. Halucynacje

    Fałszywe doznania zmysłowe, najczęściej słuchowe, występujące bez obecności rzeczywistego bodźca.
  2. Urojenia

    Nieprawdziwe, sztywne przekonania utrzymywane mimo dowodów świadczących o ich fałszywości.
  3. Dezorganizacja myślenia

    Zaburzenie logicznego toku myśli, objawiające się chaotyczną mową i trudnościami w komunikacji.
  4. Spłycenie afektu

    Znaczne ograniczenie ekspresji emocjonalnej, przejawiające się brakiem reakcji mimicznych i gestykulacji.
  5. Nadmierne pobudzenie i reaktywność

    Wzmożona czujność, problemy ze snem, drażliwość i gwałtowne reakcje na bodźce.

Kategorie objawów schizofrenii

Schizofrenia charakteryzuje się szerokim spektrum objawów, które dzielą się na dwie główne kategorie: pozytywne (wytwórcze) i negatywne (ubytkowe). Objawy te mogą występować z różnym nasileniem i w różnym czasie.

    •
  • Do objawów pozytywnych należą: halucynacje (omamy), dezorganizacja myślenia i działania, natrętne myśli, zachowania katatoniczne (stupor lub pobudzenie katatoniczne), urojenia wielkościowe, prześladowcze, wpływu i owładnięcia.

  • •
  • Objawy negatywne: spłycenie afektu, spowolnienie mowy i myślenia, spowolnienie ruchowe, apatia, zaburzenia poznawcze i uwagi, zaniedbywanie higieny osobistej, wycofanie z relacji społecznych, ograniczenie lub utrata zainteresowań i motywacji.

U chorych mogą pojawić się także objawy depresyjne, takie jak smutek, bierność, przygnębienie, anhedonia i myśli samobójcze.

Nieprawidłowości układu nerwowego, jako potencjalna przyczyna schizofrenii

Teoria dopaminowa wskazuje na to, że u chorych nie działa poprawnie mechanizm odpowiedzialny za przepływ dopaminy, co skutkuje jej nadmiernym (wywołującym objawy wytwórcze) albo zbyt niskim poziomem (wywołującym objawy ubytkowe).

Według teorii glutaminergicznej, wzmożona aktywność glutaminianu w hipokampie prowadzi do zwiększonego metabolizmu, a następnie atrofii tej części układu limbicznego. Stres dodatkowo wzmaga aktywność tego neuroprzekaźnika, co tłumaczy jego wpływ na wystąpienie epizodów psychotycznych.

Istnieją również teorie sugerujące istotną rolę innych neurotransmiterów w rozwoju choroby, takich jak serotonina czy GABA.

Chorzy na schizofrenię mogą wykazywać nieprawidłowości w strukturze mózgu, takie jak zmniejszenie objętości niektórych obszarów mózgowych (czołowych i przedczołowych) lub poszerzenie komór bocznych mózgu.

Czy wiesz, że statystycznie schizofrenia dotyka od 0,5% do 1% populacji w Polsce?

Korzyści z udania się do specjalisty w przypadku podejrzenia schizofrenii:

    1
  1. Wczesna diagnoza i leczenie. Szybkie rozpoznanie choroby i rozpoczęcie odpowiedniej terapii może znacząco poprawić rokowania i jakość życia pacjenta.

  2. 2
  3. Zapobieganie pogorszeniu stanu chorego. Regularne wizyty u specjalisty pomagają w kontrolowaniu objawów i zapobieganiu nawrotom choroby.

  4. 3
  5. Wsparcie w funkcjonowaniu społecznym. Specjalista może pomóc w opracowaniu strategii radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami, co może przyczynić się do utrzymania aktywności zawodowej i społecznej.

Masz pytanie?

Zapytaj asystenta AI
Asystent AI - anonimowo, bez logowania
Asystent AI odpowie od razu: wyjaśni, co się dzieje, podsunie pierwsze kroki i podpowie, do jakiego specjalisty się zgłosić.

Najczęstsze pytania

Asystent AI nie zastępuje psychologa ani pomocy w nagłych wypadkach.

Specjaliści pracujący z osobami mierzącymi się ze schizofrenią

Prezentujemy grupę doświadczonych psychologów i psychoterapeutów, którzy specjalizują się w pracy z osobami cierpiącymi na schizofrenię i stosują kompleksowe, oparte na dowodach naukowych metody leczenia tej choroby. Specjaliści oferują indywidualne podejście do każdego pacjenta, uwzględniające zarówno leczenie objawów, jak i poprawę funkcjonowania społecznego oraz jakości życia osób ze schizofrenią.

