Brak satysfakcji mimo sukcesu w biznesie online i podrozach - wypalenie, stres czy obnizony nastroj?

Dzień dobry.

 W Pana opisie zwraca uwagę to, że trudność nie dotyczy już wyłącznie pracy. Brak motywacji do rozwijania firmy, odkładanie obowiązków i napięcie wokół pracy mogą przypominać wypalenie, ale jeśli równocześnie coraz trudniej cieszyć się codziennością i tym, co wcześniej miało dawać satysfakcję, warto spojrzeć szerzej. Na pierwszych spotkaniach przyjrzałabym się temu, od kiedy zaczęło się pogorszenie, jak wygląda sen, poziom energii, zdolność odczuwania przyjemności, koncentracja, relacje, odpoczynek i codzienny rytm dnia. Ważne byłoby też sprawdzenie, czy poczucie własnej wartości nie zaczęło zbyt mocno opierać się na produktywności i przekonaniu, że stale powinien Pan robić więcej. Przy własnym biznesie i pracy zdalnej łatwo stracić naturalne granice między pracą a odpoczynkiem, a przy częstych podróżach również poczucie stałości, przynależności i zakorzenienia. Nie ograniczałabym się więc od razu do jednej hipotezy. Warto różnicować między przewlekłym stresem i wypaleniem, obniżonym nastrojem, trudnościami z regulowaniem wysiłku i motywacji, a także konfliktem między tym, jak miało wyglądać wymarzone życie, a tym, czego rzeczywiście potrzebuje Pan teraz. Czasem problemem nie jest brak osiągnięć, lecz to, że kolejne osiągnięcia przestają odpowiadać na ważne potrzeby psychiczne.

Skoro terapia poznawczo behawioralna wcześniej Panu odpowiadała, nie ma powodu z niej rezygnować. Dobrze jednak, żeby nowa terapia nie skupiała się wyłącznie na zwiększaniu produktywności, ale również na zrozumieniu źródła obecnego niezadowolenia, wartości, oczekiwań wobec siebie i tego, co daje Panu poczucie sensu.

Pozdrawiam ciepło,

Monika Barcik, psycholog kliniczny 

Prawda jest taka, że te obszary nakładają się na siebie, tworząc zamknięte koło.

Skoro ma Pan pomysły, ale brak Panu energii do ich wdrożenia, to znak, że Pana gospodarka dopaminowa cierpi. Mózg odmawia wydatkowania energii na rzeczy, które nie dają mu emocjonalnej nagrody.

Zamiast naprawiać „dyscyplinę”, musi Pan przedefiniować swoje „dlaczego”. Przeszedł Pan z etapu budowania stabilności do etapu poszukiwania znaczenia. To piękny, choć niezwykle bolesny moment w życiu każdego dojrzałego przedsiębiorcy.

Oprócz czynników zewnętrznych, w stale zmieniającym się świecie i przy wysokich obciążeniach, występują również inne czynniki wewnętrzne uwidaczniające się w sytuacjach stresowych. Istotne są tutaj cechy osobowości odpowiedzialne za rozwój wypalenia osobistego. Należą do nich szczególnie cechy takie jak: zbyt wysokie wymagania wobec siebie, perfekcjonizm czy brak asertywności. Zespół wypalenia rozwija się stopniowo. W początkowej fazie chorzy znajdują się w euforii, co jest związane m. in. z poczuciem bycia niezastąpionym. Pracują wówczas praktycznie bez wytchnienia – non-stop, bez przerw i relaksu. Przez to zaniedbują swoje potrzeby, życie rodzinne czy ograniczają kontakty w środowisku pracy i poza nim. Niedługo potem pojawia się chroniczne zmęczenie, brak koncentracji oraz trudności w zasypianiu. Ostatecznie spada motywacja, co dotyka jeszcze bardziej osoby, dla których problemem jest organizacja czasu. Jeżeli w odpowiednim momencie nie zostaną podjęte kroki mające na celu leczenie wypalenia zawodowego, sytuację zaczyna pogarszać również wpływ stresu, którego trudno się pozbyć całkowicie. Może to prowadzić do osłabienia układu immunologicznego, chronicznego napięcia, zaburzeń metabolicznych, szumu w uszach. Ostatnią fazą często bywa depresja i/lub ataki paniki, które wiążą się z poczuciem bezsilności i rozpaczą.

Zwróciłabym uwagę na to, że opisujesz nie tylko trudności z motywacją do pracy, ale też brak satysfakcji z życia mimo osiągnięcia celów, na których kiedyś bardzo Ci zależało. To ważne rozróżnienie, ponieważ problem może nie dotyczyć wyłącznie organizacji pracy czy dyscypliny. Warto przyjrzeć się kilku obszarom jednocześnie: przewlekłemu stresowi i przeciążeniu odpowiedzialnością za własny biznes, obniżonemu nastrojowi i utracie odczuwania przyjemności, ale również temu, czy cele, do których dążyłeś, nadal odpowiadają Twoim aktualnym potrzebom i wartościom. Samodzielne prowadzenie firmy daje dużą wolność, ale często wiąże się też z brakiem wyraźnych granic między pracą a odpoczynkiem, presją ciągłego rozwoju i poczuciem, że zawsze można zrobić więcej. Dodatkowo częste podróże i zmiana otoczenia mogą utrudniać budowanie stałych relacji i poczucia zakorzenienia. Nie zakładałabym jednak z góry, że to wypalenie zawodowe. Podczas pierwszych spotkań z psychologiem warto omówić nie tylko pracę, ale też sen, energię, nastrój, relacje, codzienne źródła przyjemności i poczucie sensu. Zwróć uwagę, czy specjalista pomaga Ci wspólnie formułować hipotezy i cele pracy, zamiast skupiać się wyłącznie na zwiększaniu produktywności. Skoro wcześniej odpowiadała Ci terapia poznawczo-behawioralna, możesz poszukać terapeuty pracującego w tym nurcie, ewentualnie integrującego go z podejściem skoncentrowanym na wartościach, np. ACT. Nie musisz już na pierwszej konsultacji wiedzieć, co dokładnie jest problemem. Właśnie temu może służyć wspólna praca. Być może najważniejszym pytaniem nie jest teraz, jak odzyskać dawną motywację, ale jak zbudować życie, które będzie dla Ciebie satysfakcjonujące również wtedy, gdy nie będziesz stale osiągał kolejnych celów.

~ Jagoda Jek, psycholożka