  • Zdjęcie Agata Gwóźdź

    Agata Gwóźdź

    Psycholożka, Psychoterapeutka certyfikowana
    od 230 zł / sesja
    12 lat doświadczenia
    Obszary
    • Zespół Hellera (CDD)
    • Zespół Retta (RTT)
    Nurt
    • Poznawczo-behawioralny
    • Gestalt
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Marta Boruta-Staśkiewicz
    2 opinie

    Marta Boruta-Staśkiewicz

    Psycholożka, Psychoterapeutka
    od 250 zł / sesja
    6 lat doświadczenia
    Obszary
    • Lęk uogólniony (GAD)
    • Obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
    Nurt
    • Psychodynamiczny
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Ewelina Frankiewicz
    3 opinie

    Ewelina Frankiewicz

    Psycholożka, Psychoterapeutka w trakcie szkolenia
    od 200 zł / sesja
    5 lat doświadczenia
    Obszary
    • Inne zaburzenia osobowości
    • Lęk uogólniony (GAD)
    Nurt
    • Integratywny
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Joanna Klamerus

    Joanna Klamerus

    Psycholożka, Psychoterapeutka certyfikowana
    od 180 zł / sesja
    12 lat doświadczenia
    Obszary
    • Lęk uogólniony (GAD)
    • Obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
    Nurt
    • Psychodynamiczny
    • Systemowy
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Jędrzej Derouiche
    4 opinie

    Jędrzej Derouiche

    Psychoterapeuta w trakcie szkolenia
    od 180 zł / sesja
    4 lata doświadczenia
    Obszary
    • Parkinson
    • Lęk uogólniony (GAD)
    Nurt
    • Humanistyczny
    • Gestalt
    Zobacz profil i terminy
  • Zdjęcie Piotr Włodarczyk
    3 opinie

    Piotr Włodarczyk

    Psycholog, Psychoterapeuta
    od 190 zł / sesja
    10 lat doświadczenia
    Obszary
    • Lęk uogólniony (GAD)
    • Obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
    Nurt
    • Psychodynamiczny
    • Integratywny
    Zobacz profil i terminy

Nie wiesz, jak wybrać psychologa?

Skorzystaj z naszego formularza, który zaproponuje Ci specjalistów na miarę Twoich potrzeb i możliwości.
NowośćTylko w aplikacji mobilnejNie chcesz od razu umawiać wizyty?Najpierw napisz do specjalisty na czacie w aplikacji TwójPsycholog. Odpowie do 24 godzin. Bez kamery i bez terminu, pakiety od 49 zł.Sprawdź, jak to działa

Najczęstsze pytania dotyczące schizofrenii

Zebraliśmy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące schizofrenii, które pomogą lepiej zrozumieć specyfikę tej choroby oraz możliwości uzyskania profesjonalnej pomocy. Odpowiedzi opracowaliśmy we współpracy z doświadczoną specjalistką:

Poradniki: Schizofrenia(1)

Krótkie, konkretne teksty o wybranych aspektach - przygotowane razem z naszymi specjalistami.

Powiązane obszary pomocy(8)

Narzędzia z aplikacji(3)

Narzędzia, z których możesz korzystać na co dzień, między sesjami.

Bezpłatne konsultacje dla osób z podejrzeniem schizofrenii

Wychodząc naprzeciw potrzebom osób, które mogą doświadczać objawów schizofrenii, nasi Specjaliści oferują darmowe konsultacje. Rozumiemy, że kwestie finansowe i obawy przed stygmatyzacją mogą stanowić istotną barierę w podjęciu decyzji o rozpoczęciu diagnostyki i leczenia. Dlatego chcemy ułatwić ten pierwszy, często najtrudniejszy krok. Obawy przed pierwszym spotkaniem są naturalne, to w końcu nowa sytuacja. Jednak - warto podjąć to wyzwanie dla własnego zdrowia!

Kiedy warto?

    •
  • Gdy zauważasz u siebie lub bliskiej osoby nietypowe zachowania, nieistniejących głosów czy dźwięków lub widzenie rzeczy, których inni nie widzą.

  • •
  • Kiedy pojawiają się trudności w odróżnianiu rzeczywistości od wyobrażeń lub/i sztywne, nieuzasadnione przekonania.

  • •
  • Jeśli obserwujesz znaczące zmiany w zachowaniu, wycofanie społeczne, problemy z koncentracją i pamięcią oraz znaczne ograniczenie ekspresji emocjonalnej.

  • •
  • Gdy pojawi się dezorganizacja myślenia, mowy lub zachowania, utrudniająca codzienne funkcjonowanie.

Potrzebujesz bezpłatnej pomocy?

Sprawdź dostępnych specjalistów i umów się na bezpłatną pierwszą konsultację już dziś – zrób ten ważny krok w kierunku diagnozy i ewentualnego leczenia. Wczesna interwencja może znacząco poprawić rokowania i jakość życia.

Bibliografia

    •
  • "On the Origins of Schizophrenia" - American Journal of Psychiatry https://psychiatryonline.org/doi/10.1176/appi.ajp.2020.20020147

  • •
  • "Diagnosing and Treating Schizophrenia" - AMA Journal of Ethics https://journalofethics.ama-assn.org/article/diagnosing-and-treating-schizophrenia/2009-01

  • •
  • "Disparities in Intensive Care Unit Admission and Mortality Among Patients With Schizophrenia and COVID-19: A National Cohort Study" - Schizophrenia Bulletin https://academic.oup.com/schizophreniabulletin/pages/highly-cited

  • •
  • "Schizophrenia: Overview and Treatment Options" - PMC (PubMed Central) https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4159061/

  • •
  • "Schizophrenia" - StatPearls, NCBI Bookshelf https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK539864/

Ewa Zuzanna Pióro
BadgeCheckIconZweryfikowano treść

Ewa Zuzanna Pióro

Powyższe informacje nie zastępują kontaktu ze specjalistą

Zobacz, którzy specjaliści udostępniają bezpłatne konsultacje psychologiczne i łatwo umów pierwszą wizytę.